Cần Thơ: Khởi tố vụ án vi phạm về quản lý đất đai tại dự án Khu đô thị mới An Bình

Chiều 16/10, tại cuộc họp báo quý III/2025 của UBND thành phố Cần Thơ, Đại tá Nguyễn Thanh Bình, Phó giám đốc Công an thành phố Cần Thơ cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về quản lý đất đai” liên quan đến sai phạm tại dự án Khu đô thị mới An Bình, tại phường An Bình, quận Ninh Kiều (cũ).

Hiện Cơ quan điều tra tiếp tục thu thập hồ sơ, tài liệu và tiến hành các hoạt động tố tụng theo quy định pháp luật.

Năm 2024, Thanh tra thành phố Cần Thơ (cũ) đã có kết luận thanh tra về "Việc chấp hành pháp luật đối với dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị mới An Bình". Dự án Khu đô thị mới An Bình quy mô 17,8 ha tại phường An Bình do Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Hồng Phát (Công ty Hồng Phát) làm chủ đầu tư, vốn thực hiện hơn 165 tỷ đồng.

Dự án được UBND thành phố Cần Thơ (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư, mục tiêu “xây dựng khu đô thị phát triển đồng bộ, hiện đại, hoàn chỉnh phù hợp với yêu cầu kêu gọi đầu tư phát triển đô thị của thành phố”, đồng thời tạo quỹ nhà ở và xây dựng phát triển hạ tầng trên địa bàn quận Ninh Kiều (cũ).

Thời gian thực hiện dự án là 5 năm, từ năm 2016-2020. Tổng diện tích đất quy hoạch dự án là 178.190 m2, trong đó 175.868 m2 thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình, cá nhân; diện tích còn lại là đất kênh, mương do nhà nước quản lý.

Theo cơ quan thanh tra, dự án được áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư, tuy nhiên Công ty Hồng Phát chưa có quyền sử dụng đất ở đối với khu đất thực hiện dự án nên chưa đủ điều kiện chỉ định thầu. Thanh tra thành phố Cần Thơ cho rằng, trình tự, thủ tục, thẩm quyền trong thu hồi đất, xác định giá đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án có hạn chế, thiếu sót.

Cụ thể, Sở Xây dựng tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 305 quy định khu vực được chuyển quyền sử dụng đất trong dự án có 135 lô nền tiếp giáp mặt tiền các tuyến đường cấp khu vực (đường số A5 và 23) chưa phù hợp quy định…

UBND quận Ninh Kiều (cũ) báo cáo diện tích đã giải phóng mặt bằng (trong đó có diện tích đất lúa hơn 10 ha) làm cơ sở để Sở Tài nguyên và Môi trường khi đó tham mưu UBND thành phố giao đất cho nhà đầu tư thực hiện dự án có diện tích đất lúa trên 10ha nhưng không có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý đất đai và ban hành quyết định giao đất khi dự án chưa hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng là chưa đúng quy định.

Ngoài ra, việc xác định giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư chưa theo quy định. Cơ quan thuế khấu trừ và phân bổ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng vào tiền sử dụng đất phải nộp khi giao đất cho nhà đầu tư chưa đảm bảo quy định dẫn đến giảm thu ngân sách hơn 25,6 tỷ đồng. Sau đó, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị xử lý và cơ quan thuế đã thực hiện truy thu số tiền chênh lệch nộp ngân sách nhà nước.

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ tái định cư quận Ninh Kiều chưa tham mưu xây dựng kế hoạch thu hồi đất theo quy định; tính sai phương án bồi thường, hỗ trợ về đất với số tiền hơn 93 triệu đồng; bồi thường cây lâu năm trồng trên đất trồng lúa không đúng quy định; chưa hoàn thành việc bàn giao nền tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án…

Từ kết luận trên, Thanh tra thành phố Cần Thơ kiến nghị chuyển hồ sơ vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố để điều tra làm rõ hành vi giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa trên 10ha để thực hiện dự án nhưng không có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.

Liên quan đến dự án Khu đô thị mới An Bình, vào tháng 7/2023, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có bài phản ánh "Cần đảm bảo quyền lợi cho người dân khi thu hồi đất". Theo đó, nhiều hộ dân bị thu hồi đất đã bày tỏ sự không đồng ý và quyết định khởi kiện UBND quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ (cũ) do cho rằng mức giá đền bù quá thấp so với giá trị thực tế.

Năm 2017, UBND quận Ninh Kiều thu hồi 17,8 ha đất tại phường An Bình để giao cho Công ty Hồng Phát làm dự án Khu đô thị mới An Bình. Đơn cử như trường hợp gia đình ông Đinh Văn Thành và bà Lý Thị Phi Phụng, sở hữu khoảng 15.000 m2 đất trồng cây ăn trái, đào ao nuôi cá. Bà Phụng cho biết giá bồi thường chỉ 432.000 đồng/m2, không đủ để gia đình mua lại nơi khác sinh sống, trong khi giá đất nông nghiệp giao dịch ở khu vực đó thời điểm đó đã lên tới 4 - 5 triệu đồng/m2. Sau khi khiếu nại, mức giá được tăng lên 980.000 đồng/m2, nhưng người dân vẫn không đồng ý.

Ông Hoàng Tuấn Cường, một hộ dân khác cho biết, một nền nhà 100m2 ngay tại vị trí đất cũ của ông hiện được rao bán tới 4 - 5 tỷ đồng, tương đương 40 - 50 triệu đồng/m2. Thực tế, giá đất nền thương mại tại Khu đô thị mới An Bình đang được rao bán trên thị trường với giá khoảng 30 - 35 triệu đồng/m2. Mức chênh lệch lớn giữa giá bồi thường và giá thị trường khiến người dân thấy quyền lợi không được đảm bảo, thậm chí có nguy cơ mất chỗ ở và đất mưu sinh nên đã khởi kiện UBND quận Ninh Kiều ra tòa, yêu cầu hủy các quyết định thu hồi đất.

Dù Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ đã xét xử sơ thẩm người dân thua kiện vào năm 2020, nhưng sau đó Tòa án nhân dân Cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên hủy bản án sơ thẩm vào tháng 1/2022 do còn nhiều điểm chưa được làm rõ, trong đó có việc thu hồi hơn 10ha đất trồng lúa mà không có văn bản chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.