Singapore đối mặt bài toán hạ tầng sạc khi xe điện tăng mạnh

Việc sử dụng xe điện (EV) tại Singapore đang tăng nhanh, song giới chuyên gia và người dùng cho rằng thách thức hiện nay không còn nằm ở số lượng trạm sạc mà là vị trí lắp đặt và loại hình trạm sạc phù hợp với nhu cầu thực tế.

Theo số liệu mới nhất, xe điện chiếm gần 60% số ô tô đăng ký mới tại Singapore trong quý I/2026, lần đầu vượt các dòng xe động cơ đốt trong và hybrid. Tỷ lệ này tăng mạnh so với mức 45% năm 2025 và chỉ 3,8% vào năm 2021. Các chuyên gia nhận định xu hướng này phản ánh sự thay đổi lâu dài trong hành vi tiêu dùng, tương tự giai đoạn bùng nổ xe điện tại Na Uy, Hà Lan và một số khu vực của Trung Quốc.

Giảng viên Jimmy Peng thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS) cho rằng Singapore đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh của thị trường EV. Trong khi đó, chuyên gia Victor Kwan thuộc Đại học Khoa học Xã hội Singapore (SUSS) đánh giá chính sách hỗ trợ xe điện của Chính phủ Singapore cùng các khoản phụ phí cao đối với xe gây ô nhiễm đã thúc đẩy nhu cầu chuyển đổi. Ngoài ra, sự xuất hiện của nhiều mẫu xe điện giá cạnh tranh, đặc biệt từ các hãng Trung Quốc, cùng những chương trình ưu đãi và hoàn thuế cũng giúp mở rộng nhóm khách hàng. Tính đến tháng 3 vừa qua, Singapore đã lắp đặt khoảng 30.500 điểm sạc, vượt quá một nửa mục tiêu 60.000 điểm sạc trên toàn quốc vào năm 2030. Trong số này có khoảng 3.500 trạm sạc nhanh.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng việc chỉ tập trung vào số lượng trạm sạc là chưa đủ. Ông Peng nhận định một trạm sạc chậm công suất 7kW và một trạm sạc nhanh 180kW đều được tính là “một điểm sạc”, nhưng khả năng phục vụ hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, điều quan trọng là năng lực sạc thực tế tại đúng địa điểm có nhu cầu cao. Theo ông, nếu gần 60% xe mới là EV, câu hỏi cần đặt ra không còn là “có bao nhiêu điểm sạc” mà là “có bao nhiêu công suất sạc hữu ích, đặt đúng nơi và đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng”.

Hiện hơn 90% bãi đỗ xe của các khu nhà ở HDB (tương tự như nhà ở xã hội) được trang bị trạm sạc chậm. Chính phủ cũng lên kế hoạch triển khai ít nhất một trung tâm sạc nhanh tại mỗi khu đô thị HDB trước cuối năm 2027. Tuy nhiên, nhiều người dùng phản ánh tình trạng thiếu điểm sạc tại các khu dân cư mới. Một số chủ xe cho biết thường xuyên phải chờ hoặc tìm sang trung tâm thương mại để sử dụng sạc nhanh do những trạm tại khu dân cư luôn kín chỗ vào buổi tối. Bên cạnh đó, giới chuyên gia cảnh báo các hạn chế về hạ tầng điện có thể trở thành nút thắt lớn trong thời gian tới.

Nhiều khu HDB và chung cư cũ tại Singapore được xây dựng trước năm 2010 không được thiết kế để đáp ứng nhu cầu nhiều xe điện cùng sạc qua đêm. Việc nâng cấp hệ thống điện và máy biến áp có thể mất hơn một năm và chi phí cao. Ngoài ra, việc lắp đặt trạm sạc tại chung cư tư nhân còn gặp khó khăn do quy trình phê duyệt phức tạp, tranh cãi về chia sẻ chi phí giữa cư dân sử dụng và không sử dụng EV, cũng như tình trạng thiếu nhân lực kỹ thuật chuyên môn.

Các chuyên gia cho rằng Singapore cần đẩy mạnh hệ thống quản lý điện thông minh nhằm phân bổ công suất hiệu quả giữa nhiều trạm sạc, đồng thời phát triển công nghệ sạc ngoài giờ cao điểm để tránh gây quá tải lưới điện khi tỷ lệ xe điện tiếp tục tăng trong những năm tới.