Chính sách và chi phí - “đòn bẩy” thúc đẩy xe máy điện bứt phá

Thị trường xe máy điện tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, trước tác động từ giá xăng dầu leo thang và lộ trình hạn chế xe máy xăng tại đô thị lớn. Nhiều chuyên gia nhận định, năm 2026 có thể là “bước ngoặt” của quá trình điện hóa giao thông. 

* Tăng trưởng bứt phá 

Theo chuyên gia ô tô - xe máy Thế Đạt, trong xu thế điện hóa toàn cầu Việt Nam không đi ngược xu hướng đó. Đặc biệt gần đây xung đột Trung Đông khiến giá xăng dầu tăng mạnh đã góp phần thúc đẩy người tiêu dùng chuyển dịch sang phương tiện sử dụng năng lượng điện.

Chuyên gia ô tô - xe máy Thế Đạt

Cùng với đó, lộ trình hạn chế xe máy sử dụng động cơ đốt trong tại các đô thị lớn, trong đó Hà Nội dự kiến áp dụng từ ngày 1/7/2026 tại một số khu vực nội đô, đang trở thành “cú hích” quan trọng đối với thị trường xe máy điện. Thị trường này sẽ tăng trưởng đột biến, đặc biệt là những tháng cận kề. 

Theo số liệu cập nhật đến đầu năm 2026, Việt Nam đã vươn lên trở thành thị trường xe máy điện lớn thứ ba thế giới, chỉ đứng sau Trung Quốc và Ấn Độ. Đây được xem là một bước tiến đáng chú ý, phản ánh nhu cầu ngày càng gia tăng đối với phương tiện xanh. 

Nhìn lại năm 2025, thị trường xe máy điện ghi nhận khoảng 700.000 xe được tiêu thụ. Riêng nửa đầu năm đã đạt khoảng 209.000 xe, tăng trưởng gần 99,2% so với cùng kỳ năm trước. 

Nhiều khách hàng quan tâm đến sản phẩm xe máy của VinFast. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp dẫn đầu thị trường ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Trong đó, VinFast dẫn đầu tuyệt đối khi bán hơn 406.000 xe máy điện, tăng gần 500% so với năm 2024. Các thương hiệu khác cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ như Yadea tăng 61,6%, Pega tăng khoảng 60%, hay Dibao tăng 75%. Những cái tên mới như Dat Bike và Selex Motors cũng cho thấy tín hiệu tích cực. 

Dù chưa có số liệu chính thức cho quý I/2026, song theo dự báo của chuyên gia, tổng doanh số xe máy điện trong năm nay có thể đạt từ 1,2 đến 1,3 triệu xe, tương đương mức tăng trưởng lên tới 150% so với năm 2025. Đây sẽ là mức tăng trưởng kỷ lục, đánh dấu giai đoạn bùng nổ của thị trường. 

* Chính sách và chi phí - “đòn bẩy” thúc đẩy người tiêu dùng 

Theo chuyên gia Thế Đạt, một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển của xe máy điện là hệ thống chính sách hướng tới giao thông xanh. Việc từng bước hạn chế xe xăng tại Hà Nội, cùng với mục tiêu điện hóa đội xe công nghệ tại TP. Hồ Chí Minh vào năm 2028, đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. 

Nhều khách hàng ngày càng quan tâm đến xe máy điện

Bên cạnh đó, hạ tầng phục vụ xe điện cũng đang dần được cải thiện. Các doanh nghiệp đã tích cực mở rộng mạng lưới trạm sạc, trạm đổi pin, giúp người dùng thuận tiện hơn trong quá trình sử dụng. 

Đặc biệt, yếu tố chi phí đang trở thành lợi thế lớn của xe máy điện. Theo đánh giá, giá bán xe điện ngày càng cạnh tranh, tiệm cận với xe máy xăng cùng phân khúc, trong khi chi phí vận hành lại thấp hơn đáng kể. Điều này giúp người tiêu dùng tiết kiệm chi phí trong bối cảnh giá cả leo thang. 

Thực tế thị trường cũng cho thấy xu hướng này đang diễn ra rõ rệt. Trưởng phòng Marketing đại lý xe điện Việt Thanh Nguyễn Phương Thảo cho biết, phân khúc giá từ 20–30 triệu đồng đang được khách hàng lựa chọn nhiều nhất, chủ yếu đến từ các thương hiệu lớn. 

Trạm đổi pin cho xe máy điện VinFas. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

“Những lo ngại trước đây về xe điện dần được gạt bỏ, khi chi phí xăng dầu trở thành áp lực lớn, buộc người dân phải thay đổi lựa chọn phương tiện”, bà Nguyễn Phương Thảo nhận định. 

Còn theo chia sẻ từ đại lý Xe xáy điện VinFast Huy Hiệu (phố Ô Chợ Dừa - Hà Nội), lượng khách đến mua xe những ngày này tăng đột biến, có những hôm kỹ thuật viên phải tăng ca đến 2 giờ sáng để hoàn thiện xe trả cho khách hàng. 

* Hạ tầng và chính sách cần hoàn thiện 

Dù thị trường đang tăng trưởng mạnh, song xe máy điện vẫn đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là vấn đề hạ tầng. Theo chuyên gia Thế Đạt, việc thiếu hụt trạm sạc và không gian đỗ xe đang là rào cản lớn đối với người dùng, nhất là tại các khu chung cư. Thực tế cho thấy, nhiều tòa nhà hiện vẫn hạn chế hoặc cấm xe máy điện trong hầm do lo ngại về an toàn cháy nổ. 

Xe gắn máy điện Honda ICON e: đang được ưu đãi tiền mặt 5 triệu đồng, áp dụng trên toàn quốc. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Đây cũng là băn khoăn của nhiều người tiêu dùng. Anh Thế Anh (Chung cư T&T Vĩnh Hưng, Hà Nội) cho biết, gia đình đang cân nhắc chuyển sang xe điện để tiết kiệm chi phí nhiên liệu, song vẫn lo ngại về điều kiện sạc pin. “Tại nơi tôi ở, việc sạc xe bị giới hạn thời gian, khiến việc sử dụng chưa thực sự thuận tiện. Vì vậy, tôi ưu tiên lựa chọn các dòng xe có pin tháo rời để chủ động hơn”, anh chia sẻ.

Tương tự, anh Lê Thanh Tuấn (phố Xã Đàn, Hà Nội) cho biết quyết định chuyển sang xe điện xuất phát từ chính sách hạn chế xe xăng cũng như chi phí sử dụng thấp hơn. Tuy nhiên, anh cũng kỳ vọng hạ tầng sẽ sớm được cải thiện để việc sử dụng thuận tiện hơn.

Trước thực tế này, các chuyên gia cho rằng cần có thêm các chính sách hỗ trợ để thúc đẩy thị trường phát triển bền vững. Trong đó, việc miễn hoặc giảm lệ phí trước bạ, phí đăng ký, ưu tiên chỗ đỗ xe cho phương tiện không phát thải là những giải pháp cần được cân nhắc.

Hệ thống trạm sạc pin (Honda Motor Charger Hub) và trạm đổi pin Honda. Ảnh: Văn Xuyên/BNEWS/TTXVN

Đồng thời, việc đầu tư phát triển hệ thống trạm sạc công cộng, tủ đổi pin trong đô thị cũng cần được đẩy nhanh, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng để người dân sử dụng thuận tiện và an toàn hơn.

Với những động lực từ chính sách, chi phí và xu hướng tiêu dùng, thị trường xe máy điện tại Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh trong thời gian tới.

Năm 2026 được xem là cột mốc quan trọng, khi các chính sách bắt đầu đi vào thực tế, tạo ra sự thay đổi rõ rệt trong hành vi người tiêu dùng. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội này, việc hoàn thiện hạ tầng và cơ chế hỗ trợ vẫn là yếu tố then chốt.

Trong dài hạn, xe máy điện không chỉ là giải pháp tiết kiệm chi phí, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường đô thị. Đây sẽ là nền tảng để Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển giao thông bền vững.