Cần Thơ tháo nút thắt mặt bằng dự án hơn 7.200 tỷ

Chiều 3/3, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa đã đi kiểm tra thực tế và làm việc với các sở, ngành cùng chính quyền địa phương nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng tại dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn từ Km0 - Km7). Đây là dự án giao thông trọng điểm, có tổng mức đầu tư hơn 7.237 tỷ đồng, đóng vai trò huyết mạch trong việc kết nối hạ tầng, giải quyết bài toán ngập úng và ùn tắc giao thông tại khu vực trung tâm thành phố.

Trong bối cảnh dự án đang bước vào giai đoạn tăng tốc để hoàn thành trong năm 2026, lãnh đạo thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan phải hành động quyết liệt, rà soát cụ thể từng trường hợp vướng mắc để có giải pháp xử lý dứt điểm, không để công tác bồi thường, tái định cư làm chậm tiến độ chung.

Nhiều nút thắt trong giải phóng mặt bằng

Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 (đoạn từ Km0 - Km7) đi qua địa bàn 4 phường thuộc trung tâm thành phố là Ninh Kiều, Cái Khế, Bình Thủy và Thới An Đông với tổng chiều dài hơn 7 km. Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Cần Thơ (chủ đầu tư), dự án có tổng diện tích quy hoạch khoảng 27,25 ha, ảnh hưởng đến 1.099 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Đến nay, địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 1.095/1.099 trường hợp với tổng số tiền khoảng 1.940 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ bàn giao mặt bằng thực tế để thi công hiện chỉ đạt 51,14%, tương đương khoảng 7.203 m trên tổng chiều dài hơn 14.000 m của hai bên tuyến.

Thông tin về những trở ngại hiện nay, ông Trương Thành Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất thành phố Cần Thơ cho biết, khó khăn lớn nhất tập trung vào việc xác định đối tượng bồi thường đất trong hành lang lộ giới và giá đất tái định cư. Cụ thể, nhiều hộ dân đang khiếu nại mức hỗ trợ 60% giá đất đối với phần diện tích nằm trong lộ giới theo chủ trương cũ, đồng thời yêu cầu được bồi thường 100% giá đất ở. Bên cạnh đó, do hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026 chưa được ban hành, nhiều hộ dân có tâm lý chờ đợi giá mới nên chưa đồng ý nhận nền tái định cư hoặc nộp tiền sử dụng đất. Tại phường Ninh Kiều, hiện còn khoảng 90 trường hợp vướng tranh chấp thừa kế do người đứng tên cũ đã mất, các thành viên trong gia đình chưa thỏa thuận xong dẫn đến việc chưa thể nhận tiền và bàn giao mặt bằng.

Đại diện chủ đầu tư dự án, ông Phan Minh Trí, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp thành phố Cần Thơ cho biết, mặc dù trên hồ sơ có 637 trường hợp ký biên bản bàn giao nhưng thực tế tháo dỡ để máy móc vào thi công chỉ đạt 460 trường hợp.

Tình trạng mặt bằng "xôi đỗ", không liên tục đã gây khó khăn rất lớn cho các nhà thầu trong việc triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và các gói thầu xây lắp. Hiện lũy kế giá trị thực hiện của dự án mới đạt 32,6 tỷ đồng, tương đương 2,11% giá trị hợp đồng. Các nhà thầu như Công ty Ngọc Bảo, Công ty số 1 Mê Kông hay Vạn Cường đều đã sẵn sàng nhân lực và thiết bị nhưng đang phải chờ mặt bằng sạch, đặc biệt là tại các vị trí mở rộng bên phải tuyến và khu vực cầu Bình Thủy.

Đại diện UBND các phường có dự án đi qua cũng nêu lên những vướng mắc đặc thù tại địa bàn. Phường Cái Khế hiện có 284 hộ bị ảnh hưởng, dù đã chi trả tiền cho hơn 200 hộ nhưng tỷ lệ bàn giao mặt bằng thực tế mới đạt khoảng 35%. Nguyên nhân là do nhiều hộ dân xin ở lại qua Tết Nguyên đán mới di dời, đồng thời phát sinh các trường hợp mua bán đất bằng giấy tay hoặc người thuê nhà không có chỗ ở mới nên chưa thể bàn giao mặt bằng. Trong khi đó, phường Ninh Kiều còn 4 trường hợp chưa phê duyệt bồi thường do đang chờ rà soát lại bản vẽ thiết kế thi công để đảm bảo tính chính xác về diện tích thu hồi.

