Người trẻ S’tiêng tiếp nối nhịp chiêng của cha ông

Đây là chương trình nhằm bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời tạo tiền đề xây dựng lực lượng nòng cốt giữ gìn di sản cồng chiêng tại địa phương. Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tham gia, Ban Tổ chức đã chuẩn bị kỹ lưỡng về địa điểm, nhạc cụ và các trang thiết bị phục vụ, chia chương trình thành 2 lớp học tại ấp 5 và ấp 7.

Chương trình có sự tham gia truyền dạy trực tiếp từ 14 nghệ nhân uy tín, những người nắm giữ kho tàng tri thức và kỹ năng trình diễn cồng, chiêng truyền thống. Nội dung tập huấn được thiết kế kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và thực hành, chú trọng phương pháp hướng dẫn trực tiếp “tay cầm tay”. Các nghệ nhân đã truyền đạt cho học viên những giá trị cốt lõi về ý nghĩa tâm linh, văn hóa của cồng chiêng trong đời sống tinh thần của tộc người; đồng thời tỉ mỉ hướng dẫn từng kỹ thuật sử dụng, cách gõ, cách giữ nhịp và phối hợp giữa các bộ phận trong một dàn cồng chiêng.

Suốt khóa học, các học viên được trực tiếp thực hành các bài bản, tiết tấu truyền thống, liên tục trao đổi và được nghệ nhân chỉnh sửa từng động tác; từ đó nâng cao kỹ năng cảm thụ âm nhạc cũng như rèn luyện khả năng phối hợp tập thể nhịp nhàng. 52 học viên đã nắm vững các kỹ thuật cơ bản, có thể tự tin phối hợp trình diễn cùng nhóm, trở thành lực lượng hạt nhân nòng cốt ban đầu để địa phương duy trì và phát triển các đội, nhóm, câu lạc bộ văn hóa truyền thống tại các thôn ấp.

Học viên Thị Tuyết (người tham gia khóa học tại ấp 5) chia sẻ: bản thân vốn rất yêu thích tiếng cồng chiêng của dân tộc mình từ nhỏ nhưng trước đây chưa có cơ hội được học bài bản hay thực hành gõ đúng nhịp điệu truyền thống. Nhờ có sự chỉ bảo tận tình, kiên nhẫn của các nghệ nhân lão thành, anh không chỉ nắm vững kỹ thuật gõ, cách cảm nhận giai điệu và phối hợp ăn ý với đội hình biểu diễn mà còn hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa thiêng liêng của cồng chiêng trong mỗi dịp lễ hội của người Xtiêng.

Còn em Điểu Thị Ánh Nguyệt (ấp 7), một trong những học viên nhỏ tuổi, hào hứng cho biết: Ban đầu em cảm thấy việc cầm dùi và giữ đúng nhịp chiêng khá khó khăn vì các bộ chiêng truyền thống đòi hỏi sự phối hợp rất ăn ý. Tuy nhiên, được các ông, các bác nghệ nhân uốn nắn từng động tác nhỏ và động viên tinh thần, em đã dần làm quen và thực hiện thành thục các bài chiêng cơ bản. 

Bà Nguyễn Thị Minh Tiền, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích chia sẻ: Sau 20 ngày tổ chức, hai lớp tập huấn và truyền dạy nghệ thuật trình diễn cồng chiêng của đồng bào S’tiêng trên địa bàn xã dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân, học viên đã được tìm hiểu giá trị văn hóa truyền thống, tiếp thu kỹ năng cơ bản và nâng cao khả năng thực hành, phối hợp biểu diễn. Quan trọng hơn, lớp học đã khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của mỗi người trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc S’tiêng.

Theo bà Tiền, thành quả của đợt tập huấn không chỉ dừng lại ở số lượng học viên được cấp giấy chứng nhận, mà phải được tiếp nối bằng việc duy trì luyện tập và thực hành trong đời sống cộng đồng. Các học viên tiếp tục rèn luyện để trở thành lực lượng nòng cốt tại các ấp. Các nghệ nhân tiếp tục truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ trẻ. Về lâu dài, địa phương sẽ từng bước đưa nghệ thuật cồng chiêng thành điểm nhấn trong các hoạt động trải nghiệm, hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng nhằm quảng bá hình ảnh Nha Bích, qua đó góp phần phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh giá trị thực hành kỹ năng, lớp học còn nâng cao nhận thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc gìn giữ di sản của cha ông. Sự giao lưu giữa các nghệ nhân lão thành và thế hệ kế cận đã khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Đây cũng là tiền đề quan trọng để xã Nha Bích khai thác nghệ thuật cồng chiêng vào các dịp lễ hội, sự kiện chính trị địa phương, hướng tới gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng trong tương lai.

Ngoài truyền dạy nghệ thuật trình diễn cồng chiêng của đồng bào S’tiêng, xã Nha Bích còn truyền dạy kỹ thuật chế biến rượu cần truyền thống của đồng bào dân tộc S’tiêng trên địa bàn xã từ ngày 7- 10/11 tại Nhà văn hóa ấp 5.