Chính sách ngành công nghiệp TP. Hồ Chí Minh dẫn dắt doanh nghiệp sản xuất xanh

Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải “xanh” thì trong thời gian qua, TP. Hồ Chí Minh đã phát tín hiệu về cơ chế chính sách dẫn dắt doanh nghiệp chủ động lựa chọn con đường xanh hóa sản xuất theo cách hiệu suất nhất. Điều này, được minh chứng không chỉ qua làn sóng đầu tư chuyển đổi sản xuất xanh, mà nhiều doanh nghiệp còn “chào hàng” sản phẩm công nghệ xanh ra thị trường.

Theo một số chuyên gia, những đề xuất hay giải pháp thí điểm cơ chế giá năng lượng theo thời gian và mức tiêu thụ, không nằm ngoài mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư tự động hóa, quản lý năng lượng thông minh, tích hợp năng lượng tái tạo, chuyển đổi sản xuất xanh... Hay những chính sách chuẩn bị cơ sở hạ tầng cho thị trường tín chỉ carbon của TP. Hồ Chí Minh gắn với các khu công nghiệp, khu công nghệ cao; doanh nghiệp xuất khẩu tuân thủ CBAM (Cơ chế Điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu – EU);… đã và đang nhận được tín hiệu hưởng ứng tích cực của đơn vị sản xuất công nghiệp trên địa bàn.

Tiến sĩ Đỗ Thiên Anh Tuấn, chuyên gia kinh tế, giảng viên Chính sách Công, Đại học Fulbright Việt Nam chỉ ra rằng, trong bối cảnh hiện nay cần xem dữ liệu, phát minh sáng chế và những tài sản vô hình như tài sản kinh tế thực để từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu công nghiệp, thúc đẩy hệ sinh thái AI (Trí tuệ nhân tạo) phân tích và tối ưu hiệu quả vận hành sản xuất; trong đó, đơn vị sản xuất phải thay đổi tư duy từ mô hình doanh nghiệp xanh và thông minh vì mục tiêu phát triển bền vững, chứ không phải vì tuân thủ quy định hành chính.

Thống kê trong giai đoạn 2021 - 2025, công nghiệp của TP. Hồ Chí Minh có sự chuyển biến rõ nét, tập trung vào hình thành các ngành nền tảng, ưu tiên công nghiệp mũi nhọn, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo thông minh, nhất là chú trọng mô hình công nghiệp xanh. Cùng với đó, chủ trương thu hút đầu tư có chọn lọc đã mang lại những kết quả tích cực rõ rệt, với những dự án quy mô lớn và công nghệ cao về cơ khí, điện – điện tử, hóa dầu, chế tạo thiết bị điện gió đã đi vào hoạt động, hình thành ngành công nghiệp mới và tạo bước phát triển đột phá cho toàn ngành công nghiệp.

Trong số đó, có thể kể đến ngành công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã thu hút được một số dự án quy mô lớn, sản xuất sản phẩm làm nguồn nguyên liệu, nhiên liệu cho dự án công nghiệp chế biến, chế tạo, tạo tác động lan tỏa thu hút dự án sản xuất sản phẩm thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ đầu tư như: LEGO, Pandora, Nitto Denko, Trường Hải... Ngành này, cũng thu hút được các thành phần kinh tế tham gia vào hoạt động sản xuất của ngành công nghiệp, với một lượng lớn nhà đầu tư nước ngoài vào phát triển ngành công nghiệp. Các thành phần kinh tế tăng trưởng nhanh, cùng với thành phần kinh tế ngoài quốc doanh phát triển khá, giữ vai trò là động lực giúp cho ngành công nghiệp TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tăng trưởng ổn định.

Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh Hà Văn Út cho biết, cơ cấu nội bộ ngành công nghiệp thành phố có sự chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo, giảm tỷ trọng công nghiệp khai thác; trong đó, cơ cấu ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của TP. Hồ Chí Minh chiếm khoảng 25,9% GRDP cả nước.

Trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, có hơn 90 khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 28.500 ha, chiếm gần 32% quỹ đất công nghiệp cả nước. Hệ thống khu, cụm công nghiệp phát triển, thu hút nhiều dự án đầu tư trong và ngoài nước như tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp khu vực Bình Dương đạt tới 94%.

TP. Hồ Chí Minh đã hình thành và đưa vào vận hành Trung tâm điện tử và vi mạch bán dẫn - ESC, thu hút đa dạng dự án đầu tư thiết kế vi mạch từ những tập đoàn toàn cầu. Song song đó, khả năng thích ứng và duy trì sản xuất của doanh nghiệp cao, bất chấp khó khăn từ dịch bệnh, cũng như diễn biến phức tạp của kinh tế trong lẫn ngoài nước, các ngành công nghiệp chủ lực, trọng điểm tiếp tục là động lực tăng trưởng của toàn ngành.

Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Daikin Vietnam (Công ty CP Daikin Air Conditioning - Vietnam) chia sẻ, doanh nghiệp từng bước cụ thể hóa tầm nhìn thông qua những dòng sản phẩm đại diện cho thế hệ giải pháp mới, với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm. Daikin không ngừng cải tiến công nghệ nhằm mang đến trải nghiệm sản phẩm ngày càng toàn diện, đáp ứng nhu cầu đa dạng thị trường.

Cụ thể, AIR CREATOR là thương hiệu mới vừa được tung ra thị trường trong tháng đầu năm 2026 do Daikin phát triển, hướng đến mục tiêu mở rộng trải nghiệm cá nhân hóa tại khu vực Đông Nam Á; trong đó có Việt Nam. Ngoài ra, còn có thể kể đến dòng sản phẩm FTKM Series được giới thiệu như một minh chứng rõ nét cho định hướng phát triển kết hợp giữa hiệu suất vận hành, mang đến trải nghiệm sản phẩm công nghệ xanh và thế hệ mới. Những dòng sản phẩm này còn thể hiện bước chuyển quan trọng của doanh nghiệp từ cách tiếp cận truyền thống, sang tối ưu công nghệ mới.

Trước đó, Daikin Air Tower - trụ sở của Daikin Vietnam tại TP. Hồ Chí Minh cũng đã chính thức nhận chứng nhận công trình xanh ở cấp cao nhất là LEED Platinum từ Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ (USGBC) và LOTUS Platinum của Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC). Đây là minh chứng điển hình của doanh nghiệp định hướng phát triển bền vững phải chuyển hóa thành hệ thống vận hành cụ thể, thay vì khẩu hiệu.

Báo cáo của Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho thấy, giá trị tăng thêm công nghiệp của thành phố tăng lên đáng kể trong những năm gần đây. Điều này cho thấy khu vực công nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong mở rộng quy mô và duy trì động lực tăng trưởng của thành phố. Đồng thời, cũng là cơ sở quan trọng để tiếp tục tái cấu trúc công nghiệp theo chuỗi giá trị, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Với bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững ngày càng trở nên cấp thiết, đại diện Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, công nghiệp không chỉ là trụ cột của tăng trưởng kinh tế mà còn là động lực then chốt quyết định vị thế, năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của thành phố trong tương lai. Đối với TP. Hồ Chí Minh mở rộng, phát triển công nghiệp không thể tiếp tục theo mô hình truyền thống dựa nhiều vào lao động giản đơn, đất đai và gia công lắp ráp, mà phải chuyển mạnh sang chiều sâu, dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.

Chiến lược xây dựng định hướng phát triển công nghiệp TP. Hồ Chí Minh mở rộng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ xác lập các ngành công nghiệp chủ yếu, mũi nhọn và nền tảng, mà còn nhằm tổ chức lại không gian công nghiệp, thúc đẩy liên kết vùng, hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, xanh và thông minh. Qua đó, ngành công nghiệp TP. Hồ Chí Minh phát huy thế mạnh, góp phần tạo nền tảng vững chắc để thành phố phát huy vai trò đầu tàu và dẫn dắt phát triển công nghiệp của cả nước trong giai đoạn mới./.