Biến lợi thế Petrovietnam thành động lực tăng trưởng cho TP. Hồ Chí Minh

Với hệ sinh thái năng lượng xanh, công nghệ hiện đại, nhân lực trình độ cao và tiềm lực tài chính mạnh, Petrovietnam được kỳ vọng sẽ tạo đột phá tăng trưởng hai con số cho đầu tàu kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.

* Sức bật Petrovietnam và lợi thế của TP. Hồ Chí Minh

Phát biểu khai mạc toạ đàm “ Thành phố Hồ Chí Minh: Sức bật từ công nghiệp-Năng lượng-dịch vụ kỹ thuật cao” do Tạp chí Năng lượng Mới-PetroTimes tổ chức ngày 14/5, Phó Tổng Biên tập Lê Hà Thanh Ngọc cho biết, với các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 260/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15 thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh), TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao, từ đó tạo động lực quan trọng để tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.

Cùng quan điểm này, Tiến sỹ Dư Văn Toán (Viện Khoa học Khí tượng Thủy Văn, Môi trường và Biển - Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chỉ rõ, diện tích biển của TP. Hồ Chí Minh sau sáp nhập lên tới hàng trăm nghìn km2, gấp 15 lần diện tích đất liền của Thành phố, trong đó Côn Đảo là nơi có thể đầu tư phát triển các dịch vụ công nghiệp năng lượng mới. Với đặc thù này, TP. Hồ Chí Minh có thể đứng đầu về lợi thế tiềm năng trong số 21 tỉnh, thành có biển.

Đặc biệt, với các cơ sở hạ tầng công nghiệp-năng lượng của Petrovietnam đã và đang đầu tư, TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể tận dụng tạo nên động lực đột phá cho tăng trưởng. Những dự án như dự án lắp đặt chân đế điện gió ngoài khơi xuất khẩu cho Singapore và Malaysia của PTSC, đơn vị thành viên của Petrovietnam tại Vũng Tàu thời gian qua cho thấy khu vực này có thể hình thành những ngành dịch vụ hỗ trợ cho ngành công nghiệp năng lượng xanh như điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh, LNG…

“Chỉ từ 5-10 năm nữa, TP. Hồ Chí Minh sẽ có thể trở thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - logistics biển tương đối hoàn chỉnh”, Tiến sỹ Dư Văn Toán nhấn mạnh.

Làm rõ hơn về lợi thế này, Tiến sỹ Trần Quang Thắng-Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP. Hồ Chí Minh chỉ rõ, hiện Petrovietnam đang đóng góp khoảng 9% ngân sách quốc gia/năm và đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như điện khí LNG, năng lượng tái tạo, hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật cao và công nghệ xanh. Đây là nguồn lực chiến lược giúp TP. Hồ Chí Minh hình thành các nguồn thu ngân sách thế hệ mới. Nguồn thu này không chỉ đến từ thuế và phí trực tiếp mà còn đến từ hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh đi kèm như cơ khí, xây lắp, bảo dưỡng, công nghệ thông tin, tài chính, bảo hiểm, logistics hay tư vấn kỹ thuật.

Vì vậy, TP. Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể hướng tới phát triển các trung tâm hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, trung tâm điều hành năng lượng xanh, thiết kế kỹ thuật ngoài khơi và các dịch vụ công nghệ cao liên quan đến năng lượng. Nếu được tổ chức và vận hành đúng hướng, Petrovietnam hoàn toàn có thể trở thành động lực tạo nguồn thu ngân sách thế hệ mới cho TP. Hồ Chí Minh, góp phần đưa thành phố phát triển thành trung tâm tài chính - công nghệ - năng lượng hàng đầu khu vực Đông Nam Á, tạo nguồn thu bền vững trong dài hạn, cũng như sẽ góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh, Tiến sỹ Trần Quang Thắng nhấn mạnh.

