Cuộc đua công nghệ vũ trụ ngày càng sôi động

Theo báo cáo mới dây do Quỹ Đổi mới và Công nghệ Thông tin (ITIF) của Mỹ công bố, Trung Quốc đang thu hẹp nhanh khoảng cách với Mỹ trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ và có thể vươn lên vị trí dẫn đầu nếu Washington không có các biện pháp ứng phó phù hợp. Báo cáo cho rằng với sự hỗ trợ mạnh từ nhà nước, lĩnh vực không gian thương mại của Trung Quốc đã phát triển nhanh, trở thành đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Mỹ.

Tên lửa đẩy Super Heavy mang theo tàu vũ Starship không người lái của SpaceX rời bệ phóng tại Boca Chica, Texas, Mỹ, ngày 14/3/2024. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo ITIF, trong bối cảnh kinh tế vũ trụ toàn cầu được dự báo sẽ vượt 1.000 tỷ USD trong thập kỷ tới, Trung Quốc hiện đã vượt Mỹ ở một số lĩnh vực như hệ thống định vị, trinh sát và năng lực chống vệ tinh. Tác giả báo cáo Ellis Scherer cho rằng ngành công nghiệp vũ trụ Trung Quốc đã chuyển đổi từ mô hình doanh nghiệp nhà nước sang hệ sinh thái thương mại năng động, hiện chỉ đứng sau Mỹ. Báo cáo cũng nhấn mạnh phần lớn công nghệ vũ trụ có tính lưỡng dụng, vừa phục vụ mục đích dân sự, vừa có thể ứng dụng trong quân sự.

Về các công nghệ cụ thể, ITIF đánh giá Trung Quốc có lợi thế trong dịch vụ định vị, điều hướng và thời gian (PNT) nhờ hệ thống vệ tinh Bắc Đẩu. Nước này cũng đạt nhiều tiến bộ trong lĩnh vực viễn thám và hình ảnh vệ tinh khi kết hợp các chương trình của nhà nước với mạng lưới doanh nghiệp tư nhân. Báo cáo đồng thời cho rằng Trung Quốc đang tăng cường đầu tư vào các năng lực chống vệ tinh, bao gồm vũ khí đánh chặn động năng, tác chiến điện tử và vũ khí năng lượng định hướng.

Ở chiều ngược lại, Mỹ vẫn giữ lợi thế trong mạng băng thông rộng quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO) nhờ các dự án tư nhân như Starlink và Project Kuiper, đồng thời dẫn đầu về công nghệ tên lửa tái sử dụng. Trong khi đó, về phát triển trạm vũ trụ, hai nước được đánh giá có năng lực tương đương.