Cần Thơ: Hơn 4.200 khách hàng rời khỏi nơi cư trú gây khó thu hồi nợ

Công tác quản lý và nâng cao chất lượng tín dụng chính sách trên địa bàn thành phố Cần Thơ đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững và bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, việc xử lý nợ quá hạn, nợ tồn đọng vẫn gặp nhiều khó khăn; trong đó thách thức lớn nhất là tình trạng người vay tự ý rời khỏi nơi cư trú. Hiện có hơn 4.200 khách hàng vay vốn tín dụng chính sách đã rời khỏi địa bàn, để lại dư nợ khoảng 131 tỷ đồng, gây trở ngại cho công tác thu hồi nợ và quản lý chất lượng tín dụng.

Theo báo cáo của Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ, tính đến thời điểm này, tổng dư nợ tín dụng chính sách trên toàn địa bàn đạt 19.211 tỷ đồng với 360.589 khách hàng còn dư nợ, tăng 1.659 tỷ đồng (tương ứng tốc độ tăng trưởng 9,45%) so với đầu năm, hoàn thành 98% kế hoạch tăng trưởng được giao. Doanh số thu nợ lũy kế đạt 1.903 tỷ đồng. Việc kiểm soát chất lượng nợ ghi nhận tín hiệu tích cực khi tổng nợ xấu (gồm nợ quá hạn và nợ khoanh) giảm 7 tỷ đồng so với đầu năm, xuống còn 464 tỷ đồng, chiếm 2,41% tổng dư nợ; trong đó, nợ quá hạn giảm mạnh 72,5 tỷ đồng, còn 162 tỷ đồng (tỷ lệ 0,85%); nợ khoanh ở mức 301 tỷ đồng (tỷ lệ 1,57%).

Mặc dù các chỉ số quy mô và chất lượng tín dụng nhìn chung có sự cải thiện, song đại diện lãnh đạo Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ nhìn nhận thu hồi nợ xấu vẫn ẩn chứa nhiều yếu tố rủi ro. Thống kê cho thấy, toàn thành phố hiện còn 43 đơn vị cấp xã có tỷ lệ nợ quá hạn vượt mức 0,5%, đặc biệt có 5 xã ghi nhận tỷ lệ nợ quá hạn ở mức rất cao, trên 5%.

Ông Lăng Chánh Huệ Thảo, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ cho biết, rào cản lớn nhất hiện nay là tình trạng người vay vốn rời khỏi nơi cư trú mà không báo địa phương. Tính đến cuối tháng 6, toàn thành phố ghi nhận 4.238 khách hàng vay vốn đã đi khỏi địa bàn với tổng dư nợ lên tới 131 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu do người dân làm ăn thua lỗ, gặp biến cố kinh tế phải chuyển đi làm xa hoặc thay đổi chỗ ở.

Việc thiếu hụt thông tin khiến ngân hàng gặp rất nhiều trở ngại trong việc tiếp cận, xác minh địa chỉ để đưa ra phương án thu hồi. Trong số này, ngân hàng mới chỉ xác minh và liên lạc được với 604 khách hàng (dư nợ khoảng 16 tỷ đồng), còn lại 3.634 khách hàng với số tiền vay khoảng 114 tỷ đồng thuộc diện mất liên lạc hoàn toàn. Ngành ngân hàng đã chủ động phối hợp với công an cấp xã, phường để tra soát dữ liệu, song hiệu quả chưa cao do đối tượng di chuyển qua nhiều địa phương, làm việc tại nhiều doanh nghiệp khác nhau và không có nơi ở ổn định.

Bên cạnh yếu tố biến động dân cư, năng lực quản lý của mạng lưới Tổ Tiết kiệm và Vay vốn tại cơ sở chưa đồng đều cũng được nhận diện là “vùng lõm” phát sinh nợ xấu. Hiện toàn thành phố có tới 1.234 tổ có tỷ lệ nợ quá hạn vượt 2% và số tổ xếp loại yếu chiếm 3,2% tổng số tổ.

Nhận định về tình trạng này, ông Trần Quốc Hà, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực XIV đánh giá, việc người vay tự ý bỏ đi khỏi địa phương đang gây ra nguy cơ thất thoát vốn nhà nước. Để giải quyết bài toán này, ông Trần Quốc Hà đề xuất Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ tăng cường hợp tác với lực lượng công an, khai thác hiệu quả Hệ thống định danh và xác thực điện tử (VNeID) để tra cứu thông tin dân cư, phát thông báo nợ, đồng thời áp dụng các chế tài gián tiếp trong giao dịch tín dụng nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người vay. Cùng đó, ngân hàng cần gấp rút kiện toàn, đào tạo nâng cao chất lượng hoạt động của các Tổ Tiết kiệm và Vay vốn để bảo vệ an toàn nguồn vốn ngay từ khâu cơ sở.

Qua khảo sát tại một số địa phương, ông Tiêu Minh Dưỡng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Cần Thơ chỉ ra rằng việc thu hồi nợ xấu thời gian qua ở một số địa bàn còn thụ động, thiếu kế hoạch phân công nhiệm vụ cụ thể và có biểu hiện "khoán trắng" cho các đoàn thể. Ông Dưỡng đề nghị cần phân loại kỹ lưỡng từng trường hợp cụ thể: Xem xét khoanh nợ, xóa nợ theo đúng quy định đối với các hộ gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn không còn khả năng chi trả, đồng thời kiên quyết áp dụng biện pháp thu hồi đối với các trường hợp có điều kiện kinh tế nhưng cố tình chây ỳ.

Chỉ đạo về hướng xử lý trong thời gian tới, bà Nguyễn Thị Ngọc Điệp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ yêu cầu Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền rà soát nguyên nhân nợ quá hạn tại 43 xã, phường có tỷ lệ nợ cao để xây dựng phương án thu hồi dứt điểm. Nhằm tăng cường công khai và tạo cơ chế thi đua, lãnh đạo UBND thành phố giao Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố lập bảng thống kê chi tiết chất lượng tín dụng của 103 xã, phường để gửi báo cáo định kỳ hàng tháng cho Ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố và UBND các địa phương.

Ngoài ra, lãnh đạo thành phố Cần Thơ cũng chỉ đạo Ngân hàng Chính sách xã hội khẩn trương tham mưu ban hành văn bản yêu cầu UBND cấp xã lập kế hoạch chi tiết về đôn đốc, thu hồi nợ quá hạn; các thành viên Ban đại diện Hội đồng quản trị cấp thành phố và xã, phường phải tăng cường bám sát địa bàn, kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh. Các tổ chức đoàn thể nhận ủy thác cần đẩy mạnh phối hợp với Tổ Tiết kiệm và Vay vốn làm tốt việc tuyên truyền, giúp người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số hiểu rõ bản chất của vốn vay ưu đãi là nguồn tín dụng phải hoàn trả chứ không phải trợ cấp không hoàn lại của Nhà nước; từ đó thay đổi nhận thức, chuyển dần từ tâm lý thụ động sang chủ động gửi tiết kiệm tích lũy, góp phần bảo tồn và phát triển nguồn vốn tín dụng chính sách bền vững.