Chứng khoán liên tiếp lập đỉnh lịch sử: Động lực từ chính sách và dòng tiền mạnh

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ bậc nhất, liên tục thiết lập các kỷ lục mới. Thanh khoản nhiều phiên lập đỉnh, có phiên đạt tới 3 tỷ USD – mức cao nhất trong lịch sử, cho thấy dòng tiền trong và ngoài nước đang chảy mạnh vào chứng khoán.

Theo nhiều chuyên gia, động lực chính đến từ định hướng chính sách đột phá của Chính phủ, mặt bằng lãi suất thấp, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và kỳ vọng nâng hạng thị trường.

Tại phiên giao dịch hôm nay, VN-Index đã lần đầu tiên chinh phục mốc 1.600 điểm vào phiên sáng – mức cao nhất kể từ khi thị trường thành lập. Chốt phiên giao dịch ngày 11/8, VN-Index hạ độ cao, dừng ở mốc 1.596,86 điểm, nhưng đây vẫn là mức chốt phiên giao dịch ngày cao nhất lịch sử. Thanh khoản duy trì ở mức rất cao (gần 51.000 tỷ đồng), phản ánh "sức nóng" vẫn chưa hạ nhiệt.

*Chính sách - “cú hích” then chốt

Thời gian qua, Chính phủ ban hành nhiều chính sách quan trọng thúc đẩy thị trường vốn. Đáng chú ý là Nghị quyết số 86/NQ-CP của Chính phủ về phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, huy động nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội; Quyết định số 1726/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030; cùng Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân - được đánh giá mang tính đột phá.

Ông Don Lam - Tổng Giám đốc VinaCapital  nhận định, Nghị quyết 68 là cột mốc chiến lược, khẳng định vai trò và tiềm năng lớn của khu vực kinh tế tư nhân trong dẫn dắt tăng trưởng. Song song đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính liên tục ký các chỉ đạo thúc đẩy quá trình nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Tài chính mới đây, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng yêu cầu ngành tài chính phải có giải pháp huy động hiệu quả hơn nữa các nguồn lực trên thị trường tài chính, thị trường vốn, thị trường chứng khoán và trong dân, nhằm tăng cường thu hút vốn cả trong và ngoài nước, tạo kênh huy động vốn tốt hơn cho doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân.

Tại các phiên họp Chính phủ thường kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương, nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8,3–8,5% trong năm 2025 và tăng trưởng hai chữ số giai đoạn 2026–2030.

Một trong những giải pháp quan trọng để hiện thực hóa yêu cầu này chính là nâng hạng thị trường chứng khoán, bởi theo bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây là cách hiệu quả để thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Việt Nam hiện đang triển khai các bước chuẩn bị cần thiết để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nâng hạng.

*Thanh khoản kỷ lục – hệ quả của lãi suất thấp và dòng tiền margin

Thanh khoản dồi dào là yếu tố trực tiếp thúc đẩy đà tăng của thị trường, nhờ chính sách tiền tệ nới lỏng và lãi suất ở mức thấp. Nửa đầu năm 2025, lãi suất huy động giảm xuống thấp hơn cả giai đoạn dịch COVID-19, khiến chứng khoán trở thành kênh đầu tư hấp dẫn.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân, Công ty cổ phần Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) nhận định,  giá trị giao dịch bình quân trong tháng 7 đã lập kỷ lục mới, phản ánh lượng vốn chảy vào thị trường tăng mạnh. Dư nợ cho vay ký quỹ (margin) tại các công ty chứng khoán cũng đạt mức cao nhất từ trước tới nay.

Tính đến 30/6, dư nợ margin toàn thị trường đạt khoảng 303.000 tỷ đồng; trong đó, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) cho vay hơn 17.757 tỷ đồng, gần như toàn bộ là cho vay ký quỹ, tăng mạnh so với đầu năm. Lãi từ hoạt động cho vay và phải thu của VPBankS đạt gần 646 tỷ đồng, đóng góp lớn vào lợi nhuận sau thuế gần 722 tỷ đồng trong 6 tháng.

Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) cũng có gần 33.200 tỷ đồng là cho vay ký quỹ – tăng đáng kể so với hơn 25.600 tỷ đồng cuối năm 2024. Giá trị chứng khoán cầm cố cho các khoản vay margin tại TCBS đạt hơn 41.900 tỷ đồng.

Lãi suất cho vay margin thường dao động 7–13%/năm, trong khi các công ty chứng khoán vay vốn từ ngân hàng chỉ khoảng 5–7%/năm, tạo biên lợi nhuận hấp dẫn. Nguồn vốn cho hoạt động này đến từ nhiều kênh như vay ngân hàng, repo (hợp đồng mua lại) chứng khoán, mua trái phiếu và cấp hạn mức tín dụng liên ngân hàng, giúp duy trì thanh khoản cao và dòng tiền mạnh vào thị trường.

Trong bối cảnh dòng tiền dồi dào và nhu cầu giao dịch tăng vọt, việc nâng cấp hạ tầng trở nên cấp thiết. Tháng 5/2025, hệ thống giao dịch mới KRX chính thức đi vào vận hành, mở đường cho các sản phẩm mới và nâng cao năng lực kỹ thuật phục vụ tiến trình nâng hạng. Kỳ vọng được tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9/2025 đang tạo hiệu ứng tích cực.

Theo ông Gerald Toledano – đại diện FTSE Russell – thanh khoản thị trường Việt Nam hiện dẫn đầu ASEAN, vượt cả Thái Lan và Singapore.

Dữ liệu từ Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho thấy, riêng tháng 7, nhà đầu tư trong nước mở mới 226.153 tài khoản chứng khoán, đưa tổng số tài khoản lên 10,447 triệu – tương đương 10,4% dân số, vượt chỉ tiêu đề ra cho năm 2025. Dòng vốn ngoại cũng mua ròng mạnh từ đầu tháng 7, bất chấp kết quả nâng hạng chưa được công bố.

Hoạt động IPO (bán cổ phần lần đầu ra công chúng) sôi động trở lại sau quý II, được hỗ trợ bởi chính sách thúc đẩy kinh tế tư nhân, càng góp phần làm nóng thị trường.

Bên cạnh tăng trưởng mạnh, cơ quan quản lý vẫn chú trọng giám sát để bảo đảm an toàn hệ thống.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước yêu cầu các sở giao dịch và công ty chứng khoán theo dõi sát giao dịch bất thường, xử lý nghiêm vi phạm, quản lý chặt nhân viên môi giới và ngăn chặn hành vi lôi kéo, tư vấn trái phép.

Các biện pháp này nhằm bảo vệ nhà đầu tư cá nhân – lực lượng chiếm tỷ trọng lớn và duy trì sự ổn định dài hạn của thị trường, nhất là trong bối cảnh dư nợ margin ở mức kỷ lục.

Nhà đầu tư Phạm Văn Hải (Hà Nội) kỳ vọng chính sách nâng hạng sẽ sớm thành hiện thực, tạo cú hích dài hạn cho thị trường: “Những chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ về nâng hạng và phát triển thị trường vốn sẽ giúp chứng khoán Việt Nam bứt phá, thu hút mạnh vốn ngoại và hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn,” ông Hải nói.

Nhờ sự cộng hưởng của nền tảng vĩ mô ổn định, chính sách điều hành quyết liệt, mặt bằng lãi suất thấp, sự xuất hiện của hệ thống giao dịch mới, cùng dòng tiền margin dồi dào và kỳ vọng nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam đang hội tụ đầy đủ yếu tố để duy trì đà tăng trưởng, gia tăng quy mô vốn hóa và chinh phục những mốc điểm lịch sử.