Đà Nẵng hướng tới không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn

Hệ thống đường giao thông hoàn thiện góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, thu hẹp khoảng cách về đời sống của người dân vùng đặc biệt khó khăn. Ảnh minh họa: TTXVN

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 đặt mục tiêu đến năm 2030 cả nước cơ bản không còn xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đặc biệt khó khăn.

Tại Đà Nẵng, với 420 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 230 thôn đặc biệt khó khăn, thành phố đang thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế để hướng đến mục tiêu cao cả này.

*Nhân rộng chuỗi sinh kế, giảm nghèo bền vững 

Gia đình ông Bhling Phước, ở thôn Abanh, xã Hùng Sơn được công nhận hộ thoát nghèo nhờ trồng cây dược liệu dưới tán rừng với 2 loại cây chính là đẳng sâm, ba kích tím, chăn nuôi lợn bản địa, sản xuất cây lương thực có hạt và thay nhà ở tạm bằng nhà mới khang trang. 

Ông cho biết, cuộc sống của đồng bào các dân tộc ở xã biên giới Hùng Sơn không ngừng đổi thay từng ngày. Trước đây bà con sống du canh, du cư, đến nay bà con định cư lâu dài tại khu tái định cư, thôn Abanh đã có đường bê tông, có hệ thống cung cấp nước sạch và lưới điện quốc gia phục vụ sinh hoạt và sản xuất. 

“Nhiều năm trước đây gia đình tôi cũng như nhiều hộ khác trong thôn luôn phải chịu cảnh thiếu ăn, thiếu mặc, đến nay đã khác nhiều. Cả thôn không còn hộ nào thiếu ăn, hộ nào cũng làm kinh tế vườn rừng, trồng cây dược liệu, chăn nuôi gia súc, người ốm đau được chữa bệnh miễn phí. Năm học mới 2026 - 2027 con em đồng bào ở xã biên giới Hùng Sơn được học trong ngôi trường liên cấp hiện đại đang được xây dựng”, ông Bhling Phước phấn khởi nói. 

Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn Nguyễn An cho biết, xã Hùng Sơn là địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai dẫn đến sạt lở núi và lũ quét. Vì vậy cùng với việc chú trọng phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào, việc bố trí tái định cư ổn định lâu dài cho đồng bào ở những khu vực an toàn, có điều kiện phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững là ưu tiên hàng đầu của địa phương. 

Để công tác giảm nghèo đi vào chiều sâu, hiệu quả bền vững, có sức lan tỏa mạnh, cùng với việc ưu tiên các nguồn vốn đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu, xã Hùng Sơn tập trung hỗ trợ vốn, vật tư, kỹ thuật để phát triển sản xuất, đa dạng sinh kế, cấp đủ đất sản xuất để giảm nghèo bền vững đa chiều.

Ngoài việc được hỗ trợ vốn, kỹ thuật trong sản xuất, các mô hình chăn nuôi bền vững, trồng cây nguyên liệu, dược liệu hoàn toàn phù hợp với điều kiện tự nhiên và trình độ canh tác của đồng bào đang phát triển mạnh tại xã biên giới Hùng Sơn.

Với cách làm này, trong năm 2025 vừa qua, xã có thêm 175 hộ đồng bào thoát nghèo. Năm 2026 số hộ đăng ký thoát nghèo của địa phương lên đến trên 200 hộ, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn Nguyễn An chia sẻ. 

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đình Vĩnh cho biết, sau khi hợp nhất các đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Đà Nẵng đang tiếp tục có nhiều ưu đãi trong đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế vườn rừng, cải thiện sinh kế, phát triển giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng công tác khám chữa bệnh để đồng bào có điều kiện giảm nghèo bền vững. 

Phát huy hiệu quả nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia, thành phố Đà Nẵng tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp phù hợp như hỗ trợ vốn, kỹ thuật, cung cấp đất sản xuất, phát triển các mô hình trồng trọt, trồng rừng gỗ lớn và chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương.

Lồng ghép nguồn vốn từ nhiều chương trình khác nhau để giúp đồng bào phát triển vùng cây dược liệu có quy mô lớn gắn với chế biến, tiêu thụ nhằm gia tăng giá trị sản phẩm. Hỗ trợ vốn, kỹ thuật để đồng bào phát triển sản phẩm OCOP từ cây dược liệu, sản phẩm nông lâm sản dưới tán rừng. Đây là những giải pháp căn bản để từng bước tạo sinh kế bền vững, giảm nghèo đa chiều cho đồng bào. 

