"Bỏ phố về quê", thu tiền tỷ nhờ nuôi tôm 4.0

Nhất là khu vực vùng ven biển, thanh niên trí thức "bỏ phố về quê", mang theo tư duy kinh tế mới và mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao. Cách làm này không chỉ giải quyết bài toán thích ứng với thiên nhiên mà còn mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông nghiệp địa phương.

Năm 5 trước, sau khi từ chối cơ hội phát triển kinh doanh tại thành phố lớn, Nguyễn Văn Du (35 tuổi), xã Tân Thủy, tỉnh Vĩnh Long trở về quê gắn với ao tôm của gia đình. Với quyết tâm ứng dụng công nghệ mới thay đổi tư duy nuôi tôm theo kiểu cũ, Nguyễn Văn Du đã từng bước chinh phục vùng đất nơi đây, mang lại thu nhập 8- 10 tỷ đồng/năm, gấp 6-7 lần so với cách nuôi truyền thống.

Anh Du chia sẻ, trước đây gia đình nuôi tôm theo cách truyền thống (nuôi ao đất) hiệu quả không cao, rủi ro liên tiếp. Những năm gần đây mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao nhiều giai đoạn đã thôi thúc anh Du trở về quê tái đầu tư các ao nuôi tôm của gia đình. Anh Du cho rằng, động lực lớn nhất thôi thúc trở về quê phát triển kinh tế, phần lớn khi nhà nước có nhiều chính sách đầu tư hạ tầng giao thông, điện tại khu vực vùng ven biển. Đây là điều kiện thuận lợi để người dân chuyển đổi.

Anh Du phân tích, khi hạ tầng giao thông thuận lợi chi phí vận chuyển giảm, lợi nhuận được tăng lên. Hiện nay, xe tải lớn chở thức ăn đến ao nuôi, xe thu mua tôm xuống tận ao. Bên cạnh đó, hạ tầng lưới điện được đầu tư mở rộng, nông dân có thể chuyển đổi từ cách nuôi truyền thống sang nuôi công nghệ cao.

Sau 4 năm chuyển đổi, hiện nay anh Du mở rộng diện tích nuôi công nghệ cao 11 ha. Mỗi năm thu hoạch 300-350 tấn tôm thương phẩm cao gấp 6-7 lần so với nuôi tôm theo cách truyền thống.

Anh Du cho biết, anh tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô sản xuất thêm 20 ha nuôi tôm công nghệ cao tại địa phương. Bên cạnh đó, anh hỗ trợ về kỹ thuật cho người dân trong khu vực khi muốn chuyển đổi từ nuôi truyền thống sang nuôi công nghệ cao, giải quyết hơn 100 nhân công lao động tại địa phương với thu nhập từ 10-15 triệu đồng/tháng.

Điểm khác biệt cốt lõi trong mô hình của những thanh niên thế hệ mới như Nguyễn Văn Du là sự hiện diện của "chất xám" trong từng mét vuông diện tích nuôi tôm. Trang trại không còn là những ao đất lộ thiên phó mặc cho nắng mưa, mà là một hệ thống khép kín, được vận hành như một nhà máy sản xuất sinh học.

Yếu tố "công nghệ cao" được thể hiện rõ nét qua việc ứng dụng Internet vạn vật (IoT). Các ao nuôi được lắp đặt hệ thống cảm biến đo lường các chỉ số môi trường nước tự động 24/24h như: độ pH, độ mặn, nhiệt độ và hàm lượng oxy hòa tan (DO). Dữ liệu này được truyền trực tiếp về điện thoại thông minh. Chỉ cần một thao tác chạm, người nuôi có thể điều khiển hệ thống quạt nước, máy sục khí, hay máy cho ăn tự động từ bất cứ đâu.

Với mật độ thả nuôi siêu thâm canh (khoảng 250 con/m²), sau khoảng 70 - 90 ngày, tôm có thể đạt kích cỡ 30 con/kg. Năng suất trung bình đạt từ 30 đến 40 tấn/hecta/vụ. Nhờ kiểm soát tốt dịch bệnh, tôm sinh trưởng nhanh, tỷ lệ sống cao nên hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) được tối ưu hóa, chỉ mất khoảng 1.1 - 1.2 kg thức ăn cho 1 kg tôm thương phẩm.

Đặc biệt, do tính chất khép kín và có mái che, nông dân có thể nuôi liên tục 3 đến 4 vụ/năm, kể cả trong những tháng thời tiết bất lợi. Điều này giúp các trang trại đánh trúng các thời điểm thị trường khan hiếm nguồn cung, bán được giá cao. Thường chỉ sau 1 đến 1,5 năm (tương đương 3-4 vụ trúng liên tiếp), người nuôi đã có thể thu hồi toàn bộ vốn đầu tư cơ sở hạ tầng ban đầu.

Theo ông Trần Văn Chận - Chủ tịch UBND xã Tân Thủy, hiện nay có sự đầu tư hạ tầng giao thông, điện tại các khu vực ven biển giúp người dân mạnh dạn chuyển đổi nuôi tôm từ cách nuôi truyền thống sang nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao đạt hiệu quả. Nhất là thanh niên trẻ có trình độ chuyên môn cao trở về quê hương đầu tư phát triển kinh tế.

Ông Chận chia sẻ, tại địa phương cũng được đầu tư thực hiện dự án hạ tầng vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao, đảm bảo giao thông, điện phục vụ sản xuất ổn định, bền vững cho vùng nuôi trồng thủy sản khoảng 2.000 h. Trong đó, có 500 ha được quy hoạch nuôi tôm theo mô hình công nghệ cao, góp phần thu hút người dân, doanh nghiệp đầu tư phát triển nuôi trồng thủy sản nâng cao thu nhập.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có hơn 6,3 nghìn ha tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao. Theo ông Lâm Văn Tân- Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiệu quả từ mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao của lực lượng thanh niên đã làm thay đổi tư duy sản xuất của nhiều hộ nông dân.

Sự trở về của những người trẻ có trình độ chuyên môn cao là một tín hiệu vô cùng tích cực cho công cuộc tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh Vĩnh Long. Những mô hình nông nghiệp công nghệ cao, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu đã cụ thể hóa thực Nghị quyết 57 của Chính phủ về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.

Thời gian tới, để đồng hành cùng thanh niên nông thôn, các tổ chức tín dụng tại địa phương cũng đang triển khai nhiều gói vay ưu đãi dành cho nông nghiệp công nghệ cao. Song song đó, Trung tâm Khuyến nông tỉnh thường xuyên tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để chuyển giao kỹ thuật, giúp người nuôi tiếp cận ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới.

Tỉnh Vĩnh Long, không khuyến khích phát triển mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng công nghệ cao không đơn thuần là một giải pháp kinh tế mang tính thời điểm. Nhìn xa hơn, đó là minh chứng rõ nét cho sự dịch chuyển từ "sản xuất nông nghiệp" thuần túy sang "kinh tế nông nghiệp" hiện đại, biến những thách thức của biến đổi khí hậu thành bệ phóng để đưa giá trị nông sản của tỉnh vươn lên tầm cao mới.