Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam: Nguồn cung sẽ đủ khi có Nghị định mới về quản lý xăng dầu

Chiều 4/3, trả lời phóng viên TTXVN về việc đảm bảo nguồn cung xăng dầu trong tình hình xung đột Trung Đông gia tăng như hiện nay, ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho biết, từ thực tiễn các cuộc xung đột tại Trung Đông trước đây, có thể thấy vấn đề gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu là vấn đề toàn cầu và các nước lớn sẽ bắt tay giải quyết để sớm khôi phục lại. Vì vậy, giá dầu tăng và khan hiếm nguồn cung xăng dầu trong khu vực những ngày qua thực tế còn do yếu tố tâm lý tác động.  

Về phía nguồn cung xăng dầu của Việt Nam, ông Bùi Ngọc Bảo cho rằng, tình hình gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu do xung đột Trung Đông sẽ ảnh hưởng chủ yếu đến nhà máy lọc dầu Nghi Sơn tại Thanh Hóa do nhà máy này nhận dầu thô nguyên liệu chủ yếu từ Kuwait. Trong khi đó, nhà máy lọc dầu Dung Quất sử dụng phần lớn là dầu thô nội địa nên mức độ ảnh hưởng sẽ ít hơn.

Cũng theo ông Bùi Ngọc Bảo, trong điều kiện bình thường, hơn 70% sản lượng tạo nguồn xăng dầu đến từ hai nhà máy máy lọc dầu trong nước là Nghi Sơn và Dung Quất, phần còn lại sẽ được nhập khẩu từ các nước như Singapore, Hàn Quốc…Vì vậy, nếu nguồn cung xăng dầu trong nước không đủ, các thương nhân đầu mối như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) hay Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL)… sẽ nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu trong nước. Tuy nhiên nút thắt lớn nhất trong việc đảm bảo nguồn khi thiếu hụt nguồn cung trong nước chính là giá xăng dầu phải đảm bảo được tính đúng, tính đủ để thương nhân đầu mối không bị lỗ.

Thực tế là trong nhiều thời điểm khan hiếm xăng dầu tại Việt Nam gần đây, chỉ có các thương nhân đầu mối là doanh nghiệp nhà nước như Petrolimex hay PVOIL là thực hiện đúng cam kết sản lượng tạo nguồn được phân bổ cho dù giá thành nhập khẩu cao hơn giá bán nên càng nhập khẩu càng lỗ (như năm 2022); còn các thương nhân đầu mối tư nhân do không có đủ nguồn lực tài chính nên đa phần không thực hiện đúng sản lượng được phân giao. Thực tế cũng cho thấy các ngân hàng thương mại cổ phần cũng sẽ không cho các thương nhân đầu mối xăng dầu vay tiền nếu kinh doanh thua lỗ. Đây chính là nút thắt trong điều hành xăng dầu khiến nguồn cung xăng dầu có thể bị thiếu hụt cục bộ trong một số thời điểm trên thị trường.

Để có thể giải quyết nút nắt này, Chính phủ cần sớm xem xét thông qua dự thảo Nghị định quản lý xăng dầu mới để thay thế các nghị định hiện hành. Khi dự thảo Nghị định mới được ban hành, thương nhân đầu mối và cửa hàng bán lẻ xăng dầu sẽ được trao quyền tự quyết định giá bán xăng dầu; cơ quan quản lý sẽ kiểm tra, hậu kiểm và lên kế hoạch. Khi đó, dù thị trường biến động như thế nào thì các thương nhân đầu mối cũng vẫn sẽ đảm bảo công tác tạo nguồn, đáp ứng nhu cầu thị trường, ông Bùi Ngọc Bảo cho biết.

Trước đó, trả lời phóng viên TTXVN, Petrolimex cho biết do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông khiến nguồn cung dầu thô bị hạn chế. Hiện một số nước và nhà máy sản xuất xăng dầu trong khu vực đã dừng xuất khẩu để đảm bảo nguồn cung trong nước. Điều này sẽ dẫn đến khó khăn trong việc tạo nguồn, đẩy giá dầu và phụ phí thị trường lên cao. Phí bảo hiểm, cước vận chuyển cũng tăng tương ứng khiến cho giá vốn, chi phí kinh doanh tăng theo. Không loại trừ khả năng bất khả kháng, các hợp đồng dài hạn (hợp đồng term) không giao được hàng.

Với các khó khăn này, Petrolimex đã báo cáo Bộ Công Thương về tình hình đảm bảo nguồn cung, đồng thời đã có kiến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo nguồn cung trong tình hình hiện nay. Trong đó, tồn kho toàn bộ hệ thống của Petrolimex đầu tháng 3/2026 theo đúng Nghị định kinh doanh xăng dầu, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu cho hệ thống phân phối.

Petrolimex cũng chủ động tạo nguồn hàng tháng 3/2026 với 2 nhà máy lọc dầu trong nước và nhập khẩu đủ đáp ứng theo kế hoạch, đồng thời tăng cường đưa xăng dầu về trong 10 ngày đầu tháng 3 gần 50% lượng hàng nhập tạo nguồn của tháng.

Petrolimex cũng đã chỉ đạo các Công ty TNHH MTV Petrolimex trên toàn quốc phối hợp với các cơ quan chức năng địa phương, lên phương án điều độ và triển khai các giải pháp đảm bảo nguồn hàng, đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất kinh doanh trong hệ thống phân phối của Petrolimex.

Tính đến hết năm 2025, Petrolimex chiếm khoảng 43% thị phần xăng dầu toàn quốc. Tổng sản lượng phân phối hơn 11,396 triệu m3/tấn cho thị trường nội địa. Theo Tổng Giám đốc Petrolimex Lưu Văn Tuyển năm 2026, Tập đoàn đã ký hợp đồng mua hàng với các nhà cung cấp với tổng sản lượng khoảng 7,8 triệu m3/tấn, tương đương gần 70% sản lượng xuất bán nội địa năm 2025.

Về phía cơ quan quản lý, năm 2026, để đáp ứng xăng dầu cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Bộ Công Thương đã phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m3/tấn cho các thương nhân đầu mối. Bộ Công Thương cũng sẽ giám sát chặt chẽ việc thực hiện tổng nguồn của các thương nhân đầu mối; đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, triển khai Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu.