Cuộc đua tăng vốn ngành chứng khoán

 

Các công ty chứng khoán lớn tiếp tục tăng tốc ở nhóm đầu ngành, khi cuộc đua tăng vốn tiếp tục diễn ra mạnh mẽ trong năm 2026.

Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI) ngày 18/8 hoàn tất phân phối 500,2 triệu cổ phiếu thưởng cho cổ đông theo tỷ lệ 5:1. Cổ đông sở hữu 5 cổ phiếu được nhận thêm 1 cổ phiếu mới, toàn bộ số cổ phiếu phát hành không bị hạn chế chuyển nhượng. Nguồn vốn sử dụng là 5.002 tỷ đồng, gồm 3.309 tỷ đồng từ thặng dư vốn cổ phần và 1.693 tỷ đồng từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của SSI tăng lên 30.030 tỷ đồng. Trước đó, ngày 15/6, SSI hoàn tất phân phối 10 triệu cổ phiếu ESOP (phát hành cổ phiếu cho người lao động trong công ty) với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, thu về 100 tỷ đồng. Số cổ phiếu này bị hạn chế chuyển nhượng theo cơ chế 50% sau 2 năm và 50% sau 3 năm.

Một doanh nghiệp khác cũng vừa hoàn tất tăng vốn là công ty cổ phần Chứng khoán VIX (VIX). Ngày 21/8, VIX hoàn tất phát hành 122,5 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025, tương ứng tỷ lệ 5% theo phương án thực hiện quyền 20:1. Tổng giá trị phát hành theo mệnh giá hơn 1.225 tỷ đồng, lấy từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm 2025 đã kiểm toán. Sau đợt phát hành, vốn điều lệ của VIX tăng lên 25.700 tỷ đồng.

Hàng loạt công ty vừa và nhỏ cũng đang triển khai các phương án tăng vốn với mục tiêu mở rộng năng lực tài chính. Ngày 25/8, Công ty cổ phần Chứng khoán Asean hoàn thành chào bán 150 triệu cổ phần cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 1:1 với giá 10.000 đồng/cổ phần, qua đó huy động tối đa 1.500 tỷ đồng. Trong cơ cấu sử dụng vốn, 1.000 tỷ đồng bổ sung cho chứng chỉ tiền gửi và tín phiếu, 480 tỷ đồng cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán chứng khoán, 20 tỷ đồng đầu tư công nghệ thông tin. Vốn điều lệ của Chứng khoán Asean dự kiến tăng gấp đôi lên 3.000 tỷ đồng.

Trước đó, ngày 19/8, Công ty cổ phần Chứng khoán Phú Hưng hoàn tất chào bán riêng lẻ 50 triệu cổ phiếu cho 4 nhà đầu tư tổ chức chiến lược; trong đó có 3 nhà đầu tư nước ngoài trở thành cổ đông lớn với tổng tỷ lệ sở hữu 36,87%. Với 500 tỷ đồng thu được, Phú Hưng dành 50% cho cho vay ký quỹ, 20% cho tự doanh và 30% cho dịch vụ tài chính khác, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 2.500 tỷ đồng.

Cùng ngày, Công ty cổ phần Chứng khoán SBS (SBS) hoàn tất phân phối 9,5 triệu cổ phiếu trong tổng số 15 triệu cổ phiếu đăng ký chào bán cho hai nhà đầu tư cá nhân với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, thu về 95 tỷ đồng và nâng vốn điều lệ từ 1.466 tỷ đồng lên 1.561 tỷ đồng.

Làn sóng tăng vốn của các công ty chứng khoán tiếp tục diễn ra trong năm 2026 trong bối cảnh triển vọng nâng hạng thị trường, số lượng tài khoản gia tăng và nhu cầu giao dịch đặt ra yêu cầu mở rộng năng lực tài chính. Thống kê cho thấy, 14 công ty chứng khoán dự kiến nâng tổng vốn điều lệ từ 134.860 tỷ đồng năm 2025 lên khoảng 171.700 tỷ đồng vào cuối năm 2026, bổ sung khoảng 36.840 tỷ đồng vốn điều lệ, tương ứng mức tăng hơn 27%.

Trong đó, công ty cổ phần Chứng khoán HD có kế hoạch tăng vốn lớn nhất về giá trị tuyệt đối, từ 1.460 tỷ đồng lên 11.000 tỷ đồng, tương ứng bổ sung 9.540 tỷ đồng. Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT (VNDIRECT) dự kiến tăng thêm 7.700 tỷ đồng, đưa vốn điều lệ lên 19.900 tỷ đồng. Một số doanh nghiệp khác cũng đặt kế hoạch tăng vốn quy mô lớn như Công ty cổ phần Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HSC) tăng thêm 4.900 tỷ đồng, Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) tăng 4.600 tỷ đồng, Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) tăng 3.300 tỷ đồng và Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap (Vietcap) tăng 3.000 tỷ đồng.

