Đại biểu Quốc hội đề xuất sửa đổi mức chi trả bảo hiểm tiền gửi, tăng truyền thông khi xảy ra sự cố

Sáng 22/10, tại phiên thảo luận tổ về Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội cho rằng dự thảo luật đã thể hiện rõ vai trò của bảo hiểm tiền gửi trong bối cảnh mới, góp phần bảo đảm hoạt động của tổ chức bảo hiểm tiền gửi phù hợp với chủ trương của Chính phủ, thông lệ quốc tế và yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng dự thảo cần được hoàn thiện hơn để bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền, đồng thời tăng cường sự ổn định, an toàn của hệ thống các tổ chức tín dụng. 

Đại biểu Vũ Xuân Hùng (Đoàn Thanh Hóa) cho rằng, cần điều chỉnh mức chi trả bảo hiểm tiền gửi cho phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời bổ sung quy định về an ninh tài chính, cơ chế phối hợp và truyền thông khi xảy ra sự cố trong hệ thống tổ chức tín dụng. 

Đại biểu cho rằng, quy định về mức chi trả tiền gửi hiện nay chưa rõ ràng, thiếu tính nguyên tắc và chưa cụ thể để áp dụng, nên cần điều chỉnh mức chi trả tối đa để phù hợp với quy mô tiền gửi hiện nay. 

Theo tài liệu của đại biểu có được đến tháng 7/2025, tổng số tiền gửi tại các tổ chức tín dụng đã vượt 15 triệu tỷ đồng; trong đó tiền gửi cá nhân trên 7,7 triệu tỷ và tiền gửi của các tổ chức kinh doanh khoảng 8 triệu tỷ đồng. Đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng tiền gửi cá nhân nhanh hơn nhiều so với cùng kỳ. Trong khi, hiện nay, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước từ năm 2017, mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối đa là 125 triệu đồng cho mỗi người gửi tiền. Với mức chi trả này so với tình hình thực tế, đặc biệt là quy mô tiền gửi và mức lạm phát hiện nay là thấp.

Đại biểu Vũ Xuân Hùng đề nghị Ban soạn thảo cần rà soát, điều chỉnh nâng mức chi trả tối đa để phù hợp với quy mô tiền gửi và thực tiễn đời sống hiện nay. Nếu không điều chỉnh có thể làm giảm niềm tin của người gửi tiền, đặc biệt khi xảy ra sự cố tại các tổ chức tín dụng.

Góp ý về thẩm quyền chi trả vượt hạn mức trong “trường hợp đặc biệt”, đại biểu Vũ Xuân Hùng cho rằng, quy định này chưa thật sự rõ ràng. Chưa có tiêu chí cụ thể nào để xác định thế nào là “trường hợp đặc biệt”. Do đó, cần bổ sung quy định rõ về điều kiện áp dụng, quy trình minh bạch và có sự tham gia của các cơ quan liên quan. Bên cạnh đó, theo Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012, thẩm quyền này thuộc Thủ tướng Chính phủ, dự thảo mới giao cho Thống đốc Ngân hàng Nhà nước là hợp lý. Song Thống đốc Ngân hàng Nhà nước có thể quyết định chi trả vượt hạn mức tối đa 50%, nếu trên 50% thì phải do Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Theo đại biểu Vũ Xuân Hùng, dự thảo luật cũng cần bổ sung quy định về truyền thông và cung cấp thông tin chính thống kịp thời khi xảy ra sự cố, đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, nơi người dân ít có điều kiện tiếp cận thông tin, nhằm đảm bảo an ninh tài chính và an ninh trật tự xã hội. Đồng thời, cần có quy định về cơ chế phòng ngừa, xử lý rủi ro hệ thống hoặc mất an toàn trong các tổ chức tín dụng.

Góp ý dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Văn Quảng (Đoàn Đà Nẵng) cho rằng cần làm rõ quy định về số tiền mà người gửi tiền được bảo hiểm tiền gửi chi trả khi xảy ra sự cố. Dự thảo luật có nêu “mức chi trả tối đa bằng tổng số tiền của các khoản tiền gửi được bảo hiểm”. Theo đại biểu, nếu người gửi 1 tỷ đồng, thì mức chi trả tối đa có thể là 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, dự thảo lại không đề cập đến mức chi trả tối thiểu.

Bên cạnh đó, theo dự thảo, Điều 23 quy định rằng: “Số tiền bảo hiểm được trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm bao gồm tiền gốc và tiền lãi, tối đa bằng hạn mức trả tiền bảo hiểm quy định tại Điều 22 của Luật này”.  Trong khi đó, Điều 22 lại chỉ nêu hạn mức trả tiền bảo hiểm tối đa là trên phần tiền gốc, không bao gồm tiền lãi. Ban soạn thảo cần rà soát, chỉnh sửa để bảo đảm tính thống nhất giữa các điều khoản, tránh cách hiểu sai lệch khi triển khai áp dụng trong thực tế, đại biểu Nguyễn Văn Quảng góp ý.

Góp ý về thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn Hà Nội) cho rằng, cần thiết bổ sung trường hợp khi Ngân hàng nhà nước có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt nếu tổ chức tín dụng đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% vốn điều lệ và quỹ dự trữ. Bởi, thực tế, việc chờ duyệt phương án phá sản thường kéo dài, khiến người gửi tiền chậm nhận được tiền bảo hiểm. 

Việc chi trả sớm với trường hợp này gắn với điều kiện chặt chẽ (bị kiểm soát đặc biệt, bị đình chỉ nhận tiền gửi và lỗ lũy kế trên 100% vốn), giúp người gửi tiền nhanh chóng tiếp cận khoản tiền được bảo biểm, củng cố niềm tin và giúp xử lý dứt điểm tổ chức tín dụng yếu kém, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nêu ý kiến.

Các ý kiến tại phiên thảo luận đều cho rằng việc sửa đổi Luật Bảo hiểm tiền gửi là cần thiết và cấp bách nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhất là trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đang được cơ cấu lại theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững. Các đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp thu, rà soát kỹ các góp ý. Việc hoàn thiện dự thảo luật không chỉ góp phần tăng cường niềm tin của người gửi tiền, mà còn bảo đảm an ninh tài chính, ổn định hệ thống các tổ chức tín dụng và trật tự xã hội.