Căng thẳng tiếp tục leo thang tại Trung Đông đẩy giá dầu đi lên

Giá dầu thế giới chốt phiên ngày 18/3 với mức tăng và tiếp tục leo cao trong phiên giao dịch ngoài giờ. Diễn biến này xảy ra sau khi Iran tấn công hàng loạt cơ sở năng lượng trên khắp Trung Đông, đáp trả vụ không kích nhằm vào mỏ khí South Pars của nước này – một bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.

Kết thúc phiên 18/3, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 3,8%, lên mức 107,38 USD/thùng, và tiếp tục tăng 5,6% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Trong khi đó, giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) tăng 4% vào phiên giao dịch ngoài giờ, sau khi ghi nhận mức tăng nhẹ 0,1% lúc đóng cửa phiên, lên 96,32 USD/thùng.

Chênh lệch giữa giá dầu WTI và giá dầu Brent hiện đang ở mức lớn nhất trong 11 năm, do nguồn cung tại Mỹ gia tăng nhờ xả kho từ Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, cùng với chi phí vận chuyển tăng cao. Ngược lại, giá dầu Brent được hỗ trợ bởi các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng năng lượng tại Trung Đông.

Công ty dầu khí quốc doanh Qatar cho biết, khu công nghiệp Ras Laffan – trung tâm năng lượng lớn của nước này – đã bị “thiệt hại nghiêm trọng” sau khi trúng tên lửa Iran. Saudi Arabia cũng thông báo đã đánh chặn và phá hủy nhiều tên lửa đạn đạo nhằm vào thủ đô Riyadh, cùng một vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở khí đốt ở miền Đông nước này.

Iran đồng thời phát đi cảnh báo sơ tán đối với nhiều cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) và Qatar, cho biết các mục tiêu này có thể bị tấn công “trong vài giờ tới”.

Động thái này diễn ra sau vụ tấn công vào mỏ khí South Pars của Iran, mà truyền thông Israel cho rằng do Israel thực hiện với sự chấp thuận của Mỹ. Tuy nhiên, cả hai nước chưa lên tiếng nhận trách nhiệm.

Theo nhà phân tích Ole Hvalbye của SEB, các cuộc tấn công nhằm vào mỏ South Pars đang đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao, và bất kỳ sự leo thang nào tiếp theo nhằm vào hạ tầng năng lượng sẽ tiếp tục khiến giá “vàng đen” đi lên.

Xung đột cũng đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Tổng mức cắt giảm sản lượng dầu tại Trung Đông được ước tính vào khoảng 7–10 triệu thùng/ngày, tương đương 7%–10% nhu cầu toàn cầu.

Tại Iraq, Công ty Dầu khí miền Bắc cho biết, xuất khẩu dầu thô từ các mỏ Kirkuk tới cảng Ceyhan (Thổ Nhĩ Kỳ) đã được nối lại qua đường ống, sau khi Chính phủ Iraq và chính quyền khu tự trị Kurdistan đạt thỏa thuận khôi phục dòng chảy từ ngày 17/3. Công suất ban đầu ước tính khoảng 250.000 thùng/ngày. Riêng công ty dầu khí quốc doanh SOMO của Iraq đã ký các hợp đồng với các hãng vận tải và khách hàng quốc tế để xuất khẩu dầu qua Thổ Nhĩ Kỳ, Jordan và Syria.

Theo ông Phil Flynn, chuyên gia phân tích cấp cao tại Price Futures Group, việc Iraq tăng nguồn cung diễn ra đúng thời điểm thị trường toàn cầu đang cần thêm dầu, đồng thời gia tăng áp lực lên Iran khi làm suy yếu khả năng sử dụng dầu mỏ như một “quân bài mặc cả”.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết, tồn kho dầu thô của nước này tăng trong khi tồn kho xăng và các sản phẩm chưng cất giảm trong tuần kết thúc ngày 13/3. Cụ thể, tồn kho dầu thô tăng 6,2 triệu thùng, lên 449,3 triệu thùng, cao hơn nhiều so với dự báo thị trường chỉ tăng 383.000 thùng.