Chiến lược bán dẫn mới của Thái Lan: Thách thức và tham vọng

Tuy nhiên, theo bài viết mới đây trên trang mạng Fulcrum, mục tiêu này vẫn còn những thách thức đáng kể ở phía trước.

Ngày 25/10/2024, Ủy ban chính sách công nghiệp bán dẫn và điện tử tiên tiến quốc gia của Thái Lan (còn được gọi là Hội đồng bán dẫn quốc gia- NSB) đã được thành lập, để thúc đẩy ngành bán dẫn và điện tử tiên tiến. Ngành bán dẫn của Thái Lan tập trung vào các hoạt động lắp ráp và đóng gói, có quy mô nhỏ hơn nhiều và ít sinh lợi hơn so với toàn bộ chuỗi bán dẫn toàn cầu (bao gồm các hoạt động cao cấp hơn như thiết kế chip và chế tạo wafer). NSB do Thủ tướng làm Chủ tịch, bao gồm nhiều bộ trưởng, các cơ quan kinh tế chủ chốt của chính phủ và Chủ tịch Liên đoàn công nghiệp Thái Lan.

Việc thành lập NSB là kết quả của việc gia tăng những nỗ lực chính sách được thực hiện trong quá khứ, hướng tới mục tiêu tăng cường sự tham gia của Thái Lan vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành công nghiệp bán dẫn, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị đang diễn ra giữa các nền kinh tế lớn. Trước khi thành lập NSB, các ưu đãi đầu tư do Hội đồng Đầu tư Thái Lan (BOI) đưa ra trong giai đoạn 2014-2022 là vừa phải. Hầu hết các nỗ lực chính sách trong giai đoạn này đều tập trung vào việc thúc đẩy ngành công nghiệp xe điện (EV).

Khi xung đột công nghệ giữa các nền kinh tế lớn trở nên căng thẳng hơn từ năm 2021 trở đi, nhiều doanh nghiệp đa quốc gia (MNE) trong ngành công nghiệp bán dẫn, như Hana Semiconductors, Infineon và Delta, đã bày tỏ sự quan tâm đến việc đầu tư nhiều hơn vào Thái Lan. Do đó, BOI đã đưa các hoạt động cao cấp hơn như thiết kế chất bán dẫn và chế tạo wafer vào danh sách các ưu đãi đầu tư được cấp bắt đầu từ năm 2022.

NSB có hai tiểu ban. Tiểu ban đầu tiên có nhiệm vụ xây dựng chiến lược quốc gia cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử tiên tiến, đồng thời đưa ra các động thái chiến lược để thu hút đầu tư từ các MNE vào các ngành công nghiệp này. Tiểu ban thứ hai sẽ tập trung vào việc tăng cường nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu về lao động có tay nghề trong các ngành công nghiệp này. Mục tiêu là đào tạo 86.000 kỹ sư và nhà khoa học cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử tiên tiến trong vòng 5 năm tới (2025-2030).

Một công ty tư vấn tư nhân được thuê để xây dựng lộ trình cho ngành công nghiệp bán dẫn đang soạn thảo để xây dựng chiến lược quốc gia cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử tiên tiến. Lộ trình sẽ tập trung vào việc phát triển các phân khúc mô-đun nguồn, được sử dụng trong xe điện, trung tâm dữ liệu và hệ thống lưu trữ năng lượng, do đó, dự kiến sẽ chỉ thúc đẩy một số bộ phận nhất định của ngành công nghiệp thiết bị bán dẫn. Trọng tâm hẹp này có thể là một cơ hội bị bỏ lỡ. Phạm vi ngành của lộ trình nên được mở rộng để bao gồm các thiết bị điện tử khác có hiệu suất xuất khẩu nổi bật trong vài năm qua, như thiết bị truyền thông, hình ảnh cảm biến và thiết bị quang học.

