Bộ Công Thương điều chỉnh tiêu chuẩn đấu thầu dự án năng lượng

Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 66/2025/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 27/2024/TT-BCT về tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án điện lực. 

Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/1/2026, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về đấu thầu các dự án điện, phù hợp với Luật Đấu thầu, Luật Điện lực và các nghị định hướng dẫn mới được ban hành trong thời gian qua. Cùng đó, Thông tư cũng sửa đổi, bổ sung quy định về chủ thể tham gia quá trình mời quan tâm, đấu thầu. Theo đó, bên mời quan tâm không chỉ là các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công Thương hay UBND cấp tỉnh mà còn bao gồm Ban Quản lý khu kinh tế và UBND cấp xã được giao thực hiện thủ tục mời quan tâm đối với các dự án thuộc phạm vi quản lý. Cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu được xác định rõ là Bộ Công Thương, UBND cấp tỉnh hoặc Ban Quản lý khu kinh tế.

Ở chiều ngược lại, một số quy định không còn phù hợp đã được bãi bỏ nhằm tinh gọn thủ tục, giảm bớt các yêu cầu mang tính hình thức, tạo thuận lợi cho cả cơ quan quản lý và nhà đầu tư. Điểm nhấn quan trọng nhất của Thông tư 66/2025/TT-BCT nằm ở việc sửa đổi, bổ sung các tiêu chuẩn đánh giá năng lực nhà đầu tư, đặc biệt là năng lực tài chính. Theo quy định mới, vốn chủ sở hữu tối thiểu mà nhà đầu tư phải thu xếp để tham gia dự án điện lực không thấp hơn 15% tổng mức đầu tư. Yêu cầu này được áp dụng xuyên suốt từ giai đoạn mời quan tâm đến đánh giá hồ sơ dự thầu, nhằm sàng lọc các nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, hạn chế tình trạng dự án chậm tiến độ hoặc không triển khai được trên thực tế.

Thông tư quy định rõ cách xác định vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư, căn cứ vào báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc vốn điều lệ đã góp đối với doanh nghiệp mới thành lập. Trường hợp nhà đầu tư cùng lúc tham gia nhiều dự án, nhà đầu tư phải kê khai đầy đủ danh mục các dự án đang đầu tư và bảo đảm đủ nguồn vốn chủ sở hữu cho toàn bộ các cam kết. Đối với nhà đầu tư liên danh, tổng vốn chủ sở hữu được tính bằng tổng vốn của các thành viên, song nhà đầu tư đứng đầu liên danh phải góp tối thiểu 30% và mỗi thành viên khác tối thiểu 15%. Quy định này nhằm tăng trách nhiệm của từng thành viên, tránh tình trạng liên danh hình thức.

Cùng với vốn chủ sở hữu, Thông tư cũng yêu cầu nhà đầu tư chứng minh khả năng huy động vốn vay thông qua cam kết tài trợ của ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng, bảo đảm tính khả thi về tài chính của dự án. Bên cạnh việc nâng cao tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, Thông tư 66/2025/TT-BCT dành dung lượng đáng kể để hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm trong đấu thầu dự án điện lực. Theo đó, các hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và bồi thường thiệt hại.

Đáng chú ý, thời gian cấm tham gia hoạt động đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư được quy định cụ thể, từ 6 tháng đến 5 năm, tùy theo hành vi vi phạm. Với các vi phạm nghiêm trọng như thông thầu, gian lận, cản trở đấu thầu, tổ chức hoặc cá nhân có thể bị cấm tham gia đấu thầu lên tới 5 năm. Thời hiệu áp dụng biện pháp cấm là 10 năm kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm.

Đối với nhà đầu tư liên danh, Thông tư phân định rõ trường hợp chỉ cấm thành viên vi phạm và trường hợp cấm toàn bộ liên danh, bảo đảm tính răn đe nhưng vẫn công bằng, tránh ảnh hưởng không cần thiết đến các bên không vi phạm. Thẩm quyền ban hành quyết định cấm tham gia đấu thầu thuộc Bộ Công Thương hoặc UBND cấp tỉnh, với thời hạn xem xét, quyết định là 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, tài liệu xác định hành vi vi phạm.

Không chỉ tập trung vào yếu tố tài chính, Thông tư 66/2025/TT-BCT còn bổ sung, hoàn thiện các tiêu chí đánh giá về xã hội và hiệu quả đầu tư phát triển ngành điện. Nhà đầu tư phải thuyết minh phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cam kết ứng trước kinh phí trong trường hợp dự án có yêu cầu thu hồi đất. Đồng thời, các nội dung về tạo việc làm, đào tạo lao động địa phương, đóng góp phúc lợi xã hội cũng được đưa vào tiêu chí đánh giá.

Đối với hiệu quả phát triển ngành điện, Thông tư phân biệt rõ hai nhóm dự án. Với các dự án có khung giá phát điện do Bộ Công Thương ban hành, hiệu quả được đánh giá thông qua giá điện trúng thầu và quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện. Với các dự án không có khung giá, tiêu chí hiệu quả được xác định bằng giá trị tiền nộp ngân sách nhà nước hàng năm do nhà đầu tư đề xuất, độc lập với các nghĩa vụ tài chính khác.