Bộ Tư pháp khai trương Nền tảng số Thi hành án dân sự

Chiều 3/4, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Lễ khai trương Nền tảng số Thi hành án dân sự, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Tư pháp, hướng tới xây dựng nền hành chính tư pháp hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Dự lễ khai trương có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh. Cùng dự còn có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng và lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, đại diện các cơ quan tư pháp và hệ thống thi hành án dân sự trên toàn quốc.

Theo lãnh đạo Cục Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp, nền tảng số thi hành án dân sự được xây dựng trong bối cảnh khối lượng việc và tiền phải thi hành ngày càng gia tăng, nhiều vụ việc có giá trị lớn, tính chất phức tạp, trong khi phương thức quản lý truyền thống còn nhiều hạn chế, phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công. Đặc biệt, từ ngày 1/7/2026, hệ thống thi hành án dân sự sẽ được tổ chức lại theo mô hình một cấp tại địa phương, đặt ra yêu cầu cấp thiết về một hạ tầng số đồng bộ, liên thông và hiệu quả.

Nền tảng số thi hành án dân sự được định hướng là hệ thống điều hành và tác nghiệp thống nhất cho toàn ngành trên môi trường số. Khác với các ứng dụng công nghệ đơn lẻ trước đây, nền tảng này tích hợp nhiều phân hệ quan trọng như tài chính - kế toán với biên lai điện tử; tổ chức thi hành án; hỗ trợ ra quyết định; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; cùng Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC).

Quá trình triển khai được thực hiện theo lộ trình rõ ràng với nhiều dấu mốc quan trọng: từ việc vận hành biên lai điện tử trên toàn quốc từ ngày 1/7/2025; kích hoạt Trung tâm IOC vào tháng 12/2025; đến chính thức vận hành nền tảng số trên toàn quốc từ ngày 20/1/2026, đồng thời với thời điểm Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi) có hiệu lực.

Thực tiễn vận hành cho thấy những kết quả bước đầu tích cực. Từ ngày 1/10/2025 đến 31/3/2026, hệ thống đã ghi nhận gần 900.000 biên lai điện tử, với tổng số tiền thu gần 60.000 tỷ đồng. Toàn bộ quyết định thi hành án đã được ban hành trên môi trường số, với hơn 800.000 hồ sơ và trên 2 triệu văn bản được quản lý, cập nhật. Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo cũng được thực hiện hoàn toàn trên nền tảng số.

Đáng chú ý, nền tảng số thi hành án dân sự tạo ra 4 đột phá lớn trong hoạt động của ngành. Trước hết là số hóa toàn trình nghiệp vụ thi hành án, giúp toàn bộ quy trình từ tiếp nhận yêu cầu, tổ chức thi hành đến thu - chi, trả kết quả được thực hiện trên môi trường điện tử, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân.

Thứ hai là khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, qua đó cắt giảm đáng kể thủ tục hành chính. Nền tảng đã kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia và tích hợp với các hệ thống dịch vụ công, cho phép người dân nộp án phí trực tuyến, theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực. Việc kết nối với hệ thống định danh điện tử giúp gửi văn bản, quyết định thi hành án chính xác, nhanh chóng, không phụ thuộc vào địa lý.

Thứ ba là nâng cao năng lực quản trị, điều hành thông minh dựa trên dữ liệu. Trung tâm IOC đóng vai trò là “bộ não số”, cho phép giám sát tập trung, cảnh báo sớm, phân tích và dự báo xu hướng, hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định kịp thời, chính xác. Phương thức điều hành truyền thống dựa trên báo cáo định kỳ được thay thế bằng quản trị theo thời gian thực.

Thứ tư là ứng dụng toàn diện trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số. Hệ thống có khả năng tự động đọc, phân tích bản án, hỗ trợ dự thảo quyết định thi hành án trong thời gian ngắn, rút ngắn tới 80% thời gian xử lý hồ sơ, giảm 90% thao tác thủ công. Trợ lý ảo AI hỗ trợ chấp hành viên tra cứu nghiệp vụ, xử lý tình huống, phân loại đơn thư và dự báo xu hướng thi hành án.

Việc khai trương Nền tảng số thi hành án dân sự được đánh giá là bước tiến quan trọng trong lộ trình xây dựng Chính phủ số, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia các hoạt động liên quan đến thi hành án dân sự.

Phát biểu tại lễ khai trương, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, việc đưa nền tảng số thi hành án dân sự vào vận hành không chỉ thể hiện sự đổi mới về tư duy, công nghệ, mà còn là sự chuyển đổi căn bản từ phương thức quản lý truyền thống sang phương thức quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số, từ xử lý thủ công sang ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong toàn bộ quy trình nghiệp vụ thi hành án dân sự - một lĩnh vực quan trọng bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, tính hiệu lực của các bản án, quyết định được thi hành.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp tiếp tục hoàn thiện nền tảng số theo nguyên tắc ổn định, an toàn, hiệu quả, thực chất; bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, sẵn sàng chia sẻ với các hệ thống liên quan, lấy kết quả thực tiễn làm thước đo; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương; gắn kết chặt chẽ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước và hoạt động tư pháp.

Bên cạnh đó, khẩn trương hoàn thiện thể chế pháp lý về chuyển đổi số trong thi hành án dân sự, xác lập đầy đủ giá trị pháp lý của dữ liệu số, hồ sơ điện tử, bảo đảm đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện. Coi trọng chất lượng dữ liệu, dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời gắn chặt trách nhiệm của người đứng đầu trong việc cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu.

Bộ Tư pháp, Cục Quản lý Thi hành án dân sự cũng cần chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, từng bước hình thành đội ngũ “công chức số”, làm chủ công nghệ, làm chủ dữ liệu.