Canh tác lúa theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường

Ngày 20/8, Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức hội nghị khởi động Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050”.

Việt Nam đã cam kết đưa phát thải ròng về mức 0 vào năm 2050. Thực hiện cam kết này, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 5/8/2022 phê duyệt Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030. Đây là cơ sở quan trọng để các cấp, ngành triển khai giải pháp giảm phát thải, trong đó, có hoạt động sản xuất lúa.

Dự án “Tuyên truyền, vận động nông dân áp dụng canh tác lúa thân thiện với môi trường góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050” do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam làm chủ quản, được triển khai từ tháng 3/2026 đến tháng 9/2027 nhằm hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang canh tác lúa thân thiện môi trường, phát triển sinh kế bền vững, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

Dự án tập trung hướng dẫn nông dân áp dụng đồng bộ 3 kỹ thuật gồm: Tưới ướt - khô xen kẽ; sử dụng phân bón hợp lý; quản lý, xử lý rơm rạ đúng cách. Các hoạt động trọng tâm là tuyên truyền, tập huấn, xây dựng mô hình trình diễn, tổ chức tham quan, học tập; hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, kết nối doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ sản phẩm gạo thân thiện môi trường.

Giai đoạn 2026 - 2027, dự án phấn đấu hỗ trợ 50.000 hộ nông dân chuyển đổi sang canh tác lúa thân thiện môi trường trên diện tích 12.600 ha; cắt giảm khoảng 100 nghìn tấn phát thải khí nhà kính từ canh tác lúa; ký kết 6 hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ; sản xuất 35.000 tấn gạo thân thiện môi trường được doanh nghiệp bao tiêu…

Tại hội nghị, Hội Nông dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường ký Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030. Chương trình tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ: Tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; đào tạo, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật; xây dựng mô hình nông nghiệp an toàn, hữu cơ, tuần hoàn, sinh thái gắn với chuỗi giá trị; mở rộng canh tác lúa thân thiện môi trường; phát triển kinh tế tập thể, OCOP và xúc tiến thương mại; tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết chương trình phối hợp.

Giai đoạn 2026 - 2030, chương trình đặt mục tiêu mở rộng diện tích áp dụng kỹ thuật canh tác thân thiện với môi trường tại các vùng sản xuất tập trung, đạt tối thiểu 3.000 ha. Nông dân được hướng dẫn sử dụng phân bón, chế phẩm sinh học hợp lý; xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm vi sinh, hạn chế đốt rơm rạ. Hội Nông dân tỉnh tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân tham gia mô hình và hỗ trợ phân bón vi sinh, chế phẩm xử lý rơm rạ; Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo, hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ thóc giống cho các hộ tham gia theo quy định.

Trước đó, giai đoạn 2023 - 2025, Hội Nông dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp, đẩy mạnh tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Trung ương, tỉnh liên quan đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn; tổ chức các hội nghị tập huấn kỹ thuật tưới ướt - khô xen kẽ, sử dụng rơm rạ đúng cách và bón phân hợp lý thu hút hơn 3.000 lượt hội viên, nông dân tham gia. Toàn tỉnh xây dựng 36 mô hình tại 18 xã, quy mô hơn 600 ha; nhân rộng trên 6.100 ha áp dụng đồng bộ 3 kỹ thuật, gần 7.000 ha áp dụng ít nhất một kỹ thuật, thu hút trên 70.000 nông dân tham gia.

Việc khởi động dự án và ký chương trình phối hợp tạo cơ sở để Hội Nông dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương, đơn vị tiếp tục nâng cao hiệu quả hỗ trợ nông dân đổi mới phương thức sản xuất, phát triển nông nghiệp sinh thái, giảm phát thải, bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tăng thu nhập cho nông dân trên địa bàn tỉnh.