Một vấn đề quan trọng trong lộ trình phát triển của ngành là sự tham gia của các công ty trong nước vào chuỗi cung ứng chất bán dẫn của đất nước. Thái Lan không nên lặp lại sai lầm khi lôi kéo các công ty đa quốc gia hoạt động trong các khu vực biệt lập với sự tham gia hạn chế của các công ty trong nước, điều mà đất nước này đã mắc phải vào những năm 1980 và 1990. Trên thực tế, các mối liên kết trong nước phải là một thành phần cốt lõi trong lộ trình. Tuy nhiên, cần phải cẩn thận về cách thức thực hiện. Việc áp đặt các biện pháp như yêu cầu về thành phần nội địa chắc chắn sẽ thất bại vì những mạng lưới sản xuất trong ngành bán dẫn toàn cầu hoạt động trong một mạng lưới nhỏ các nhà cung cấp đủ điều kiện và đáng tin cậy.

Thái Lan nên cân nhắc hỗ trợ phát triển các nhà sản xuất độc lập không có nhà máy tại địa phương, những nhà thiết kế và tiếp thị chất bán dẫn mà không vận hành những cơ sở chế tạo vật lý. Các công ty như vậy phục vụ các nhà sản xuất hạ nguồn bán các thiết bị điện, thiết bị đeo theo dõi sức khỏe, thiết bị theo dõi sức khỏe và những sản phẩm công nghệ thông minh khác.

Quốc gia Đông Nam Á này cũng nên cân nhắc thúc đẩy đầu tư vào chế tạo wafer thượng nguồn. Với sự phát triển hiện tại của công nghệ chip, đầu tư vào các cơ sở chế tạo nhỏ hơn và rẻ hơn là khả thi. Các công ty nhỏ hơn không có nhà máy ở Thái Lan có thể giúp biến những thiết kế chip thành nguyên mẫu và làm cho cơ sở ở địa phương trở nên quan trọng hơn về mặt chiến lược. Thúc đẩy các khoản đầu tư như vậy sẽ giúp Thái Lan củng cố hệ sinh thái của ngành công nghiệp bán dẫn.

Sự hiện diện của các cơ sở chế tạo wafer sẽ khuyến khích những công ty biến ý tưởng của họ thành nguyên mẫu và tham gia vào thiết kế chip. Điều này nên đi kèm với các hình thức hỗ trợ khác để thúc đẩy những công ty khởi nghiệp công nghệ như các cơ sở đầu tư mạo hiểm. Những chiến lược này sẽ tạo ra một hệ sinh thái mới trong ngành điện tử và thiết bị điện, tạo không gian cho các doanh nhân địa phương phát triển độc lập, từ đó tạo ra con đường sự nghiệp tươi sáng hơn cho những tài năng địa phương và củng cố các ngành công nghiệp hạ nguồn.

Vẫn chưa rõ liệu NSB có đạt được mục tiêu của mình hay không. Vẫn còn nhiều thách thức đáng kể ở phía trước. Các nguồn lực tài chính cần thiết để hỗ trợ quan hệ đối tác công-tư cho những khoản đầu tư sẽ rất lớn. NSB nên học hỏi từ thất bại trong quá khứ của Alphatec Electronics, một trong những công ty điện tử lớn nhất của Thái Lan với các dự án chế tạo wafer vào giữa những năm 1990 (một giám đốc điều hành đã sử dụng tiền của công ty cho những hoạt động không liên quan đến hoạt động của công ty). Việc thực hiện lộ trình hiệu quả sẽ đòi hỏi các cơ chế quản trị tốt. Lộ trình phát triển ngành này nên được thực hiện trong một khoảng thời gian dài hơn, với các mục tiêu và mốc thời gian được xác định rõ ràng.

Việc thành lập NSB báo hiệu mong muốn của Thái Lan trong việc tiến lên xây dựng một hệ sinh thái mới cho ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử. Mở rộng nhóm lực lượng lao động lành nghề là cách tiếp cận đúng đắn để thu hút các công ty đa quốc gia vào ngành. Tiểu ban do Bộ Giáo dục Đại học, Khoa học, Nghiên cứu và Đổi mới chủ trì nên gửi một tín hiệu chính sách mạnh mẽ về cam kết của Thái Lan trong việc nâng cấp nguồn nhân lực của đất nước. NSB cũng nên thiết lập một hệ thống giám sát có năng lực để tinh chỉnh các sáng kiến chính sách hiện có. Đã đến lúc Thái Lan phải tập hợp ý chí chính trị và cam kết nhiều nguồn lực hơn để bắt kịp các bước tiến trong ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử.