Cuộc cách mạng tiếp theo của mạng xã hội: Thuật toán do người dùng kiểm soát

Trong nhiều năm, những mạng xã hội hàng đầu đã kiểm soát những gì người dùng nhìn thấy trên bảng tin của họ. Mặc dù người dùng có thể theo dõi tài khoản, thích bài đăng hoặc ẩn nội dung họ không thích, nhưng các thuật toán đề xuất mới là yếu tố quyết định nội dung được hiển thị cho họ.

Hiện nay, các nền tảng xã hội đang trao lại một phần quyền lực của mình bằng cách cho phép người dùng cá nhân hóa thuật toán của họ với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo (AI). Ngoài các nút "Không quan tâm" truyền thống, các ứng dụng như Threads, Instagram và TikTok đã bắt đầu giới thiệu các công cụ cho phép người dùng tự huấn luyện thuật toán của riêng mình và ảnh hưởng đến những gì xuất hiện trên bảng tin của họ.

Sự thay đổi này phản ánh sự tiến hóa trong cách thức hoạt động của hệ thống đề xuất. Bảng tin mạng xã hội đang dần chuyển từ một kênh truyền hình "một kích cỡ phù hợp cho tất cả" sang một thứ gì đó giống như dịch vụ phát trực tuyến, nơi người dùng có thể điều chỉnh các đề xuất theo sở thích của họ và có nhiều quyền kiểm soát hơn đối với những gì họ thấy.

Đối với người dùng, lợi thế của các thuật toán có thể tùy chỉnh là một bảng tin được điều chỉnh phù hợp với sở thích của họ. Đối với các mạng xã hội, đó là một cách để tăng cường tương tác bằng cách hiển thị nội dung mà mọi người có nhiều khả năng tiêu thụ nhất.

Sau đây là cách các nền tảng mạng xã hội đang trao cho người dùng nhiều quyền kiểm soát hơn đối với thuật toán đề xuất của họ. Ngày 16/6/2026, Threads đã ra mắt tính năng “Thuật toán của bạn” mới, được xây dựng dựa trên công cụ “Gửi thuật toán” của nền tảng, ra mắt vào tháng 2/2026. Công cụ “Gửi thuật toán” cho phép người dùng ảnh hưởng đến nguồn cấp dữ liệu của họ bằng cách đăng bài công khai, chẳng hạn như “Gửi thuật toán, hãy hiển thị cho tôi nhiều bài đăng hơn về podcast”, để cho biết loại nội dung họ muốn xem nhiều hơn hoặc ít hơn trong nguồn cấp dữ liệu của mình. Với tính năng “Thuật toán của bạn” mới, người dùng có thể thực hiện các tùy chọn đó một cách riêng tư, mà không cần phải đăng công khai.

Người đứng đầu Instagram, ông Adam Mosseri, cho biết các mô hình xếp hạng trên mạng xã hội trước đây được xây dựng bằng công nghệ chưa minh bạch với người dùng, nhưng giờ đây các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có thể làm cho hệ thống đề xuất dễ hiểu hơn bằng cách hiển thị lý do tại sao nội dung được hiển thị và cho phép người dùng truyền đạt rõ ràng sở thích của họ.

Trong khi đó, TikTok có công cụ “Quản lý Chủ đề” cho phép người dùng kiểm soát nhiều hơn những gì họ thấy trong nguồn cấp dữ liệu “Dành cho bạn”. Tính năng này ra mắt vào năm 2024 giúp người dùng tùy chỉnh sở thích của mình đối với các chủ đề khác nhau, chẳng hạn như thể thao, du lịch, hài hước, thời sự, khiêu vũ và ẩm thực.