Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong việc thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh

Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm quốc tế về xu hướng phát triển giao thông xanh, đặc biệt là các chính sách và giải pháp thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch và phát thải thấp.

Bà Phạm Thị Thanh Hà, Chủ tịch Hội Truyền thông thành phố Hà Nội cho biết, tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đang trở thành vấn đề nổi cộm tại nhiều đô thị lớn. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng các chính sách nhằm giảm phát thải từ giao thông là yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh giải pháp phát triển giao thông công cộng, chuyển đổi giao thông xanh được xác định là hướng đi dài hạn và căn cơ.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận về nhiều nội dung quan trọng, bao gồm: xu hướng phát triển phương tiện giao thông phát thải thấp trên thế giới các cơ chế, chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện giao thông; phát triển hạ tầng phục vụ phương tiện điện như hệ thống trạm sạc; cũng như các giải pháp thúc đẩy đổi mới công nghệ trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng phân tích kinh nghiệm quốc tế trong việc kết hợp giữa chính sách công nghiệp, chính sách năng lượng và chính sách giao thông nhằm tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang hệ thống giao thông xanh. Thông tin tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia này giúp cung cấp góc nhìn đa chiều đối với quá trình phát triển hệ sinh thái giao thông xanh ở Việt Nam.

Ông Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chiến lược Trung Quốc (CESS) cho biết, Trung Quốc được xem như một điển hình về chuyển đổi giao thông xanh với sự trỗi dậy mạnh mẽ của xe năng lượng mới (NEV). Thành công này là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, dài hơi, bắt đầu từ quy hoạch quốc gia tổng thể với lộ trình và ưu tiên chuyển đổi rõ ràng.

Theo ông Phạm Sỹ Thành, chuyển đổi xanh là một quá trình nhiều giai đoạn. Những giai đoạn này có thể nối tiếp hoặc tiến hành song song (tùy theo bối cảnh thực tiễn). Mỗi giai đoạn đều có các mục tiêu, trong đó có 3 mục tiêu cốt lõi là: giảm cường độ phát thải carbon đối với các xe động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu truyền thống; thúc đẩy sử dụng xe NEV; xây dựng hệ sinh thái giao thông thông minh, mô hình giao thông thông minh tích hợp nhiều phương thức vận tải (xe buýt, taxi, xe đạp, tàu điện...) vào một ứng dụng duy nhất.

Các đại biểu cũng cho rằng những kinh nghiệm quốc tế khi được nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng để vận dụng trong tổng thể với điều kiện kinh tế – xã hội, hạ tầng kỹ thuật và định hướng phát triển của Việt Nam sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các điều chỉnh phù hợp, nhằm bảo đảm lộ trình chuyển đổi giao thông xanh khả thi, hiệu quả và bền vững trong dài hạn.

Ở góc độ chính sách công nghiệp, bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, đồng thời là chuyên gia tư vấn của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), cho rằng các chính sách giao thông cần được phát triển đồng bộ với chiến lược công nghiệp ô tô, xe máy trong nước. Điều này nhằm tránh tác động tiêu cực tới năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp nội địa.

Theo bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, chuyển đổi giao thông xanh hướng tới nhiều mục tiêu như giảm ùn tắc, ô nhiễm đô thị, giảm phát thải và thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp ô tô xanh. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thành công phụ thuộc vào việc kết hợp đồng bộ các công cụ chính sách như trợ cấp mua xe điện, miễn giảm thuế, phí đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu để kích thích thị trường. Bên cạnh đó là các biện pháp như áp dụng vùng phát thải thấp, dán tem phân loại khí thải, thu phí theo mức phát thải nhằm cải thiện chất lượng không khí đô thị.

Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng như trạm sạc, đổi pin, quy định lắp đặt trạm sạc tại các tòa nhà… giúp tăng khả năng tiếp cận và giảm lo ngại của người dân khi chuyển đổi sang phương tiện xanh. 

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, nhằm thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh theo đúng lộ trình của Chính phủ và thành phố, Sở đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, phòng ban. Theo đó, xác định rõ trách nhiệm, rõ thời gian, từ phát triển vận tải hành khách công cộng; rà soát, xác định các khu vực phát triển không gian đi bộ, khu vực xe đạp; các điểm trung chuyển kết nối giao thông công cộng, giao thông tĩnh; phát triển trạm tiếp năng lượng sạch, trạm thu gom pin sau khi thải bỏ; tăng cường chia sẻ thông tin về quản lý và điều hành giao thông; xây dựng văn hóa giao thông; quy định về các khu vực cấm...

Hội thảo đã góp phần cung cấp thêm cơ sở thông tin tham khảo và góc nhìn đa chiều cho quá trình nghiên cứu, thảo luận và hoàn thiện các chính sách về phát triển giao thông xanh tại Việt Nam trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững đang trở thành xu hướng quan trọng trên phạm vi toàn cầu.