*Để không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn 

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành phố Đà Nẵng có diện tích tự nhiên hơn 7.761 km2 với 37 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và 420 thôn, trong đó có 230 thôn đặc biệt khó khăn. 

Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hà cho biết, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 đề ra mục tiêu đến năm 2030 “Phấn đấu vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn”. 

Chương trình này đã góp phần cải thiện toàn diện đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, hạ tầng thiết yếu được đầu tư, các chính sách hỗ trợ về nhà ở, sinh kế, nước sinh hoạt được triển khai hiệu quả, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, các mô hình phát triển kinh tế dần được hình thành và phát huy, các địa phương đã tập trung phát triển, xây dựng sản phẩm OCOP với khoảng 228 sản phẩm được công nhận từ 3 đến 5 sao. 

Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đà Nẵng, tổng kế hoạch vốn giai đoạn 2021 - 2025 chuyển sang thực hiện trong năm 2026 lên đến trên 449 tỷ đồng. Đến cuối tháng 7/2026 đã giải ngân 118 tỷ đồng, đạt tỷ lệ gần 27%. Nguồn vốn của Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong năm nay còn nhiều. Vì vậy bảo đảm giải ngân 100% vốn là nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cuối năm. 

Để bảo đảm giải ngân 100% vốn đầu tư, thành phố Đà Nẵng tăng cường phân cấp, phân quyền tối đa cho địa phương trên nguyên tắc “địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm”.

Thành phố quản lý, ban hành cơ chế, thiết kế công cụ kiểm tra, giám sát và giao tổng mức vốn, địa phương căn cứ điều kiện thực tế chủ động quyết định phương án phân bổ, lồng ghép nguồn lực để đạt mục tiêu chung là xóa bỏ tình trạng sản xuất nông, lâm nghiệp còn manh mún, đồng thời tạo được chuỗi giá trị liên kết sản xuất, thúc đẩy thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Anh Tuấn, đến nay công tác kết nghĩa với các xã biên giới, miền núi và hải đảo trên địa bàn thành phố được các cơ quan, đơn vị, các địa phương triển khai cơ bản hoàn thiện.

Theo đó, 33/33 xã biên giới, miền núi và hải đảo đã thực hiện chương trình kết nghĩa giai đoạn 2026 - 2030 với nhiều hoạt động thiết thực, góp phần tạo thêm sinh kế bền vững cho đồng bào. 

Thông qua công tác kết nghĩa, các địa phương, đơn vị đã hỗ trợ hơn 17 tỷ đồng cho đồng bào trên các lĩnh vực y tế, giáo dục và đào tạo, hỗ trợ sinh kế, nhà ở, khắc phục hậu quả thiên tai. công ty thủy điện Sông Thanh hỗ trợ 500 cây tre tứ quý và 7.700 cây cau, giúp đồng bào phát triển sản xuất.

Phường Tam Kỳ hỗ trợ giống cây trồng cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và hỗ trợ xây dựng mô hình vườn mẫu. Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ xây dựng quy trình thuê môi trường rừng. Hỗ trợ cho 5 nhóm hộ người đồng bào hoàn thiện hồ sơ thuê môi trường rừng để trồng Sâm Ngọc Linh, cây dược liệu dưới tán rừng năm 2026. 

Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Đà Nẵng liên kết với các trường cao đẳng nghề trên địa bàn xây dựng đề án vừa đào tạo văn hóa, vừa đào tạo nghề cho học sinh là con em của đồng bào các dân tộc thiểu số đang học tại các trường trung học phổ thông các nghề phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động của vùng đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi. 

Phối hợp với ngành nông nghiệp và môi trường xây dựng các mô hình thí điểm về chuyển đổi cây trồng, tạo vùng nguyên liệu tập trung, kết hợp chế biến sâu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm tạo vùng chuyên canh, ổn định việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Phối hợp với các cơ quan chức năng đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho người dân, bảo đảm người dân có đất tham gia vào chuỗi giá trị liên kết sản xuất hàng hóa, hướng đến mục tiêu vào năm 2030 vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành phố cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn.