Cục Thuế xử lý gần 180.000 hồ sơ doanh nghiệp, tổ chức để đóng mã số thuế

Đến hết tháng 9/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với cuối năm 2025; đồng thời xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.

Thông tin được ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính ngày 6/10 về quá trình triển khai Chiến dịch rà soát, xử lý hồ sơ người nộp thuế đã ngừng hoạt động trên phạm vi toàn quốc.

Như vậy, tổng số hồ sơ doanh nghiệp, tổ chức được cơ quan thuế xử lý theo hướng hoàn tất nghĩa vụ để đóng mã số thuế là gần 180.000 trường hợp. Trong số này, nhiều hồ sơ tồn từ năm 2025 trở về trước được tập trung xử lý trong Chiến dịch.

Ở chiều ngược lại, hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức đã được khôi phục mã số thuế để tiếp tục hoạt động.

Cục Thuế cho biết, việc triển khai Chiến dịch nhằm giải quyết hồ sơ tồn đọng của người nộp thuế đã ngừng hoạt động; chuẩn hóa dữ liệu đăng ký thuế, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp rút lui hoặc quay lại thị trường; đồng thời sàng lọc rủi ro, ngăn chặn hành vi lợi dụng pháp nhân, hóa đơn để vi phạm pháp luật.

Trong 9 tháng, khoảng 72.000 doanh nghiệp, tổ chức được hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế là những hồ sơ được nộp từ năm 2025 trở về trước. Theo Cục Thuế, không nên đồng nhất thời điểm doanh nghiệp thực tế dừng hoạt động với thời điểm cơ quan nhà nước hoàn tất thủ tục pháp lý. Một doanh nghiệp có thể đã ngừng hoạt động từ nhiều năm trước nhưng đến năm 2026 hoàn tất chấm dứt hiệu lực mã số thuế do Chiến dịch tập trung xử lý tồn đọng.

Cục Thuế cũng lưu ý, doanh nghiệp ngừng hoạt động trên thực tế không đồng nghĩa mã số thuế và tư cách pháp lý tự động chấm dứt. Cơ quan nhà nước phải xác định tình trạng đăng ký, hồ sơ khai thuế, hóa đơn, nghĩa vụ với ngân sách, nợ thuế và các dấu hiệu vi phạm trước khi hoàn tất thủ tục.

Các hồ sơ còn lại hiện tập trung vào những trường hợp có tính lịch sử như doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều năm, hồ sơ hình thành từ hệ thống quản lý cũ, không còn đầy đủ sổ sách, chứng từ, hóa đơn, con dấu; người đại diện đã chết, mất tích, ra nước ngoài hoặc doanh nghiệp không còn người quản lý.

Đối với các hồ sơ này, Cục Thuế đang phân loại để xử lý theo từng nhóm. Hồ sơ đầy đủ, rủi ro thấp được ưu tiên giải quyết; trường hợp còn nghĩa vụ được thông báo đầy đủ, một lần để hoàn thành; hồ sơ lịch sử không còn tài liệu hoặc chủ thể thực hiện thủ tục được nghiên cứu cơ chế xử lý riêng. Các trường hợp có dấu hiệu trốn thuế, mua bán hóa đơn hoặc lợi dụng pháp nhân tiếp tục được kiểm tra, xác minh.

Cục Thuế khẳng định Chiến dịch không đặt ra nghĩa vụ pháp lý mới đối với người nộp thuế. Các nghĩa vụ về hồ sơ khai thuế, số tiền thuế, các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước, tiền chậm nộp hoặc xử phạt nếu có được xác định trên cơ sở quy định pháp luật áp dụng đối với từng thời kỳ và tình trạng cụ thể của người nộp thuế.

Theo Cục Thuế, cơ quan thuế không đặt ra khoản thu, phí hoặc chi phí thủ tục ngoài quy định pháp luật. Cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế công khai, minh bạch thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục, nghĩa vụ thuế, hành vi vi phạm và mức xử phạt; không yêu cầu người nộp thuế thực hiện thêm thủ tục, cung cấp thêm hồ sơ, tài liệu không có căn cứ; không từ chối tiếp nhận hồ sơ hoặc hướng dẫn nhiều lần không đúng quy định.

Đối với trường hợp đã có đủ căn cứ xác định nghĩa vụ, cơ quan thuế phải thông báo đầy đủ, một lần các nội dung người nộp thuế còn phải thực hiện để xử lý dứt điểm hồ sơ.

