Bước tiến mới của OCOP: Từ kết nối tiêu thụ đến nâng tầm thương hiệu

Ông Tiến cho rằng sản phẩm OCOP cần được định vị không chỉ là hàng hóa đơn thuần mà là kết tinh của tri thức bản địa, nghề truyền thống và giá trị văn hóa vùng miền. Bộ tiêu chí OCOP thống nhất đã tạo nền tảng quản lý chất lượng minh bạch, giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, qua đó mở ra cơ hội liên kết với du lịch, kinh tế sáng tạo và thương mại số.

Một chiến lược thương hiệu bài bản theo ông Tiến phải bao gồm: định vị rõ ràng, câu chuyện sản phẩm gắn với con người và vùng đất, hệ thống nhận diện thương hiệu đồng bộ, thiết kế bao bì mang bản sắc địa phương. Khi làm tốt, sản phẩm OCOP sẽ không chỉ tiếp cận thị trường thuận lợi hơn mà còn trở thành “đại sứ văn hóa” lan tỏa hình ảnh địa phương.

Song song đó, chuyển đổi số được xem là động lực mạnh mẽ thúc đẩy thương mại cho OCOP. Các nền tảng như Facebook, TikTok, TikTok Shop, cùng công nghệ AI, Blockchain, Big Data đang hỗ trợ chủ thể tăng cường truy xuất nguồn gốc, tối ưu chuỗi cung ứng và phân tích thị trường – từ đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Ở góc nhìn thị trường quốc tế, bà Trần Thị Như Phượng – Trưởng Ban chuyên gia, Câu lạc bộ Doanh nông Việt Nam nhấn mạnh tiêu chuẩn ESG (môi trường, xã hội, quản trị) đang trở thành yêu cầu bắt buộc để OCOP tiếp cận các thị trường xuất khẩu lớn.

Hiện cả nước có hơn 17.400 sản phẩm OCOP, nhưng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn 5 sao – có thể xuất khẩu – chỉ chiếm 0,7%, cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn nếu các chủ thể tuân thủ tiêu chuẩn bền vững quốc tế. Các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đã siết chặt quy định về minh bạch chuỗi cung ứng, dư lượng, carbon footprint và báo cáo ESG; một số nước như Australia và New Zealand còn xem đây là tiêu chí để tiếp cận vốn và thị trường.

ESG không chỉ là “giấy thông hành” cho xuất khẩu mà còn giúp OCOP tạo lợi thế cạnh tranh cao hơn thông qua việc sử dụng nguyên liệu bền vững, giảm rủi ro chuỗi cung ứng và củng cố niềm tin người tiêu dùng. Việc chuẩn hóa ESG sẽ giúp các sản phẩm OCOP nâng chất lượng, tăng khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đáp ứng xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm đang lan rộng trên thế giới.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp chủ động đầu tư cho hoạt động xúc tiến bằng việc tham gia hội chợ, hội nghị, triển lãm, tổ chức tour trải nghiệm tại vùng trồng và nhà máy để khách hàng trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất, qua đó tạo niềm tin và lan tỏa giá trị sản phẩm. Doanh nghiệp cũng triển khai mô hình liên kết đa chiều nhằm ổn định vùng nguyên liệu, kết nối logistics và hợp tác với các chủ thể OCOP khác để mở rộng thị trường.

Cũng tại hội thảo, đại diện hệ thống bán lẻ Co.op Mart, bà Võ Thị Bích Thủy đã chia sẻ kinh nghiệm về tiêu thụ sản phẩm OCOP trong siêu thị và các kênh phân phối hiện đại. Đồng thời, nhiều mô hình thành công từ các chủ thể OCOP được giới thiệu như minh chứng cho hiệu quả của việc chuẩn hóa quy trình sản xuất – chế biến – quảng bá.