Chính sách tài khóa tạo động lực tăng trưởng

Theo đó, vừa hỗ trợ doanh nghiệp, người dân thông qua các chính sách thuế, phí, vừa tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển, cùng với việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, trọng tâm đặt ra là nâng hiệu quả sử dụng ngân sách, tạo sức lan tỏa sang khu vực tư nhân và củng cố nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước 8 tháng năm 2026 ước đạt 2.023,8 nghìn tỷ đồng, bằng 80% dự toán năm và tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu nội địa đạt 1.752,9 nghìn tỷ đồng, chiếm 86,6% tổng thu và tăng 16,6%; thu từ dầu thô đạt 43,6 nghìn tỷ đồng, vượt 1,5% dự toán; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 223,9 nghìn tỷ đồng, bằng 80,6% dự toán và tăng 7,9%.

Nguồn thu tăng tạo điều kiện để ngân sách thực hiện các nhiệm vụ chi, đồng thời duy trì các chính sách hỗ trợ tài khóa. Trong 8 tháng, tổng chi ngân sách nhà nước ước đạt 1.608,3 nghìn tỷ đồng, bằng 50,9% dự toán và tăng 13,3% so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý trong cơ cấu chi là đầu tư phát triển tiếp tục được đẩy mạnh. Chi đầu tư phát triển từ ngân sách nhà nước trong 8 tháng ước đạt khoảng 514,6 nghìn tỷ đồng, tăng 35,4% so với cùng kỳ.

Trong 8 tháng năm 2026, tổng số tiền thuế, phí và tiền thuê đất được miễn, giảm, gia hạn ước khoảng 209 nghìn tỷ đồng. Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, chính sách thuế tiếp tục được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ và vừa.

Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp, quy định giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong năm 2026 và 2027 đối với một số cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng; đồng thời giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm này đối với doanh nghiệp, tổ chức đáp ứng điều kiện về doanh thu. Chính sách hướng tới việc giảm chi phí, tăng khả năng tích lũy và tạo thêm dư địa để khu vực tư nhân tái đầu tư.

Cùng với đó, chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ tiếp tục được thực hiện đến hết năm 2026. Việc duy trì các chính sách này trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao cho thấy tài khóa đang được sử dụng như một công cụ hỗ trợ tổng cầu, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi và mở rộng hoạt động.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc giảm hoặc giãn nghĩa vụ tài chính có thể giúp bổ sung dòng tiền cho sản xuất, đầu tư máy móc, duy trì việc làm và mở rộng hoạt động. Đối với người dân, các chính sách giảm thuế có thể góp phần hỗ trợ thu nhập khả dụng và sức mua.

Quan trọng hơn, chính sách thuế cần được thiết kế để tạo động lực mở rộng cơ sở thu. Khi doanh nghiệp tăng sản xuất, doanh thu và lợi nhuận, nguồn thu ngân sách từ hoạt động kinh tế cũng có điều kiện tăng lên.

Trao đổi với báo chí, chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, cho rằng việc điều chỉnh các mức thu và nhiệm vụ chi ngân sách thời gian qua đã đóng góp tích cực vào khai thác nguồn lực và thúc đẩy động lực tăng trưởng. Theo ông, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực, giảm chi phí và tăng vốn khả dụng. Ở phía chi, việc điều hành linh hoạt giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, hạn chế tình trạng vốn bị ứ đọng.

TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng cách tiếp cận phù hợp là vừa điều chỉnh nguồn thu để hỗ trợ doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả nhiệm vụ chi. Trong thời gian tới, bên cạnh tiếp tục giảm gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp, cần đẩy mạnh số hóa thủ tục để tăng tính công khai, khả năng giám sát dòng tiền và rút ngắn quy trình ra quyết định.

Cùng với đó, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước trong 8 tháng cũng đạt khoảng 546,8 nghìn tỷ đồng, bằng 50,5% kế hoạch năm và tăng 18,5% so với cùng kỳ. Riêng tháng 8, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách ước đạt 105,7 nghìn tỷ đồng, tăng 24,1%.

Những kết quả này cho thấy đầu tư công đang có tốc độ giải ngân tốt hơn cùng kỳ. Tuy nhiên, với hơn 49% kế hoạch vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước vẫn còn phải thực hiện trong những tháng cuối năm, áp lực về tiến độ vẫn rất lớn.

Trong điều kiện dư địa chính sách tiền tệ cần được sử dụng thận trọng, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục là một trong những công cụ quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện chính sách thuế theo hướng thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa – khu vực chiếm khoảng 96% số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.

Theo Bộ trưởng, cùng với chính sách thuế, giải ngân đầu tư công và xử lý các dự án tồn đọng cũng là những giải pháp quan trọng để tạo thêm nguồn lực cho tăng trưởng.