Cục Thuế cũng cho biết, trường hợp doanh nghiệp đã nộp hồ sơ đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế và hoàn thành hồ sơ khai thuế đến thời điểm nộp hồ sơ thì không yêu cầu nộp hồ sơ khai thuế định kỳ đối với các kỳ sau thời điểm này, trừ hồ sơ quyết toán đến thời điểm giải thể, chấm dứt hoạt động và nghĩa vụ thuế thực tế phát sinh sau thời điểm nộp hồ sơ.

Trường hợp trước thời điểm nộp hồ sơ đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế còn thiếu hồ sơ khai thuế, doanh nghiệp vẫn phải nộp bổ sung các kỳ còn thiếu. Doanh nghiệp thuộc trường hợp phải quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp đến thời điểm giải thể, chấm dứt hoạt động vẫn phải nộp hồ sơ quyết toán theo quy định, kể cả khi không phát sinh số thuế phải nộp.

Cơ quan thuế cũng khẳng định doanh nghiệp không phải khôi phục hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ để thực hiện thủ tục giải thể. Trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng quay lại chỉ để thực hiện thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động, cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ, xác định các nghĩa vụ còn thiếu và xử lý theo quy định.

Đối với hồ sơ đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế, trong thời hạn 3 ngày làm việc, cơ quan thuế phải ban hành thông báo xác nhận hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo từng trường hợp, để người nộp thuế tiếp tục thực hiện thủ tục với cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Song song với xử lý hồ sơ, Cục Thuế tiếp tục kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế, đăng ký kinh doanh, công an và hải quan; hỗ trợ người dân tra cứu và phản ánh dấu hiệu sử dụng trái phép thông tin cá nhân qua eTax Mobile.

Việc rà soát, chuẩn hóa thông tin doanh nghiệp, hộ kinh doanh, chủ doanh nghiệp và người đại diện theo pháp luật được Cục Thuế xác định là một nội dung phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu ngành thuế theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, tăng khả năng kết nối, đối soát và chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Cục Thuế khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tra cứu trạng thái mã số thuế, liên hệ cơ quan thuế quản lý để xác định hồ sơ, nghĩa vụ còn thiếu và sớm thanh toán các khoản nợ thuế thực tế nhằm hạn chế tiền chậm nộp.

Ngành thuế đồng thời yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát công chức trực tiếp giải quyết hồ sơ; xử lý trường hợp hướng dẫn không đúng quy định, gây phiền hà hoặc làm phát sinh thêm thủ tục, chi phí; đồng thời xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu thiếu kiểm tra, giám sát.

Liên quan đến phản ánh có khoảng 4.000 trường hợp bị mạo danh để thành lập tổ chức, doanh nghiệp mà họ không biết, bà Trịnh Thị Hương Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, cho biết Cục đã tiếp nhận thông tin về khoảng những trường hợp nêu trên. Theo bà Hương, việc đơn giản hóa thủ tục gia nhập thị trường; trong đó có đăng ký thành lập doanh nghiệp theo cơ chế tự khai và tự chịu trách nhiệm về thông tin, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khởi nghiệp và đăng ký kinh doanh.

Tuy nhiên, bà Trịnh Thị Hương cho biết, sự thông thoáng này cũng có những điểm hạn chế; trong đó có trường hợp bị lợi dụng để mạo danh danh tính cá nhân. Hiện Trung tâm Thông tin doanh nghiệp thuộc Cục đang phối hợp với các cơ quan đăng ký kinh doanh tại các tỉnh, thành phố để rà soát các trường hợp được phản ánh. Đồng thời, cơ quan này phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để xác minh, làm rõ có hay không việc mạo danh.

"Sau khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền và đáp ứng đầy đủ các điều kiện xác minh, thông tin sẽ được chuyển cho cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh để thực hiện các bước xử lý, trong đó có việc thu hồi giấy đăng ký kinh doanh theo quy định", bà Trịnh Thị Hương nói.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cũng cho rằng, nếu người dân đã gửi yêu cầu và cung cấp đầy đủ hồ sơ nhưng sau 6 tháng vẫn chưa được rà soát, xem xét giải quyết thì cần phản ánh lại với Bộ Tài chính để chỉ đạo xử lý./.