Công nghệ số tạo động lực thoát nghèo cho người dân

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, Ninh Bình đang từng bước ứng dụng công nghệ số như một “chìa khóa” mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân. Công nghệ số không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần thay đổi tư duy, tạo nền tảng cho việc giảm nghèo bền vững.

* Đòn bẩy trong công tác giảm nghèo

Sau hơn 6 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số tại phường Thành Nam đã mang lại những kết quả rõ nét, trở thành "đòn bẩy" mới trong công tác giảm nghèo đa chiều. Tỷ lệ cài đặt ứng dụng công dân số và định danh điện tử VNeID đạt trên 99% cho thấy mức độ tiếp cận và tham gia môi trường số của người dân ngày càng cao. Thông qua các nền tảng số, người dân đã chủ động thực hiện nhiều dịch vụ thiết yếu như: xác nhận thông tin cư trú, khai báo y tế, đăng ký hộ tịch, nộp hồ sơ hành chính trực tuyến… giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm đáng kể các thủ tục trung gian.

Phó Chủ tịch UBND phường Thành Nam Nguyễn Hồng Đức cho biết, địa phương xác định chuyển đổi số không chỉ phục vụ cải cách hành chính mà còn gắn chặt với tạo sinh kế và phát triển kinh tế cho người dân. Phường đã đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong công tác rà soát, quản lý hộ nghèo, cận nghèo, bảo đảm thông tin chính xác, minh bạch, làm cơ sở xây dựng các chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu. Đồng thời, chuyển đổi số được coi là công cụ hỗ trợ người dân tiếp cận cơ hội sản xuất, kinh doanh mới, từng bước nâng cao thu nhập và ổn định cuộc sống.

Việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp đang từng bước trở thành đòn bẩy quan trọng, mở ra hướng đi mới trong công tác giảm nghèo bền vững tại xã Nho Quan. Từ thực tế nhiều năm canh tác lúa và rau màu theo phương thức truyền thống với năng suất thấp, thu nhập bấp bênh, đời sống của người dân gặp không ít khó khăn, địa phương đã chủ động định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật nhằm nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.

Ông Trịnh Văn Thành, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Phong (xã Nho Quan) cho biết, được sự tạo điều kiện của chính quyền trong việc chuyển đổi quỹ đất, nhiều hộ dân xã Nho Quan đã mạnh dạn chuyển những diện tích cấy lúa kém hiệu quả sang trồng ổi. Thay vì sản xuất tự phát, các hộ được hướng dẫn áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật mới giúp nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Việc tổ chức sản xuất theo mô hình hợp tác xã, gắn ứng dụng khoa học, công nghệ với xây dựng thương hiệu đã tạo ra bước ngoặt lớn cho người dân địa phương. Sản phẩm ổi Đồng Phong sau khi được chuẩn hóa quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và xây dựng nhãn hiệu đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao; qua đó giúp người dân yên tâm sản xuất, không còn lo “được mùa mất giá”.

* Nâng cao hiệu quả giảm nghèo đa chiều

Trong tiến trình giảm nghèo bền vững, chuyển đổi số tại Ninh Bình đang dần khẳng định vai trò không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là công cụ hỗ trợ thiết thực cho người nghèo và các nhóm yếu thế. Thông qua việc tiếp cận công nghệ số, nhiều hộ dân đã mạnh dạn ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật mới vào trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản; góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí sản xuất. Cùng với đó, chuyển đổi số đã mở ra cơ hội kết nối, liên kết giữa các hộ sản xuất với tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc tham gia các nền tảng số, đặc biệt là sàn thương mại điện tử đã giúp nhiều sản phẩm nông sản, đặc sản địa phương tìm được đầu ra ổn định, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Không ít hộ nghèo, cận nghèo nhờ tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ đã có thêm việc làm, tăng thu nhập, từng bước cải thiện đời sống và thoát nghèo bền vững.

Theo bà Lê Thị Tố Nữ, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sành Food (phường Hoa Lư), việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm qua các sàn thương mại điện tử đang trở thành hướng đi hiệu quả. Thông qua các nền tảng số, người dân, doanh nghiệp có thể giới thiệu, quảng bá sản phẩm bài bản, minh bạch về nguồn gốc, quy trình sản xuất; đồng thời kết nối với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.

Một trong những điểm nhấn quan trọng trong công tác giảm nghèo đa chiều thời gian qua tại Ninh Bình là việc gắn công tác giảm nghèo với chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ. Việc xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu hộ nghèo, cận nghèo theo hướng số hóa giúp công tác rà soát, quản lý đối tượng thụ hưởng chính xác, minh bạch, hạn chế bỏ sót hoặc trùng lặp. Người dân được hỗ trợ tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, y tế số, giáo dục trực tuyến, góp phần giảm chi phí sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống, nhất là đối với người cao tuổi, người khuyết tật và hộ khó khăn.

Bên cạnh đó, Ninh Bình chú trọng tạo sinh kế bền vững thông qua hỗ trợ phát triển sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả. Nhiều hộ nghèo, cận nghèo được tạo điều kiện vay vốn ưu đãi, tham gia các lớp đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật, kết nối với hợp tác xã và doanh nghiệp để tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Việc xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và mở rộng kênh tiêu thụ qua thương mại điện tử đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập ổn định cho người dân. Nhờ cách làm bài bản, linh hoạt và phù hợp với thực tiễn, công tác giảm nghèo đa chiều tại Ninh Bình đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng sống và hướng tới phát triển bền vững.

Ông Tạ Quang Phương, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Bình cho biết, để tiếp tục phát huy vai trò của chuyển đổi số trong công tác giảm nghèo bền vững, thời gian tới, Sở sẽ tập trung đẩy mạnh chuyển giao công nghệ số nông nghiệp thông qua việc hỗ trợ các hợp tác xã, hộ nghèo ứng dụng quy trình sản xuất thông minh; đặc biệt hỗ trợ số hóa, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc cho 100% sản phẩm OCOP, nâng cao giá trị và tính cạnh tranh trên thị trường số. Đồng thời, đơn vị phối hợp đào tạo trên 1.300 tổ công nghệ số cộng đồng trở thành những “người dẫn đường”, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại để kinh doanh, thanh toán không dùng tiền mặt và tra cứu kỹ thuật canh tác; xây dựng và hoàn thiện mô hình “Xã thông minh” tiêu biểu. Từ đó nhân rộng để người dân thấy được hiệu quả thực tế và chủ động ứng dụng công nghệ để làm giàu trên mảnh đất quê hương…

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số đã góp phần giúp tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại Ninh Bình giảm xuống còn 0,9%, thấp hơn mức bình quân của cả nước. Kết quả này phản ánh sự nỗ lực đồng bộ trong công tác giảm nghèo, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò mở ra hướng đi bền vững cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống của người dân địa phương.