Ở nhóm quy mô nhỏ, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) dự kiến nâng vốn lên 3.000 tỷ đồng, Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) lên 2.900 tỷ đồng và Công ty cổ phần Chứng khoán Bảo Minh (BMSC) lên 3.200 tỷ đồng.

Phần lớn nguồn vốn huy động dự kiến được đưa vào hoạt động cho vay ký quỹ. SSI, TCBS, HSC và SHS đều xác định margin (cho vay giao dịch ký quỹ) là lĩnh vực sử dụng vốn trọng tâm. VNDIRECT dự kiến dành 60% vốn mới cho margin, Vietcap phân bổ 80%, trong khi MBS và Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi (Kafi) cùng dành 70%. Công ty cổ phần Chứng khoán LPBank (LPBankS) sử dụng 45% cho margin, 50% đầu tư giấy tờ có giá và 5% cho tự doanh. VFS chia đều vốn mới cho margin và tự doanh, trong khi ABS dành 25% cho margin và 75% cho tự doanh.

Việc ưu tiên margin xuất phát từ giới hạn pháp lý quy định tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ không được vượt quá 200% vốn chủ sở hữu. Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I, tỷ lệ cho vay ký quỹ trên vốn chủ sở hữu toàn ngành hiện vào khoảng 100%, với dư địa cho vay có thể đạt gần 850.000 tỷ đồng nếu tiếp tục gia tăng vốn chủ sở hữu hoặc huy động thêm vốn vay.

Bên cạnh margin, một phần nguồn vốn mới được dành cho tự doanh. BMSC dự kiến dành 70% vốn mới cho tự doanh; ABS phân bổ 75%; VFS và LPBankS khoảng 50%; VNDIRECT 40%; MBS và Kafi cùng phân bổ 30%; công ty cổ phần Chứng khoán FPT (FPTS) tập trung phần vốn bổ sung cho hoạt động tự doanh.

Một hướng sử dụng vốn khác là đầu tư công nghệ và phát triển sản phẩm, khi các công ty chứng khoán tăng chi cho trí tuệ nhân tạo, blockchain, hạ tầng tài sản số, nền tảng giao dịch nước ngoài và copy trade. Áp lực đầu tư công nghệ gia tăng khi cạnh tranh môi giới chuyển dần từ phí giao dịch sang chất lượng nền tảng và tốc độ xử lý lệnh. Ngoài phát hành cổ phiếu, một số doanh nghiệp còn huy động vốn qua trái phiếu như TCBS có kế hoạch chào bán 50 triệu trái phiếu quy mô tối đa 5.000 tỷ đồng đến quý IV/2026, Công ty cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Á Châu (ACBS) dự kiến phát hành 3.000 tỷ đồng trong ba quý cuối năm.

Cuộc đua ở nhóm công ty chứng khoán ngày càng khốc liệt hơn với sự tham gia của các tổ chức có tiềm lực tài chính mạnh. Giai đoạn trước, thị trường ghi nhận sự gia nhập của khối công ty chứng khoán ngoại. Gần đây, khi môi trường kinh doanh thay đổi, các ngân hàng liên tục mạnh tay thâu tóm và tái cấu trúc loạt giấy phép như Kafi, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS), Công ty cổ phần Chứng khoán OCBS (OCBS), đồng thời các công ty trong hệ sinh thái ngân hàng như TCBS, Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), LPBankS đồng loạt bung sức.

Vốn điều lệ của nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng đứng sau tăng mạnh, minh chứng là TCBS và VPBankS nhanh chóng vượt ngưỡng 20 nghìn tỷ đồng. Tổng vốn điều lệ của nhóm công ty chứng khoán ngân hàng hiện vẫn thấp hơn nhóm độc lập (136 nghìn tỷ đồng so với 165 nghìn tỷ đồng), nhưng tốc độ tăng trưởng 5 năm gần đây của nhóm ngân hàng đạt 65%/năm, vượt trội mức 38%/năm của nhóm độc lập. Tới quý II/2026, công ty chứng khoán ngân hàng vươn lên dẫn đầu với tổng lợi nhuận sau thuế đạt 6,3 nghìn tỷ đồng, cao hơn 17,5% so với nhóm độc lập. Dư nợ cho vay của nhóm này cuối quý 2 cũng đạt hơn 205 nghìn tỷ đồng, vượt qua mức hơn 181 nghìn tỷ đồng của nhóm độc lập.

Việc các ngân hàng thương mại liên tục rót vốn xuất phát từ chiến lược tối ưu hóa hệ sinh thái tài chính, gia tăng thu nhập ngoài lãi từ dịch vụ môi giới, tư vấn phát hành, quản lý tài sản và lãi cho vay margin. Tuy nhiên, nhóm công ty chứng khoán độc lập vẫn giữ ưu thế linh hoạt, chủ động trong chính sách ưu đãi và thích ứng nhanh với biến động thị trường nhờ kinh nghiệm và mạng lưới quan hệ lâu năm.