Chuyên gia IMF: Toàn cầu hóa bước vào giai đoạn “chuyển mình” mới

Đáng chú ý, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo cơ hội vươn lên mạnh mẽ cho các "nước kết nối" như Việt Nam hay Mexico.

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với hãng tin AFP ngày 26/6, Chuyên gia kinh tế trưởng Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), ông Pierre-Olivier Gourinchas đánh giá trong bối cảnh kinh tế hiện nay, những biến động thương mại gần đây do chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump gây ra không phải là dấu chấm hết cho toàn cầu hóa. Theo ông, thế giới không chứng kiến sự "phi toàn cầu hóa", mà xu hướng chủ đạo hiện nay là sự điều chỉnh các mối quan hệ song phương, đặc biệt là mong muốn giảm bớt quy mô thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Theo chuyên gia này, các cuộc xung đột thương mại lại mở ra cơ hội mới cho nhiều quốc gia. Các chuỗi cung ứng đã tự thích ứng, đưa những quốc gia như Việt Nam hay Mexico vươn lên trở thành các “nước kết nối” và đạt được mức tăng trưởng ấn tượng nhờ sự dịch chuyển này.

Dù vậy, chuyên gia kinh tế trưởng IMF cảnh báo sự phân mảnh kinh tế sẽ khó duy trì bền vững nếu Mỹ và các nền kinh tế phát triển quyết định cắt đứt quan hệ kinh tế trên quy mô toàn cầu, thay vì chỉ nhắm vào Trung Quốc. Ông cũng bày tỏ hoài nghi về việc chính sách đưa sản xuất về nước có thể giúp Mỹ tăng cường việc làm, bởi các nhà máy mới tại các nước phát triển hiện nay chủ yếu vận hành dựa vào công nghệ tự động hóa nên sử dụng rất ít lao động.

Sự phân mảnh của kinh tế toàn cầu cũng đặt ra thách thức lớn về động lực tăng trưởng cho các thị trường mới nổi. Dù đánh giá cao sức chống chịu của các nền kinh tế đang phát triển trong 5 năm qua nhờ hội nhập chuỗi cung ứng sâu rộng, ông Gourinchas vẫn cảnh báo về nguy cơ "bẫy thu nhập trung bình" khi các nền kinh tế phát triển có xu hướng "hướng nội".

Ông chỉ ra rằng các nước đang phát triển hiện có rất ít không gian để áp dụng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu, con đường từng mang lại thành công cho Trung Quốc từ những năm 1990. Trong bối cảnh các nước phương Tây dần "đóng cửa" và Trung Quốc tiếp tục duy trì sức cạnh tranh khốc liệt về chi phí sản xuất, những quốc gia như Ấn Độ đang đứng trước sự hoài nghi lớn về khả năng tiếp bước thành công của Trung Quốc.

Những đánh giá trên được đưa ra trước thềm sự kiện IMF công bố bản cập nhật Triển vọng Kinh tế Thế giới vào ngày 8/7 tới. Giới quan sát đang đổ dồn sự chú ý vào việc cơ quan này sẽ hạ dự báo tăng trưởng bao nhiêu so với báo cáo hồi tháng 4/2026, đặc biệt là khi phải tính toán thêm các tác động kinh tế từ cuộc chiến của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.