Chuyển sang dùng tiền mặt – xu hướng năm tại Nga

Người tiêu dùng đã sử dụng tiền mặt nhiều hơn trong các lĩnh vực bán lẻ thực phẩm, nội thất, xây dựng, khách sạn và phụ tùng ô tô. Theo nền tảng OFD, tỷ lệ tiền mặt trong các giao dịch này trong quý đầu năm đã vượt quá 35%.

Ngân hàng Trung ương Nga cho rằng sự thay đổi về lượng tiền mặt lưu thông là do gián đoạn hoạt động của internet di động. Việc truy cập dữ liệu kỹ thuật số không ổn định đang trở thành lý do khiến người dân giữ tiền mặt cho các khoản thanh toán hằng ngày.

Nhưng đây không phải là nguyên nhân duy nhất, theo ông Oleg Buklemishev, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Moskva, việc gián đoạn Internet chắc chắn là lý do quan trọng, nhưng nguy cơ thắt chặt tài chính có thể được xem là lý do đáng kể hơn.

Trước đó có thông tin rằng Cục Thuế Liên bang sẽ sớm kiểm soát hoạt động thanh toán bằng cách chuyển khoản và điều này tạo ra một sự chuyển dịch đáng kể từ thanh toán không dùng tiền mặt sang tiền mặt.

Trong nửa đầu tháng 5, Ngân hàng Trung ương báo cáo rằng 330 tỷ ruble đã chảy vào nền kinh tế thông qua các quầy giao dịch tiền mặt và máy ATM. Cơ quan quản lý không cho rằng con số này sẽ giảm. Các nhà phân tích dự đoán rằng tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt sẽ duy trì ở mức từ 28% đến 31% vào cuối năm 2026.

Hơn nữa, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như người tiêu dùng thông thường, sẽ là những người sử dụng tiền mặt tích cực nhất. Mikhail Pechersky, giáo sư tài chính tại Đại học Thành phố New York, chỉ ra những lý do thuyết phục khiến người dân chuyển sang sử dụng tiền mặt: Thứ nhất, người dân chuyển sang dùng tiền mặt khi họ không tin tưởng ngân hàng. Thứ hai là những khó khăn khi thanh toán điện tử.

Ngân hàng Trung ương giải thích xu hướng này là do thuế VAT đối với dịch vụ chấp nhận thanh toán của ngân hàng tăng lên 22%. Trong khi đó, các chuyên gia tin tưởng rằng xu hướng sử dụng tiền mặt sẽ dẫn đến việc các doanh nghiệp chuyển sang hoạt động phi chính thức, vì sự lưu thông tiền mặt kích thích khu vực kinh tế phi chính thức.

Các chuyên gia cảnh báo càng nhiều tiền mặt trong nền kinh tế, khả năng xảy ra các hành vi như "giảm giá không cần hóa đơn", lập hóa đơn không đầy đủ, hoàn tiền giả mạo, thanh toán chia nhỏ và thanh toán không dùng tiền mặt càng cao.

Hơn nữa, các nhà nghiên cứu lưu ý rằng tiền mặt là một chỉ báo kém về hành vi tiết kiệm. Tuy nhiên, người tiêu dùng hiện đang theo một mô hình khác: cầm tiền mặt trong tay tốt hơn là số tài khoản trong ứng dụng ngân hàng.