Chuỗi cung ứng xanh là lợi thế cạnh tranh trong kết nối cung - cầu giai đoạn mới

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc chương trình. Ảnh: Hương Giang - TTXVN

Sau 15 năm triển khai, Chương trình Kết nối cung – cầu giữa TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành không còn dừng ở những cuộc gặp gỡ giao thương, mà từng bước trở thành cầu nối giữa vùng sản xuất với thị trường, giữa doanh nghiệp, hợp tác xã với hệ thống phân phối. Từ nền tảng này, các bên đang hướng tới những mối liên kết dài hạn hơn, xây dựng chuỗi cung ứng xanh, số, minh bạch và bền vững.

Ngày 8/10, Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh tổ chức “Hành trình 15 năm Kết nối cung – cầu giữa TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành”, diễn ra từ ngày 8 đến 11/10 tại Nhà thi đấu Phú Thọ. Chương trình năm nay mang chủ đề “Kết nối trách nhiệm – Phát triển chuỗi cung ứng xanh, số và bền vững”, cho thấy yêu cầu của thị trường đang đặt ra những bước chuyển mới đối với hoạt động liên kết vùng. 

Trong 15 năm, Chương trình Kết nối cung – cầu ngày càng mở rộng về quy mô, thành phần tham gia và phương thức kết nối. Nếu những năm đầu, chương trình tập trung chủ yếu vào gặp gỡ, tìm kiếm đối tác và đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối, thì nay, hoạt động này đã mở rộng sang xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, thương mại điện tử, logistics và xây dựng chuỗi cung ứng. 

Với quy mô thị trường lớn, TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò là đầu mối tiêu thụ, phân phối hàng hóa của khu vực; đồng thời nguồn hàng từ các tỉnh, thành lại là một trong những nền tảng giúp thành phố bảo đảm nguồn cung đa dạng cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu lại Lễ khai mạc chương trình. Ảnh: Hương Giang - TTXVN

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh, thị trường thành phố là thị trường chung của doanh nghiệp, nông dân các địa phương; trong khi nguồn hàng từ các tỉnh, thành là nền tảng để thành phố bảo đảm cân đối cung cầu và ổn định đời sống người dân. 

Một điểm nhấn của chương trình năm nay là tăng cường kết nối, quảng bá và mở rộng thị trường cho các sản phẩm tham gia Chương trình hợp tác kiểm soát chất lượng hàng hóa “Tick xanh trách nhiệm”, qua đó góp phần tạo mối liên kết giữa kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phân phối và tiêu thụ. 

Từ yêu cầu này, doanh nghiệp và hợp tác xã có thêm động lực hoàn thiện tiêu chuẩn sản xuất, hồ sơ sản phẩm và truy xuất nguồn gốc để đáp ứng yêu cầu của thị trường; trong khi hệ thống phân phối có thêm cơ sở lựa chọn nguồn hàng minh bạch, an toàn.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, thành phố sẽ tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã các tỉnh tiếp cận thị trường; đồng thời mong muốn các địa phương hỗ trợ doanh nghiệp thành phố tìm kiếm nguồn nguyên liệu, hạ tầng thương mại và logistics. 

“Trong giai đoạn mới, yêu cầu của thị trường đã thay đổi theo hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến hàng hóa an toàn, minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc; trong khi thương mại điện tử và phân phối đa kênh phát triển nhanh. Vì vậy, chương trình cần chuyển từ kết nối theo sự kiện sang cơ chế kết nối thường xuyên, gắn vùng nguyên liệu với chế biến, phân phối và logistics”, ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh.

Từ góc độ địa phương, bà Châu Thị Lệ, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tây Ninh, cho biết sau 15 năm đồng hành cùng TP. Hồ Chí Minh, số lượng doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh của Tây Ninh tham gia vào các hệ thống phân phối của thành phố tăng nhanh. Quan trọng hơn, quá trình tham gia thị trường cũng thúc đẩy doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu của nhiều kênh phân phối.

Theo bà Châu Thị Lệ, Tây Ninh mong muốn trong thời gian tới hình thành nhiều hơn các chuỗi cung ứng bền vững, với những hợp đồng và cam kết tiêu thụ dài hạn. Cùng với đó, địa phương muốn tận dụng các chương trình kết nối để thúc đẩy kinh tế số, đưa doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận sâu hơn các kênh phân phối hiện đại và thương mại điện tử của TP. Hồ Chí Minh. 

Tuy nhiên, bài toán kết nối vẫn còn những điểm nghẽn. Hiện nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã của Tây Ninh đã có khả năng đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, quy cách hàng hóa và giao hàng của hệ thống phân phối hiện đại, nhưng việc tiếp cận, gặp gỡ và trao đổi trực tiếp với các nhà phân phối vẫn cần được tăng cường.

