Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Xây dựng luật để mở đường cho phát triển

Chiều 2/8, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Hội nghị gặp mặt các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng để trao đổi, thống nhất một số nội dung trọng tâm trước Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

*Đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ: Đây không chỉ là cuộc họp chuẩn bị cho một Kỳ họp, mà quan trọng hơn là thống nhất nhận thức, hành động để bảo đảm mọi quyết định của Quốc hội đều quán triệt đầy đủ sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương, của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và kỳ vọng của cử tri, nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Hội nghị Trung ương 3 vừa qua đã quyết định nhiều chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu các quyết sách của Trung ương phải tạo ra những bước chuyển thực chất.

Đối với Quốc hội, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành chương trình Kỳ họp, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng của từng quyết định lập pháp, để mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết sau khi được ban hành thực sự tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển.

Tại Kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét 33 nội dung, trong đó thông qua 15 dự án luật, 4 nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu 7 dự án luật; xem xét, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền và quyết định 6 nội dung quan trọng về kinh tế - xã hội, đầu tư.

Đến nay, các tài liệu đã được gửi đến các đại biểu Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, thảo luận bảo đảm tinh thần xuyên suốt là: khẩn trương nhưng không chủ quan; quyết định nhanh nhưng không giản đơn; đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng.

Nêu rõ Kỳ họp lần này có khối lượng công việc rất lớn, nhiều nội dung có ý nghĩa nền tảng đối với hoàn thiện thể chế, phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy; trong đó phần lớn các chủ trương lớn đã được Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ là thể chế hóa đầy đủ, kịp thời và đúng tinh thần các chủ trương đó thành pháp luật với chất lượng cao nhất.

Trước hết là tập trung trí tuệ vào những vấn đề lớn, điểm nghẽn của thể chế và các chính sách còn có ý kiến khác nhau. Mỗi ý kiến phát biểu phải hướng tới hoàn thiện chính sách, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; tránh sa vào những vấn đề kỹ thuật hoặc lặp lại hồ sơ.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Quốc hội cần chủ động, chuẩn bị kỹ lưỡng trong công tác xây dựng pháp luật, tập trung nghiên cứu sâu, đóng góp ý kiến có cơ sở và luận cứ vững chắc để cơ quan soạn thảo và Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, hoàn thiện dự thảo luật, nghị quyết theo đúng tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội do Quốc hội ban hành; những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ được quy định bằng nghị định; còn các bộ ban hành thông tư đối với những vấn đề thuộc phạm vi quản lý của mình.

*Bảo đảm pháp luật đi vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội không xây dựng luật để hoàn thành chương trình; Quốc hội xây dựng luật để mở đường cho phát triển. Điều Quốc hội cần nhất không phải là nhiều ý kiến, mà là những ý kiến đúng, trúng và góp phần hoàn thiện chính sách.

Trong quá trình xem xét các dự án luật, đại biểu cần tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng; tập trung rà soát những quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc đã trở thành rào cản phát triển; bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, nhất là đối với các dự án luật sửa đổi nhiều luật hoặc hợp nhất luật. Mỗi chính sách được thông qua phải hướng tới mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và có thể triển khai ngay trong thực tiễn.

Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương vừa qua, đó là: thể chế đã được cơ bản tháo gỡ, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng công tác lập pháp, không được chủ quan, thỏa mãn với kết quả đạt được. Việc hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước.

Đối với chính sách lớn, cần đánh giá toàn diện về sự cần thiết, tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi và khả năng tổ chức thực hiện ngay sau khi ban hành. Riêng việc tích hợp các Chương trình mục tiêu quốc gia cần được xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm hoàn thành đầy đủ các mục tiêu Quốc hội đã quyết nghị.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, xây dựng luật không dừng ở việc ban hành văn bản; xây dựng luật là phải bảo đảm pháp luật đi được vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực. Thành công của Kỳ họp phụ thuộc rất lớn vào vai trò của các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội và Tổ trưởng Tổ đảng.

Các đồng chí không chỉ điều hành hoạt động của Đoàn, mà còn có trách nhiệm tổ chức trí tuệ của cả Đoàn; phân công đại biểu nghiên cứu theo chuyên môn, tổ chức thảo luận dân chủ, thực chất, đi thẳng vào những vấn đề còn có ý kiến khác nhau; đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thi hành ngay sau khi luật được thông qua.

Cùng với việc chuẩn bị nội dung, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương; bảo đảm đại biểu tham dự đầy đủ các phiên họp; thực hiện nghiêm kỷ luật phát ngôn, quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; phát huy hiệu quả các nền tảng số để nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả.

"Đất nước đang đứng trước những thời cơ phát triển rất lớn. Thời cơ chỉ trở thành hiện thực khi chúng ta có thể chế tốt, quyết sách đúng và tổ chức thực hiện hiệu quả. Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đánh giá kỹ tác động của từng chính sách; không hợp thức hóa những bất cập của thực tiễn bằng pháp luật, nhưng cũng không cầu toàn đến mức làm chậm quá trình đổi mới và phát triển", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, các Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội, Tổ trưởng Tổ đảng sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, phát huy cao nhất trí tuệ, trách nhiệm của mỗi đại biểu để mỗi quyết định của Quốc hội thực sự là kết tinh của ý Đảng, lòng dân và yêu cầu phát triển đất nước.

Kỳ họp này cần được ghi dấu không chỉ bằng những đạo luật được thông qua, mà bằng niềm tin được củng cố, thể chế được hoàn thiện và những động lực phát triển mới được mở ra cho đất nước. Đó cũng chính là trách nhiệm cao nhất của Quốc hội trước Đảng, trước nhân dân và trước tương lai của đất nước, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.