Vận dụng tối đa cơ chế đảm bảo quyền lợi người dân

Trước thực trạng tiến độ giải phóng mặt bằng chưa đáp ứng yêu cầu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa khẳng định, thành phố xác định đây là dự án trọng điểm cần tập trung chỉ đạo hoàn thành dứt điểm trong năm 2026. Để đạt được mục tiêu này, việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải hoàn thành cơ bản, đạt từ 80-90% ngay trong tháng 3/2026. Ông Nguyễn Văn Hòa yêu cầu các đơn vị phải thay đổi phương thức làm việc, không báo cáo chung chung mà phải rà soát, lập danh sách cụ thể từng hộ dân còn vướng mắc, nêu rõ lý do và đề xuất hướng giải quyết dựa trên tinh thần vận dụng tối đa các chính sách có lợi cho người dân theo đúng quy định pháp luật.

Lãnh đạo thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan và chính quyền các phường rà soát kỹ các quy định của Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết số 254 của Quốc hội để áp dụng các cơ chế hỗ trợ mới. Đáng chú ý, đối với những trường hợp đã bàn giao mặt bằng và đủ điều kiện tái định cư nhưng chưa có nền thực tế, thành phố sẽ vận dụng chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà tạm cư cho người dân cho đến khi bàn giao nền. Đối với các hộ gia đình thực sự khó khăn và không còn nơi ở nào khác, các đơn vị cần xem xét, đề xuất cụ thể để thành phố giải quyết chính sách mua nền tái định cư theo diện đặc thù, đảm bảo an sinh xã hội.

Về vấn đề tranh chấp dân sự và thừa kế gây kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng, Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Hòa yêu cầu Trung tâm Phát triển Quỹ đất và các phường thực hiện đúng quy trình: Nếu các bên không thể thỏa thuận, số tiền bồi thường sẽ được gửi vào Kho bạc Nhà nước, đồng thời tiến hành thu hồi đất theo quy định để giao cho đơn vị thi công, không để việc riêng của cá nhân ảnh hưởng đến tiến độ dự án công cộng. Các trường hợp khiếu nại về mức hỗ trợ đất lộ giới cần được giải thích rõ ràng, dứt khoát trên cơ sở tính thống nhất của chính sách bồi thường toàn thành phố, tránh tình trạng người dân trông chờ hoặc so bì giữa các dự án khác nhau.

Nhằm tăng cường vận động, thành phố đã thành lập 3 tổ công tác đặc biệt do Chủ tịch và các Phó Chủ tịch UBND thành phố làm tổ trưởng để trực tiếp chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn cho dự án Quốc lộ 91. Ông Nguyễn Văn Hòa yêu cầu các địa phương và chủ đầu tư phải chủ động phối hợp với các tổ này để vận động các hộ dân chưa đồng thuận. Sau ngày 15/3, các đơn vị phải có báo cáo chi tiết về kết quả giải quyết từng trường hợp cụ thể đã được chỉ đạo trước đó. Thành phố cam kết sẽ áp dụng mọi chính sách bồi thường, hỗ trợ khác và bố trí tái định cư một cách minh bạch, công bằng nhưng cũng sẽ kiên quyết thực hiện các biện pháp hành chính cần thiết đối với những trường hợp cố tình chây ỳ, làm chậm tiến độ chung của địa phương.

Với tổng mức đầu tư hơn 7.237 tỷ đồng, dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 91 là công trình trọng điểm, mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Cần Thơ. Dự án khi hoàn thành không chỉ giúp kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông từ cửa ngõ phía Bắc vào trung tâm đô thị Cần Thơ mà còn tích hợp hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại để giải quyết triệt để tình trạng ngập úng đô thị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.