Cục Hải quan lý giải nguyên nhân nhập siêu tăng cao

Ngày 9/6, tại buổi gặp gỡ báo chí, ông Ngô Như An, Phó Trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan (Cục Hải quan) cho biết, những tháng đầu năm nhập khẩu tăng mạnh ở các nhóm hàng điện tử, dầu thô, máy móc thiết bị và linh kiện phục vụ sản xuất là những nguyên nhân chính khiến cán cân thương mại của Việt Nam chuyển sang nhập siêu ở mức cao trong những tháng đầu năm 2026.

Theo đó, trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập siêu 13,81 tỷ USD. Cập nhật đến ngày 7/6, mức nhập siêu đã tăng lên 15,36 tỷ USD.

Ông Ngô Như An cho biết, nhóm hàng nhập siêu lớn nhất là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Riêng quý I, nhóm hàng này nhập siêu 3,65 tỷ USD; lũy kế 5 tháng đầu năm lên tới 13,61 tỷ USD.

Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng cao, kéo theo giá trị nhập khẩu dầu thô của Việt Nam gia tăng đáng kể. Cụ thể, dù lượng dầu thô nhập khẩu giảm 18,2% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng trị giá lại tăng 4,1%.

Vì vậy, trị giá bình quân mặt hàng dầu thô nhập khẩu tăng tới 39,5% (từ 570,2 USD/tấn trong 5 tháng đầu năm 2025 lên 725,7 USD/tấn trong cùng kỳ của năm 2026).

Ngoài dầu thô như ông Ngô Như An đề cập, xăng dầu thành phẩm cũng tăng mạnh cả lượng và kim ngạch. Hết tháng 5, cả nước nhập khẩu gần 4,6 triệu tấn xăng dầu thành phẩm, kim ngạch đạt gần 4,9 tỷ USD, tăng 15,8% về lượng và tăng 81,6% về kim ngạch so với cùng kỳ 2025.

Cùng với đó, nhập khẩu nhóm hàng máy móc, thiết bị, ô tô và linh kiện phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh. Điều này có thể xuất phát từ việc các doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu, chủ động dự phòng để đảm bảo hoạt động sản xuất và thực hiện các đơn hàng đã ký kết.

Cũng theo ông Ngô Như An, trong khi nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu nhìn chung lại có xu hướng giảm, tổng hòa các khía cạnh tác động mạnh tới cán cân thương mại.

Mặc dù vậy, theo cơ quan hải quan, diễn biến nhập siêu đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Số liệu đầu tháng 6 cho thấy Việt Nam vẫn nhập siêu nhưng mức độ thấp hơn so với các tháng trước.

Đại diện Cục Hải quan cho biết, sẽ tiếp tục theo dõi, cung cấp số liệu thường xuyên. Định kỳ nửa tháng, cơ quan hải quan sẽ công bố số liệu để các cơ quan chức năng có căn cứ đánh giá tình hình, xây dựng các kịch bản điều hành kinh tế vĩ mô phù hợp".

Từ nay đến cuối năm, Cục Hải quan sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm như hoàn thiện chính sách pháp luật về hải quan, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hải quan số, tạo thuận lợi thương mại, tăng cường chống thất thu ngân sách, đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại và ma túy, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng ngành hải quan.