Con phố kể chuyện trăm năm giữa lòng thành phố giàu bản sắc của Indonesia

Từ nhà ga Tugu cổ kính mang kiến trúc Hà Lan hơn 100 năm tuổi, Malioboro mở ra như một bức tranh sống động về một Yogyakarta vừa giàu bản sắc truyền thống, vừa không ngừng chuyển mình cùng thời đại.

Tòa nhà cổ mang kiến trúc Hà Lan tại Malioboro hiện vẫn được sử dụng. Ảnh: Đỗ Quyên – PV TTXVN tại Indonesia

Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia, trong thời kỳ thuộc địa, con phố này từng là khu vực trung tâm phục vụ chính quyền Hà Lan, trước khi trở thành đại lộ gắn liền với lịch sử Vương triều Yogyakarta. Tên gọi Malioboro được cho là bắt nguồn từ Công tước xứ Marlborough, một nhân vật nổi tiếng trong giai đoạn người Anh cai trị quần đảo Indonesia. Trải qua nhiều biến động lịch sử, Malioboro ngày nay được xem là “trái tim văn hóa” của Yogyakarta, nơi quá khứ thuộc địa, di sản Java và nhịp sống hiện đại cùng hiện diện trong một không gian đặc biệt.

Dọc hai bên đại lộ Malioboro dài khoảng 2 km còn lưu giữ được những công trình mang dấu ấn kiến trúc Hà Lan từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, xen lẫn các khách sạn, trung tâm thương mại và quán cà phê hiện đại. Nhiều tòa nhà từng là văn phòng hành chính, ngân hàng hay cơ sở thương mại của chính quyền Đông Ấn Hà Lan vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn với những mái ngói đỏ, hàng cột cao và khung cửa sổ lớn, tạo nên vẻ đẹp hoài cổ hiếm thấy giữa một đô thị đang phát triển mạnh.

Không chỉ là một tuyến phố thương mại, Malioboro còn là một phần trong trục triết lý nổi tiếng của Yogyakarta, kết nối Núi Merapi ở phía Bắc với Hoàng cung Yogyakarta và bờ biển phía Nam. Theo quan niệm của người Java, trục không gian này tượng trưng cho sự hài hòa giữa con người, thiên nhiên và thế giới tâm linh – một triết lý vẫn hiện diện trong đời sống văn hóa địa phương đến ngày nay.

Một cửa hàng bán đồ lưu niệm trên phố Malioboro. Ảnh: Đỗ Quyên – PV TTXVN tại Indonesia

Từ sáng sớm đến đêm khuya, Malioboro luôn tràn đầy sức sống. Hàng trăm cửa hàng lớn nhỏ bày bán các sản phẩm đặc trưng của Java như vải batik thủ công, đồ bạc, sản phẩm gỗ chạm khắc, nhạc cụ truyền thống và nhiều mặt hàng lưu niệm mang đậm bản sắc Indonesia. Những cỗ xe ngựa truyền thống vẫn kiên nhẫn chờ khách bên lề đường, xen lẫn các xe buýt du lịch và phương tiện hiện đại, tạo nên hình ảnh giao thoa thú vị giữa truyền thống và đương đại.

Một trong những nét hấp dẫn nhất của Malioboro là không khí nghệ thuật đường phố. Trước các cửa hàng lưu niệm và tại nhiều khoảng không gian công cộng, đặc biệt vào buổi chiều và tối, các nghệ sĩ địa phương thường tụ họp biểu diễn phục vụ du khách. Có nhóm hòa tấu nhạc cụ truyền thống Java, có ban nhạc acoustic trình diễn những ca khúc Indonesia quen thuộc, cũng có những nghệ sĩ độc tấu guitar hoặc violin. Tiếng hát, tiếng đàn vang lên giữa dòng người qua lại khiến cả khu phố giống như một sân khấu văn hóa mở, nơi nghệ thuật hiện diện tự nhiên trong đời sống thường nhật.

Ẩm thực cũng góp phần làm nên sức hút của Malioboro. Những quầy hàng bán gudeg – món ăn nổi tiếng của Yogyakarta được chế biến từ mít non hầm cùng nước cốt dừa – luôn tấp nập thực khách. Bên cạnh đó là satay, bakso hay cà phê Java truyền thống, mang đến cho du khách cơ hội khám phá hương vị đặc trưng của vùng đất được xem là cái nôi văn hóa Java.

Giữa dòng phố xá nhộn nhịp, một vài lối rẽ bất ngờ sẽ đưa du khách bước vào một thế giới khác. Những con hẻm nhỏ dẫn tới khu phố cổ Ketandan, nơi lưu giữ dấu ấn cộng đồng người Hoa đã sinh sống và kinh doanh tại Yogyakarta qua nhiều thế hệ. Những ngôi nhà hàng trăm năm tuổi, các cửa hiệu gia truyền lâu đời và những câu chuyện về thời kỳ giao thương sầm uất kể lại một giai đoạn lịch sử khi người Java, người Hoa và người châu Âu cùng góp phần tạo nên diện mạo của thành phố ngày nay.

Xe ngựa là phương tiện đặc trưng của khu phố Malioboro khiến nhiều du khách thích thú. Ảnh: Đỗ Quyên – PV TTXVN tại Indonesia

Những năm gần đây, chính quyền Yogyakarta cũng đầu tư cải tạo mạnh khu vực này, mở rộng không gian đi bộ, hạn chế phương tiện cơ giới và chỉnh trang cảnh quan đô thị nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách nhưng vẫn bảo tồn những giá trị lịch sử vốn có.

Đối với nhiều người Indonesia, Malioboro không chỉ là một khu phố thương mại hay một điểm du lịch nổi tiếng. Đây còn là nơi lưu giữ ký ức về Yogyakarta – nơi từng là thủ đô của Indonesia (1946–1949), khi Chính phủ Indonesia phải rời Jakarta vì quân đội Hà Lan tái chiếm thành phố. Nơi này được xem là một trung tâm văn hóa truyền thống và là một trong những thành phố giàu bản sắc nhất "đất nước vạn đảo".

Giữa những tòa nhà cổ thời Hà Lan, những cửa hiệu batik lâu đời và dòng người tấp nập của thế kỷ XXI, Malioboro vẫn kể câu chuyện riêng của mình về hành trình giao thoa giữa lịch sử và hiện đại, giữa truyền thống Java và một Indonesia đang không ngừng chuyển động. Sự hòa quyện ấy khiến bất cứ ai đến đây sẽ mang theo những cảm nhận sâu sắc về nhịp sống, văn hóa và tâm hồn của Yogyakarta.