“Các doanh nghiệp, hợp tác xã của địa phương sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu về tiêu  chuẩn, quy chuẩn của người mua hàng, các hệ thống phân phối, tuy nhiên, cũng còn một số vướng mắc trong quá trình đưa hàng hóa và các hệ thống bán lẻ. Chúng tôi mong rằng các hệ thống phân phối có nhiều buổi tiếp xúc với doanh nghiệp, hợp tác xã của tỉnh để hai bên trao đổi cụ thể hơn về tiêu chuẩn, quy cách hàng hóa để thúc đẩy mối liên kết này ngày càng tốt hơn”, bà Châu Thị Lệ chia sẻ. 

Ở chiều ngược lại, các hệ thống phân phối cũng nhìn thấy giá trị lâu dài từ việc kết nối với vùng sản xuất.

Ông Paul Lê, Phó Chủ tịch phụ trách Xúc tiến thương mại và Xuất khẩu Tập đoàn Central Retail, cho biết doanh nghiệp trong quá trình hoạt động tại Việt Nam liên tục tìm kiếm, kết nối với các tỉnh, hợp tác xã để tìm hiểu thêm về sản phẩm. Việc tham gia các chương trình kết nối giúp hệ thống phân phối hiểu hơn về sản phẩm, văn hóa và câu chuyện của từng địa phương, từ đó lựa chọn những sản phẩm có tiềm năng để đưa vào hệ thống. 

Theo ông Paul Lê, để vào được hệ thống bán lẻ hiện đại, doanh nghiệp không chỉ cần có sản phẩm mà còn phải thay đổi cách làm, từ bao bì, thương hiệu, giá bán đến khả năng cung ứng ổn định. Đây là những yêu cầu ngày càng quan trọng khi người tiêu dùng có nhiều lựa chọn và các hệ thống bán lẻ hiện đại ngày càng chú trọng chất lượng, tính ổn định của nguồn hàng. 

Từ yêu cầu thực tế của thị trường, Chương trình Kết nối cung – cầu năm 2026 đặt trọng tâm vào việc phát triển chuỗi cung ứng xanh, số và bền vững. Đây được xem là bước chuyển từ kết nối đơn thuần giữa bên mua và bên bán sang phối hợp sâu hơn giữa sản xuất, kiểm soát chất lượng, phân phối và tiêu thụ.

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái đánh giá sau 15 năm, chương trình đã trở thành một trong những hoạt động hiệu quả trong thúc đẩy liên kết vùng, bổ sung nguồn cung hàng hóa cho thị trường và tạo ra các mối liên kết ổn định giữa sản xuất với tiêu thụ. 

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái, trong giai đoạn mới, các địa phương cần tiếp tục nâng cao chất lượng kết nối giữa sản xuất và thị trường, không chỉ ở các mối quan hệ trực tiếp giữa nhà cung cấp với nhà phân phối mà còn phải hoàn thiện các điều kiện “kết nối cứng” như logistics và hệ thống hỗ trợ. Qua đó, các mối liên kết cung – cầu mới có thể duy trì lâu dài, thay vì chỉ dừng ở những cuộc gặp gỡ, giao thương theo sự kiện. 

Bên cạnh đó, cần phải coi việc phát triển chuỗi cung ứng xanh là lợi thế cạnh tranh mới của hàng Việt. Theo đó, liên kết cung – cầu trong giai đoạn tới không chỉ hướng đến bảo đảm đầu ra cho sản phẩm mà phải từng bước hình thành chuỗi sản xuất, phân phối và tiêu dùng theo hướng xanh, bền vững. 

Cùng với kết nối trực tiếp, chuyển đổi số và thương mại điện tử được xác định là hướng mở rộng không gian thị trường. Đây cũng là nhu cầu được các địa phương đặt ra khi nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã bắt đầu đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử nhưng còn hạn chế về nhân lực và kỹ năng vận hành.

“Kết nối cung – cầu trong giai đoạn mới không chỉ dừng lại ở duy trì thị trường tiêu thụ, mà còn phải hướng tới nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm. Việc nỗ lực đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước sẽ tạo là động lực để các địa phương khai thác tốt lợi thế sản xuất, nâng chuẩn hàng hóa và từng bước đưa sản phẩm có giá trị cao hơn vào các kênh phân phối. Bên cạnh đó, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và hệ thống phân phối, qua đó thúc đẩy kết nối  cung – cầu đi vào thực chất và hiệu quả”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh. 

Như vậy, sau 15 năm, giá trị lớn nhất của Kết nối cung – cầu không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp tham gia hay số cuộc gặp giao thương, mà ở khả năng hình thành những mối quan hệ cung ứng lâu dài giữa các vùng sản xuất với thị trường lớn. Đây là nền tảng để hành trình kết nối cung – cầu giai đoạn mới chuyển từ kết nối giao thương sang liên kết chuỗi giá trị, từ những thỏa thuận ngắn hạn đến quan hệ hợp tác bền vững.