Bước chuyển mới cho nông thôn từ sản xuất sạch đến điểm đến du lịch

Sáng 25/9, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề: “Nông nghiệp tuần hoàn gắn du lịch trải nghiệm ở các trang trại tổng hợp khu vực nông thôn”. Tham dự diễn đàn có sự tham gia của hơn 100 đại biểu là người nông dân của 4 tỉnh Thái Nguyên, Lào Cai, Phú Thọ và Tuyên Quang.

Đây là diễn đàn lần thứ 3 do Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức về chủ đề gắn sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch nông nghiệp, nối tiếp thành công từ Diễn đàn trước và mở rộng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trên phạm vi toàn quốc.

Phát triển nông nghiệp gắn với du lịch không chỉ là một mô hình kinh tế mới, mà còn là bước đột phá để khẳng định thương hiệu nông sản Việt trên bản đồ thế giới. Những đồi chè xanh mướt, những làng quê yên bình giờ đây không chỉ tạo ra hạt gạo, búp chè hay nông sản thuần túy, mà còn trở thành điểm đến trải nghiệm độc đáo, nơi du khách được sống trong không gian văn hóa, thiên nhiên và lao động nông nghiệp.

Mô hình này mang lại ý nghĩa kép: vừa tăng thu nhập, tạo sinh kế bền vững cho nông dân, vừa gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa – sinh thái nông thôn. Người nông dân trở thành “người kể chuyện” về quê hương, sản vật, văn hóa bản địa; còn mỗi chuyến tham quan là một hành trình quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam.

Tại diễn đàn, các đại biểu đã được nghe hơn 10 tham luận từ cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân tiêu biểu, diễn đàn tập trung vào kinh tế trang trại, liên kết chuỗi giá trị và triển vọng du lịch nông nghiệp.

Ông Nguyễn Tiến Định - Cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn cho biết: Đến hết năm 2024 cả nước có 27.587 trang trại đạt tiêu chí quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó trang trại chăn nuôi chiếm tỷ lệ lớn nhất (chiếm 62,3%), tiếp đến là trồng trọt (18,3%). Việc phát triển kinh tế trang trại hiện nay đang có sự chuyển biến rõ rệt, do có sự cạnh tranh giữa các thành phần kinh tế, các chủ trang trại phải chuyển đổi hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh cho phù hợp với nhu cầu thị trường, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn và tăng thu nhập cho gia đình.

Tuy nhiên các trang trại hiện nay phát triển còn mang tính tự phát, không có quy hoạch bài bản, quy mô sản xuất của trang trại nhìn chung còn nhỏ, sản phẩm không đa dạng, hiệu quả kinh tế chưa có.

Thời gian qua, du lịch nông nghiệp, nông thôn đã có sự phát triển mạnh mẽ, nhiều mô hình du lịch nông thôn đã hình thành ở nhiều địa phương, phát huy hiệu quả, trở thành điểm đến thu hút sự quan tâm của du khách, các sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn tại các địa phương trong thời gian qua phát triển khá đa dạng, một số mô hình đã rất thành công. Trên cả nước hiện nay có khoảng hơn 584 mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn đang hoạt động, tập trung nhiều ở miền Bắc và Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên  hoạt động du lịch trong các trang trại chủ yếu phát triển tự phát, không có quy hoạch nên chưa thu hút được nhiều khách du lịch, hầu hết các hoạt động du lịch nông nghiệp ở các trang trại vẫn mang tính tự phát, nhỏ lẻ, manh mún, trùng lặp, chưa được kết hợp với các tuyến du lịch nên lượng khách du lịch còn ít…

Còn ông Nguyễn Xuân Tùng – Chi cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên cho biết tỉnh Thái Nguyên sau khi sáp nhập với tỉnh Bắc Kạn đã mở ra tiềm năng du lịch rộng lớn hơn, kết nối các di sản, danh thắng, văn hóa đặc trưng vùng trung du – miền núi phía Bắc. Để phát triển tốt hơn cho thời gian tới Chi cục đưa ra một số giải pháp thiết thực như cần quy hoạch, phân bố lại không gian phát triển du lịch theo tỉnh mới, hoàn tiện việc quy hoạch và quản lý nhà nước về phát triển du lịch nông nghiệp cho từng địa phương, xây dựng cơ chế, chính sách đủ sức hấp dẫn thu hút doanh nghiệp vào đầu tư cũng như phát triển các sản phẩm và tuyến điểm du lịch đặc thù tại xã như du lịch homestay, trải nghiệm chè, làng nghề truyền thống và các lễ hội văn hóa….

Ngoài ra, nhiều ý kiến của các đại biểu được đưa ra trước diễn đàn nhằm làm rõ hơn thực trạng cũng như bàn giải pháp để phát triển Nông nghiệp tuần hoàn gắn du lịch trải nghiệm ở các trang trại tổng hợp khu vực nông thôn. Các ý kiến của các đại biểu chủ yếu xoay quanh các vấn đề về cơ chế hỗ trợ nguồn vốn để phát triển cũng như các vấn đề về quy hoạch, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để có công cụ sản xuất phát triển….

Kết luận tại diễn đàn, ông Hoàng Văn Hồng – Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nhấn mạnh "Giới thiệu sản phẩm sạch là chưa đủ, phải giới thiệu được quy trình sản xuất sạch. Mỗi trang trại phải có một chuyên gia, đề ra và kiểm soát quy trình sản xuất an toàn, chuẩn VietGAP, hữu cơ. Có như vậy, du khách trải nghiệm mới thực sự cảm nhất được giá trị cốt lõi của sản phẩm du lịch".

Ông Hồng cho biết thêm, hành trình lan tỏa nhận thức về nông nghiệp tuần hoàn gắn du lịch trải nghiệm không chỉ là một nỗ lực kỹ thuật hay canh tác, mà đó là một cuộc chuyển mình sâu sắc trong tư duy làm nông, giữa lợi nhuận ngắn hạn và giá trị bền vững. Nhiều khó khăn vẫn còn hiện hữu trước mắt, nhất là khi kỹ thuật sản xuất tuần hoàn đòi hỏi nhiều công sức, sức cạnh tranh còn chưa mạnh mẽ trên thị trường. Nhưng sự nhất trí, đồng lòng giữa chính quyền và người dân địa phương nơi đây để kiến tạo tương lai bền vững cho ngành nông nghiệp.

Diễn đàn này được tổ chức nhận được nhiều sự quan tâm của các tỉnh và các đại biểu, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế, đây được coi là hướng đi chiến lược để nông nghiệp Việt Nam không chỉ đảm bảo lương thực, mà còn vươn tầm giá trị – lan tỏa bản sắc – kiến tạo những miền quê đáng sống, đáng trải nghiệm.

Nằm trong khuôn khổ chương trình, ngày 24/9 đoàn đại biểu của Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp đã có dịp đi tham quan mô hình tại hợp tác xã Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên (xã Tân Cương) và khu bảo tồn Làng nhà sàn dân tộc sinh thái Thái Hải./.