"Cơ hội vàng" cho ngành khai khoáng

Đây không chỉ là câu chuyện về sức mạnh của kim loại, mà còn là lời nhắc nhở về mối quan hệ chặt chẽ giữa địa chính trị, đầu tư và lợi nhuận trên thị trường tài nguyên.

Theo dữ liệu của S&P Capital IQ, 50 công ty khai khoáng niêm yết lớn nhất đã tăng tổng vốn hóa thị trường thêm 476 tỷ USD chỉ trong tháng qua, tương đương mức tăng khoảng 20%. Trong số những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất có các tập đoàn khai khoáng đa ngành như Rio Tinto và Glencore – hai “ông lớn” đang nối lại các cuộc thảo luận về khả năng sáp nhập trong một thương vụ khổng lồ trị giá khoảng 260 tỷ USD – cùng với BHP (niêm yết tại Sydney) và tập đoàn khai khoáng hàng đầu Trung Quốc Zijin Mining.

Giá vàng đã vượt mốc 5.500 USD/ounce vào ngày 29/1, trong khi bạc lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 USD/ounce vào tuần trước. Giá đồng và thiếc cũng đồng loạt lập các mức đỉnh lịch sử mới trong tháng này.

Dòng tiền đổ mạnh vào nhóm cổ phiếu khai khoáng và vàng diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư ráo riết tìm kiếm các kênh trú ẩn an toàn trước những biến động toàn cầu -  xuất phát từ các đe dọa quân sự và thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như chiến dịch gây sức ép nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell.

Làn sóng tìm kiếm tài sản an toàn này còn gắn với mối lo ngại ngày càng tăng về sự suy yếu của đồng USD, khi đồng bạc xanh trong tuần này đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 4 năm so với rổ tiền tệ chủ chốt.

Ông Tom Price, chuyên gia phân tích tại Panmure Liberum cho biết các nhà đầu tư đang “chuyển dịch từ nắm giữ đồng USD sang nắm giữ hàng hóa… Tôi chưa từng thấy điều gì tương tự trước đây, và chưa bao giờ ở quy mô như thế này".

Giá đồng cũng được hỗ trợ mạnh bởi nhu cầu không ngừng gia tăng đối với hạ tầng lưới điện và các trung tâm dữ liệu – những yếu tố then chốt phục vụ cơn bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo S&P Capital IQ, giá cổ phiếu của hơn 100 công ty kim loại và khai khoáng đã tăng gấp đôi kể từ đầu tháng 1/2026. Đà tăng này nối tiếp một năm 2025 đầy ấn tượng của cổ phiếu ngành khai khoáng. Theo S&P Global Market Intelligence, trong tháng 12/2025 tổng vốn hóa thị trường của gần 2.400 công ty trong ngành đã tăng hơn 80% so với cùng kỳ năm 2024.

Ông James Hayter, Giám đốc đầu tư của Orion Resource Equities cho rằng kỳ vọng ngày càng lớn của giới đầu tư về việc giá kim loại sẽ tiếp tục đi lên trong trung và dài hạn đang là động lực chính thúc đẩy mức tăng “vượt trội” của cổ phiếu khai khoáng. Ông nhận định xu hướng này nhiều khả năng vẫn tiếp diễn, ngay cả khi giá kim loại quý và kim loại cơ bản điều chỉnh giảm khỏi các đỉnh kỷ lục gần đây. Ông Hayter lưu ý rằng ngành khai khoáng đã bị “ghẻ lạnh và thiếu đầu tư” trong nhiều năm qua.

Trong khi đó, ông John Meyer, chuyên gia phân tích tại SP Angel cho rằng cổ phiếu khai khoáng vẫn đang “tụt lại phía sau” so với đà tăng “phi thường và chưa từng có tiền lệ” của vàng, bạc, đồng và nhiều kim loại khác trong tháng này. Theo ông, nhiều doanh nghiệp khai khoáng vẫn chưa được định giá đúng mức.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng ngành khai khoáng vẫn đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn, đồng thời giá cổ phiếu của các công ty trong ngành còn chịu ảnh hưởng từ những bất ổn liên quan đến khả năng mở và vận hành các mỏ mới trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động.

Chuyên gia Tom Price cảnh báo thêm rằng các nhà đầu cơ đang đổ vốn vào lĩnh vực này với tâm lý “sẵn sàng rút lui nhanh chóng” nếu thị trường đảo chiều, qua đó tiềm ẩn nguy cơ dẫn tới “những đợt điều chỉnh lớn sau một đợt tăng giá mạnh chưa từng thấy”. Ông cũng lưu ý rằng ngay cả những nhà đầu tư kỳ cựu trong lĩnh vực hàng hóa giờ đây cũng bắt đầu quan tâm tới “kế hoạch thoái vốn” và “kịch bản hậu cơn sốt giá”.