Bên lề Kỳ họp Quốc hội: Còn nhiều thách thức vượt qua để đạt mục tiêu tăng trưởng

Sáng 24/10, Quốc hội thảo luận ở tổ về đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024. Phóng viên BEWSN/TTXVN đã có cuộc trao đổi với đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Giang) - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội khóa XV về các thách thức cũng như yếu tố thúc đẩy tăng trưởng từ nay đến cuối năm.

Phóng viên: Kinh tế đang trên đà phục hồi, Chính phủ thống nhất lựa chọn kịch bản tăng trưởng cao nhất cho năm 2023 là 6%. Đại biểu có thể nhận định về khả năng tăng trưởng của Việt Nam cho cả năm 2023?

Đại biểu Trần Văn Lâm: Từ nay đến cuối năm khả năng Việt Nam sẽ có tốc độ tăng trưởng khá hơn, theo đà tăng trưởng từ đầu năm là phục hồi dần. Thế nhưng, nhìn chung cả năm sẽ không thể đạt mục tiêu mà Quốc hội đã đặt ra cho năm 2023.

Chính phủ cũng đánh giá khả năng cả năm tăng trưởng chỉ đạt khoảng 5,2- 5,3%. Có thể nói đà phục hồi tiếp tục và thể hiện trên nhiều lĩnh vực. Cụ thể, đầu tư cuối năm sẽ giải ngân tốc độ cao hơn, khối lượng tiền vào lưu thông lớn sẽ tạo tăng trưởng cao.

Cùng đó, cuối năm các đơn hàng xuất nhập khẩu sẽ tăng lên và một số thị trường đang phục hồi dần, giá trị xuất nhập khẩu sẽ được cải thiện.

Ngoài ra, yếu tố về lạm phát cũng đang được khống chế tại một số nước tuy chưa mạnh cũng sẽ tác động tới xuất khẩu. Hơn nữa, cuối năm đơn hàng dịp Giáng sinh, lễ Tết sẽ tăng lên giúp xuất nhập khẩu tăng trưởng.

Mặt khác, nhu cầu tiêu dùng của xã hội cũng sẽ tập trung vào cuối năm nên tốc độ tăng trưởng những tháng tới phục hồi cao hơn. Thế nhưng, điều này vẫn sẽ không thể bù đắp được những thiếu hụt trong những tháng đầu năm.

Phòng viên: Theo đại biểu những yếu tố nào có thể tác động đến tăng trưởng từ nay đến cuối năm?

Đại biểu Trần Văn Lâm: Trên cơ sở đánh giá tình hình thế giới, nhu cầu của các thị trường trong năm tới, diễn biến của yếu tố chính trị có thể thấy còn tiềm ẩn một số rủi ro.

Đầu tiên là yếu tố xung đột địa chính trị tại một số khu vực, nếu lan rộng và bùng nổ thêm sẽ tác động rất lớn đến chuỗi cung ứng cũng như cung cầu. Tuy nhiên tổng thể thị trường thế giới đang trên đà phục hồi.

Hơn nữa, nhu cầu trong nước và xuất nhập khẩu cũng đang phục hồi, sản xuất kinh doanh khu vực doanh nghiệp từng bước cải thiện. Đặc biệt, yếu tố thị trường trong nước đang tương đối ổn định bởi lãi suất giảm đã hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp, từ đó tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán dù chưa phục hồi mạnh mẽ nhưng đã ổn định; thị trường đất đai mặc dù chưa quay lại phục hồi như trước đây nhưng đã có sự cải thiện.

Phóng viên: Bên cạnh các thách thức, đại biểu đánh giá như thế nào về các yếu tố khác đang hỗ trợ tăng trưởng?

Đại biểu Trần Văn Lâm: Các yếu tố vĩ mô của nền kinh tế, lạm phát, nợ công, tài chính công đang ổn định và Việt Nam đang thực hiện tăng tín dụng và đưa các nguồn lực ra nền kinh tế. Điều này sẽ hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế 2 năm tới.

Nói chung, trong hai năm 2024-2025, Việt Nam sẽ tăng trưởng với tốc độ mạnh mẽ hơn trung bình của giai đoạn trước. Tất nhiên, không thể bù đắp cho sự thiếu hụt trước đó.

Thế nhưng, kinh tế chỉ là một khía cạnh của phát triển bởi phát triển phải hài hòa và tăng trưởng phải đi đôi với môi trường, xã hội, việc làm, đời sống người dân được cải thiện. Nếu chỉ tăng trưởng về kinh tế mà môi trường ô nhiễm, an ninh bất ổn, đời sống việc làm khó khăn… sẽ không phải là mục tiêu của tăng trưởng.

Thời gian tới, dù cố gắng tăng trưởng kinh tế để lấy tiềm lực phát triển các mục tiêu khác nhưng phải giữ ổn định và không cố gắng tăng trưởng bằng mọi giá. Tăng trưởng ở mức cao nhất nhưng phải giải quyết hài hòa các yếu tố, quan tâm đồng đều các yếu tố văn hoá, xã hội, y tế, giáo dục, môi trường, an ninh trật tự. Đó là bài toán đặt ra cho tăng trưởng kinh tế- xã hội.

Phóng viên: Đại biểu đề xuất giải pháp gì để các yếu tố này phát huy hiệu quả, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng?

Đại biểu Trần Văn Lâm: Có một số yếu tố cần quan tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao hơn, đó là hỗ trợ doanh nghiệp để doanh nghiệp phục hồi. Hiện nay, đầu tư công tác động đến thị trường sẽ hỗ trợ doanh nghiệp rất lớn.

Cùng đó, vấn đề tín dụng hiện nay lãi suất đang giảm nên cần tiếp tục giữ chính sách tiền tệ linh hoạt. Vì khi lãi suất xuống thấp, nguồn tiền vào ngân hàng hạn chế đi. Do đó, cần những giải pháp hài hòa dòng tiền sao cho đủ. Ngoài ra, phải giữ ổn định thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản bởi đây là phương thức quản lý vĩ mô để hỗ trợ doanh nghiệp tăng trưởng.

Mặt khác, dù đầu tư công thời gian gần đây có tiến bộ nhưng cần tăng tốc hơn vì chưa đáp ứng được kỳ vọng. Hơn nữa, trong hai năm cuối Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025 giá trị giải ngân đầu tư công rất lớn, đòi hỏi khối lượng đầu tư lớn tương ứng. Đi liền đó đòi hỏi vấn đề chất lượng nên cần tiếp tục quan tâm tháo gỡ các vướng mắc để thúc đẩy đầu tư công.

Tới đây, Quốc hội sẽ bàn để tháo gỡ khó khăn cho một số công trình hạ tầng giao thông. Đó chỉ là một trong những giải pháp. Tuy nhiên, để đồng bộ hơn nữa vẫn cần nhiều yếu tố; trong đó, có các vấn đề về tinh thần trách nhiệm, kiểm tra, xử lý vấn đề tồn tại vướng mắc để hỗ trợ cho đầu tư công.

Hiện nay, Chính phủ đang đề xuất tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng (VAT), tiếp tục giảm thuế xăng dầu nguyên liệu hàng không, qua đó cũng góp phần hỗ trợ thị trường.

Tuy nhiên, với thị trường nước ngoài cần khai thác các Hiệp định thương mại đã ký kết và tìm ra các thị trường mới, tiềm năng để bù đắp cho những thị trường xuất khẩu đang gặp khó khăn bởi yếu tố chính trị bất ổn. Đặc biệt, cần giữ ổn định môi trường hòa bình để tạo thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế - xã hội./.