Chuyển đổi xanh, phát triển bền vững không còn là câu chuyện của tương lai

Đây là nhấn mạnh của ông Nguyễn Kim Long, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai tại Diễn đàn xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh - Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam Bộ, diễn ra chiều 28/7 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng UBND thành phố Đồng Nai tổ chức.

Ông Nguyễn Kim Long, cho biết là địa phương có quy mô công nghiệp lớn như Đồng Nai, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và giảm phát thải vừa là trách nhiệm, vừa là cơ hội để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và tạo dựng nền tảng phát triển lâu dài.

“Chúng ta cần nhìn nhận rõ rằng, xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh không đơn thuần là đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường. Mà sâu hơn, đó là quá trình tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí, nâng cao năng suất và tăng khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nói cách khác, đầu tư cho chuyển đổi xanh không chỉ là một khoản chi phí, mà chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tương lai phát triển của địa phương”, ông Nguyễn Kim Long khẳng định.

Đồng Nai là địa phương có khu công nghiệp đầu tiên của cả nước (năm 1964 thành lập khu kỹ nghệ Biên Hòa), đến nay, thành phố Đồng Nai đã trở thành một trung tâm công nghiệp hàng đầu của cả nước với 81 khu công nghiệp được quy hoạch, diện tích trên 39.000 ha. Trong đó, hiện đã có 58 khu công nghiệp được thành lập, với 43 khu công nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ lấp đầy 76%, thu hút hàng ngàn nhà đầu tư từ 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng số vốn đầu tư trên 43 tỷ USD.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Huỳnh Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh cho biết: Tây Ninh xác định công nghiệp là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, tỉnh tập trung phát triển hệ thống khu công nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và thông minh, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

“Với Tây Ninh, khu công nghiệp sinh thái không chỉ là mô hình phát triển thân thiện với môi trường mà còn là nền tảng để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thúc đẩy cộng sinh công nghiệp và xây dựng chuỗi cung ứng xanh”, ông Huỳnh Văn Sơn khẳng định, đồng thời cho rằng khu công nghiệp thông minh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị thông qua ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong quản lý hạ tầng, cung cấp dịch vụ và hỗ trợ doanh nghiệp của tỉnh.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển khẳng định, vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là một mắt xích quan trọng trong sự chuyển dịch kinh tế của Việt Nam. Tổng vốn FDI đăng ký giai đoạn 2021-2025 của cả nước đạt 184,2 tỷ USD, tăng 8,4% so với giai đoạn 2016 - 2020.

Ông Nguyễn Đức Hiển cho biết, yêu cầu trong việc thu hút vốn FDI của nước ta giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến đạt 150 - 200 tỷ USD; trong đó, tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi đạt 45 - 50%. Đến năm 2030, FDI đóng góp ổn định 8,6% cho GDP với sự chuyển dịch sang lĩnh vực công nghệ cao, xanh, đổi mới sáng tạo; đồng thời, FDI sẽ lan tỏa tới khu vực kinh tế trong nước, cải thiện năng suất lao động.

Theo Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, triết lý mới về phát triển khu công nghiệp đang chuyển từ không gian tập trung nhà máy sang hệ sinh thái sản xuất, đổi mới sáng tạo, dịch vụ, đô thị. “Phát triển khu công nghiệp hướng đến lấy hiệu quả sử dụng tài nguyên, năng lực liên kết chuỗi, trình độ công nghệ và giá trị gia tăng làm thước đo chủ yếu”, ông Nguyễn Đức Hiển chia sẻ.

Tại Diễn đàn, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, hiện nay mô hình khu công nghiệp sinh thái (EIP) không chỉ là chìa khóa, lời giải cho bài toán môi trường trong phát triển công nghiệp, mà còn là chiến lược xây dựng các cụm liên kết ngành có sức cạnh tranh cao, tăng sức hấp dẫn trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài, từng bước hiện thực hóa các cam kết quốc gia về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

“Việt Nam triển khai mô hình IEP vừa nhằm mục tiêu thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng giai đoạn 2021 - 2030, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu Net-Zero vào năm 2050 như đã cam kết tại Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, hướng đến phát triển xanh, bao trùm và bền vững”, ông Hùng cho biết.

Chủ tịch VCCI cho biết, số liệu thống kê Việt Nam hiện có 425 khu công nghiệp; trong đó, 299 khu đã đi vào hoạt động với diện tích hơn 92.000 ha, tuy nhiên, mới chỉ có khoảng 1 - 2% số khu công nghiệp đang chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái. Nguyên nhân được cho là do chi phí đầu tư ban đầu cao hơn 15 - 30% so với khu công nghiệp truyền thống; thiếu chính sách khuyến khích, thiếu liên kết, chia sẻ tài nguyên giữa các doanh nghiệp; việc chuyển đổi công nghệ còn chậm, khó tiếp cận nguồn tài chính xanh và thiếu nhân lực chuyên môn về phát triển bền vững...

“Việt Nam là quốc gia có tiềm năng, cơ hội để khẳng định vị thế trong dòng chảy đầu tư toàn cầu nếu chủ động đón đầu xu hướng và chiến lược đầu tư đúng đắn cùng kế hoạch thực thi hiệu quả. Phát triển khu công nghiệp sinh thái không chỉ là chìa khóa giải quyết vấn đề môi trường công nghiệp, mà còn là chiến lược hiệu quả để xây dựng các cụm liên kết ngành, có sức cạnh tranh cao”, ông Hồ Sỹ Hùng cho biết.

Tại các địa phương trong vùng Đông Nam Bộ, ông Hùng cho rằng, cần tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn từ ngân sách và chủ động, sáng tạo trong tiến hành các hoạt động xúc tiến đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nước ngoài có năng lực tài chính và quản trị tốt, có cam kết đầu tư lâu dài tại Việt Nam tham gia các dự án đầu tư phát triển khu công nghiệp sinh thái; tuân thủ nghiêm cơ chế ưu đãi, khuyến khích đầu tư phát triển khu công nghiệp sinh thái theo quy định của Chính phủ. Đặc biệt, cần tận dụng hiệu quả cơ chế liên kết vùng trong phát triển công nghiệp, để vừa phát huy thế mạnh, lợi thế của địa phương, vừa tạo ra sự liên kết, hợp tác giữa các khu công nghiệp sinh thái ở địa phương khác, cũng như các vùng trong hình thành chuỗi liên kết từ khâu cung cấp nguyên, nhiên liệu đến logistics, thị trường tiêu thụ.