Cuộc đua thiết bị hậu smartphone

Theo nhà báo công nghệ kỳ cựu Joanna Stern, sản phẩm này đang là mục tiêu của Thung lũng Silicon, kéo theo hàng loạt tên tuổi lớn như Meta, Apple, Google và Snap bước vào một cuộc chạy đua quyết liệt.

Cuộc đua này đang nóng hơn bao giờ hết khi các nguyên mẫu trong phòng thí nghiệm bắt đầu bước ra thị trường thương mại. Tuy nhiên, việc tạo ra một thiết bị công nghệ mới là một chuyện, thuyết phục người dùng chấp nhận đeo một "cỗ máy tính" lên mặt mỗi ngày lại là một bài toán hoàn toàn khác. Tham vọng này đang buộc các tập đoàn công nghệ phải tìm lời giải cho vấn đề giá cả, thiết kế thẩm mỹ và thói quen cốt lõi của người dùng.

 

* Định hình lại khái niệm kính thông minh

Để hiểu thế hệ kính thông minh mới nhất đã tiến xa đến đâu, hãy nhìn vào sự kiện Augmented World Expo (AWE) 2026 hồi giữa tháng 6 vừa qua, nơi Snap (công ty mẹ của ứng dụng nhắn tin Snapchat) ra mắt phiên bản thương mại của kính Specs với mức giá lên tới 2.195 USD (57,8 triệu VND). Khác với những chiếc kính camera đơn thuần hay có màn hình phụ thuộc vào điện thoại trước đây, thế hệ kính thông minh hiện nay được định hình là những "cỗ máy tính" độc lập.

Về mặt công nghệ, những thiết bị này đang thu hẹp khoảng cách giữa một chiếc kính râm bình thường và một thiết bị cồng kềnh như Apple Vision Pro. Đơn cử như thế hệ kính mới của Snap có trọng lượng chỉ khoảng 132g, sử dụng tròng kính tự động đổi màu khi ra nắng trong 10 giây. Thay vì phải dùng thiết bị đeo tay để điều khiển, công nghệ nhận diện cử chỉ tay giờ đây siêu nhạy với độ trễ chỉ 7 mili-giây, nhanh hơn cả mức 12 mili-giây của mẫu Apple Vision Pro đắt đỏ. Tuy nhiên, giới hạn vật lý vẫn tồn tại: thời lượng pin hiện chỉ dừng ở mức 4 giờ và phải phụ thuộc vào hộp sạc đi kèm.

Thay vì tập trung vào giải trí, các hãng công nghệ đang nhấn mạnh vào tiện ích đời thực. Trí tuệ nhân tạo được tích hợp sâu để "nhìn" những gì người dùng thấy. Từ việc đo lường không gian 3D, dịch thuật trực tiếp, hiển thị mũi tên chỉ đường ngay trên mặt đất thực tế, cho đến các cuộc gọi rảnh tay – tất cả những tính năng này nhằm tạo ra thói quen hoàn toàn mới cho người dùng.

*Hai ngã rẽ trên thị trường

Thị trường kính AR đang hình thành những phân khúc và chiến lược tiếp cận rất khác biệt giữa các "ông lớn". Hướng thứ nhất là chấp nhận đẩy mức giá lên cực cao để nhồi nhét công nghệ hiện đại nhất. Điển hình là Apple với mẫu Vision Pro với giá gần 3.500 USD. Dù đi cùng nhiều tính năng tiên tiến, nhưng thiết kế cồng kềnh như một chiếc kính lặn nặng 650g lại vô tình che khuất khuôn mặt người đeo. Tương tự, mẫu kính hơn 2.000 USD của Snap dù đã thu gọn thành dáng vẻ của kính râm, nhưng mức giá đắt đỏ khiến nó hiện chỉ dành cho những người đam mê công nghệ thay vì đại chúng.

Ngược lại, hướng đi thứ hai của Meta và Google lại tỏ ra thực tế hơn: ưu tiên tính thời trang và giá cả dễ tiếp cận. Thay vì tự nhồi nhét công nghệ phức tạp, họ bắt tay với các hãng mắt kính thời trang đình đám như Ray-Ban hay Warby Parker để tạo ra những chiếc kính thông minh nhìn "bình thường" nhất có thể. Dù tính năng khiêm tốn hơn, dòng kính của Meta (với giá khởi điểm từ 299 USD) lại giúp người dùng không có cảm giác mình đang đeo một "cỗ máy tính" kỳ quặc ra đường.

Chiến lược "thời trang hóa" này ra đời nhằm giải quyết một rào cản khổng lồ: sự e ngại của người dùng. Hiện tại, tỷ lệ sử dụng kính thông minh chỉ ở mức 0,1% dân số toàn cầu. Khi những món đồ công nghệ đắt đỏ và thiết yếu nhất như smartphone hay laptop cũng chỉ dao động quanh mức 1.000 - 2.000 USD, việc thuyết phục người dùng bỏ ra số tiền tương đương cho một chiếc kính không dễ.

Bên cạnh thiết kế và giá cả, quyền riêng tư cũng là một vấn đề. Dù các hãng đều trang bị đèn LED báo hiệu khi kính đang quay phim, chụp ảnh, tính năng này vẫn dễ dàng bị người dùng dùng mẹo che lại để vô hiệu hóa, gây lo ngại và mất thiện cảm cho những người xung quanh.

Nhìn chung, giới quan sát nhận định vấn đề của kính thông minh không chỉ nằm ở công nghệ. Ông Charles DuManoir, nhà sáng lập quỹ đầu tư Desygn Capital, phân tích rằng chiếc kính là một tín hiệu trực quan về cách một cá nhân thể hiện bản thân với những người xung quanh. Để kính thông minh trở nên phổ cập, cần có một bước ngoặt khiến việc đeo chúng không khiến người dùng bị gán mác là “dân nghiện công nghệ” mà đơn thuần là một người hiện đại. Ông nhấn mạnh đó là bài toán về thiết kế và liên kết thương hiệu nhiều hơn là kỹ thuật.

* Kỷ nguyên mới cho thiết bị mới

Bất chấp những rào cản, thị trường đang có dấu hiệu khởi sắc. Tập đoàn mắt kính EssilorLuxottica cho biết họ đã bán được hơn 7 triệu kính thông minh trong năm 2025, vượt qua mảng kính thông thường để trở thành động lực tăng trưởng chính. Tổ chức S&P Global cũng dự báo lượng xuất xưởng kính thông minh sẽ đạt 4,2 triệu chiếc trên toàn cầu vào năm 2029.

Giới chuyên gia nhận định để thực sự thành công, kính thông minh phải thay thế được các tác vụ sử dụng điện thoại hàng ngày, hoặc chạy song song mượt mà đến mức "việc rút điện thoại ra khỏi túi trở nên bất tiện". Các hệ sinh thái hiện có như Google và Apple đang nắm giữ lợi thế thực sự nhờ kho ứng dụng, mối quan hệ với nhà phát triển và mạng lưới phân phối vững chắc.

Cuộc đua định hình thiết bị điện tử của thập kỷ tới đã bắt đầu. Trong cuộc chiến này, phần thắng sẽ không tự động thuộc về bên sở hữu công nghệ lõi hay hệ điều hành mạnh nhất. Ngôi vương sẽ gọi tên thương hiệu nào biết cách giấu đi sự phức tạp của máy tính, gói gọn chúng vào một thiết kế thời trang và khiến người dùng tự tin sử dụng chúng mỗi ngày.