*Để biến lợi thế thành đột phá tăng trưởng

Nhấn mạnh sự kết hợp giữa Petrovietnam và TP. Hồ Chí Minh sẽ là 1 trong 3 động lực chủ chốt để đạt được tăng trưởng 2 con số, Tiến sỹ Nguyễn Đức Kiên- nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính) cho biết, đến thời điểm này, TP. Hồ Chí Minh đã có đủ cơ chế chính sách đặc thù (tự chủ tài chính, ưu tiên đầu tư, trao quyền phát triển), nguồn lực, lợi thế… để phát triển. Tuy nhiên, vấn đề mấu chốt nằm ở khâu thực thi như thế nào để tạo đột phá tăng trưởng 2 con số.

Theo đó, để Nghị quyết số 260 đi vào thực tiễn, bên cạnh việc cần có cơ chế rõ ràng bảo vệ cán bộ, thu hút và giữ người tài, tạo dư địa cho cán bộ chủ chốt phát huy hết khả năng để đóng góp, “Thành phố phải dũng cảm chọn nhà đầu tư chiến lược phù hợp với chiến lược đầu tư của thành phố và chịu trách nhiệm đến cùng với đối tác để có thể đi nhanh, đi thẳng vào công nghệ cao.

Với cơ chế trao quyền phát triển của Nghị quyết số 260, nếu đã chọn Vin Group để phát triển hạ tầng giao thông thì cần chọn Petrovietnam để phát triển hệ thống hạ tầng năng lượng, dịch vụ kỹ thuật cao”. Việc chọn lựa này hoàn toàn đúng theo tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. “Phải bình đẳng giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân trong phát triển hạ tầng. Thành phố Hồ Chí Minh phải dựa vào các doanh nghiệp lớn, không phân biệt doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp nước ngoài để triển khai các dự án hạ tầng lớn, từ đó tạo đột phá trong tăng trưởng”, ông Nguyễn Đức Kiên chỉ rõ.

Trong khi đó, Tiến sỹ Trần Quang Thắng đề xuất TP Hồ Chí Minh cần mạnh dạn đổi mới cơ chế quản lý, tăng quyền tự chủ và rút ngắn quy trình hành chính để tạo điều kiện cho các mô hình hợp tác công - tư phát triển mạnh hơn, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng công nghiệp xanh. Đồng thời, TP. Hồ Chí Minh cần xây dựng cơ chế tài chính đặc thù cho phép giữ lại một phần nguồn thu để tái đầu tư cho hạ tầng và các dịch vụ hỗ trợ.

Đề xuất các giải pháp để sức bật của Petrovietnam có thể thành đột phá tăng trưởng cho TP. Hồ Chí Minh, Tiến sỹ Dư Văn Toán cho biết, “TP. Hồ Chí Minh cần có những chính sách hỗ trợ ban đầu về giá năng lượng xanh, ví dụ như có thể quy định các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại TP. Hồ Chí Minh cần có hợp đồng mua bán điện xanh như điện gió, điện mặt trời để giảm hàm lượng carbon trong sản phẩm”, từ đó giúp nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Bổ sung vào các đề xuất, bà Lê Nguyễn Thiên Nga - Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược Phát triển nhấn mạnh, theo Nghị quyết số 79, Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 có từ 1-3 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Vì vậy, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước cần tương xứng như chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, để đảm bảo công bằng với doanh nghiệp nhà nước nếu xét trong tương quan đóng góp thực chất cho ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, trong giai đoạn đầu, cần có cơ chế “sandbox” thử nghiệm có kiểm soát chính sách với lĩnh vực năng lượng xanh, công nghệ cao, công nghệ số…từ đó giúp giảm thiểu rủi ro, thúc đẩy sáng tạo và hoàn thiện chính sách. Với việc thực thi như vậy, các tiềm năng, lợi thế của Petrovietnam sẽ có thể trở thành các đột phá tăng trưởng cho thành phố Hồ Chí Minh, bà Lê Nguyễn Thiên Nga đề xuất.