Có cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp dệt may chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn

Chung quan điểm, ông Carlos Obando - Giám đốc Chương trình, Ban Thư ký APEC cũng thông tin, phát triển mô hình về kinh tế tuần hoàn tức là áp dụng công nghệ đổi mới sáng tạo để tạo ra giá trị, giảm rác thải và thúc đẩy các mô hình kinh doanh bền vững.

Theo Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa chiếm hơn 90% các công ty trên toàn thế giới; đóng vai trò chính trong việc tạo việc làm và thu nhập trong ngành dệt may. Đồng thời, tham gia vào tất cả các giai đoạn sản xuất hàng dệt may, từ dệt và nhuộm đến lắp ráp hàng may mặc, thêu và chế biến hàng cũ, cũng như thâm nhập sâu vào nền kinh tế địa phương.

Tuy phải đối mặt với những bất lợi về hạn chế công nghệ, kỹ thuật, khả năng tiếp cận tài chính và rào cản trong việc áp dụng các phương pháp sản xuất bền vững, các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa ngành dệt may trong những năm gần đây đã tận dụng tốt tính linh hoạt và gần gũi với người tiêu dùng, khẳng định được khả năng tận dụng tiềm năng thúc đẩy quá trình chuyển đổi toàn diện và bền vững trong ngành dệt may nếu được hỗ trợ chính sách, đào tạo kỹ thuật và tiếp cận nguồn tài chính xanh.

Hiện nay, các nước trên thế giới đang triển khai một số công cụ chính sách để hỗ trợ áp dụng các mô hình kinh doanh tuần hoàn trong ngành dệt may như: nâng cao nhận thức và các sáng kiến xây dựng năng lực; thúc đẩy sự hợp tác trên toàn chuỗi giá trị; chương trình hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo; các chương trình hỗ trợ và khuyến khích tài chính; cơ sở hạ tầng và công nghệ hỗ trợ.

Theo đó, Chính phủ và các đối tác quốc tế đã phát động các chiến dịch giáo dục và nỗ lực truyền thông công cộng để nâng cao hiểu biết về dấu chân môi trường của ngành dệt may và thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Các sáng kiến này thường bao gồm việc xây dựng các hướng dẫn rõ ràng và sổ tay thực hành tốt. Từ đó, giúp các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa hiểu và áp dụng các nguyên tắc tuần hoàn.

Tại Hội thảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) Trương Văn Cẩm cho biết, Quyết định số 1643/QĐ-TTg ngày 29/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2035 nêu rõ, từ năm 2021 đến 2030, tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may giai đoạn 2021 - 2030 đạt 6,8%; trong đó, giai đoạn 2021 - 2025 phấn đầu đạt 7,5 - 8%/năm. Đồng thời, phấn đấu kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt 50 - 52 tỷ USD và năm 2030 đạt 68 - 70 tỷ USD; tỷ lệ nội địa hóa ngành dệt may 2021 - 2025 đạt 51 - 55% và giai đoạn 2026 - 2030 đạt 56 - 60%.

Ngành dệt may Việt Nam đang có những lợi thế nhờ nền kinh tế vĩ mô ổn đinh; GDP tăng trưởng cao; giá nhân công và tay nghề lao động. Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới mở ra nhiều cơ hội tại những thị trường lớn, gia tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh khi có lộ trình giảm thuế hàng dệt may về 0%. Qua đó, hỗ trợ thu hút đầu tư để tự túc nguyên phụ liệu môi trường kinh doanh đang được Chính phủ tích cực hỗ trợ, tạo điều kiện thông thoáng hơn.

Ngoài ra, tồn tại một số thách thức từ các tiêu chuẩn mới của quốc tế như việc thay đổi chiến lược dệt may từ "thời trang nhanh" sang "thời trang bền vững"; chương trình cam kết giảm phát thải khí nhà kính của các nhãn hàng... cũng như từ những áp lực về sản xuất trong nước.

Nhằm hướng tới những mục tiêu đó, trên cơ sở các mô hình phát triển bền vững xoay quanh 3 chủ thể (bền vững nguồn nhân lực, tăng trưởng kinh doanh và có lãi,  bền vững môi trường), Hiệp hội Dệt may Việt Nam đưa ra một số giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may, bao gồm: Đổi mới công nghệ, thiết bị như công nghệ nhuộm không cần nước; thay nồi hơi đốt than, dầu bằng điện trong sản xuất, xây dựng hệ thống điện mặt trời áp mái, sử dụng điện gió, thủy điện, điện sinh khối; đẩy mạnh tái chế chất thải rắn, nhựa, vải vụn, quần áo cũ và tái sử dụng; đào tạo nghề mới, đào tạo lại kỹ năng nghề dệt may.

Hội thảo APEC tập trung các nội dung như: tổng quan về ngành dệt may và sự tham gia của các MSME trong khu vực APEC; xác định những thách thức và cách tiếp cận để thúc đẩy quá trình chuyển đổi của khu vực MSME sang mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may; thúc đẩy đổi mới sáng tạo để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành dệt may; tìm hiểu cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành dệt may; xác định các nguồn lực để tăng cường xây dựng năng lực và phát triển kỹ năng...