Đánh giá, xếp hạng hơn 20 giống lúa theo phân khúc chế biến

Vụ Đông Xuân 2024 - 2025, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long trình diễn 22 giống lúa, bao gồm tất cả các phân khúc: nhóm giống lúa chất lượng cao; nhóm giống lúa thơm, gạo thơm; nhóm giống lúa cao sản; nhóm giống lúa nếp; nhóm giống lúa jabonica;...

Tại sự kiện, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long đề xuất đến nông dân, doanh nghiệp, nhà quản lý một số giống lúa triển vọng trong năm 2025 như: OM29 (thuộc nhóm giống lúa cao sản, đang khảo nghiệm), OM3, OM344, OM429, OM468 (nhóm giống lúa chất lượng cao), OM46 (nhóm giống lúa japonica, đã công nhận lưu hành), OM8 (nhóm giống lúa đặc sản, đã công nhận lưu hành).

Giống lúa OM29 là giống lúa được các nông dân, doanh nghiệp, nhà quản lý đánh giá xếp hạng cao nhất trong 22 giống lúa được trình diễn. OM29 thuộc nhóm giống lúa cao sản với nhiều đặc tính vượt trội: cứng cây, bông chùm, khả năng kháng bệnh cao, tỷ lệ gạo đạt 96%, năng suất khoảng 6,5 - 9 tấn/ha,... Đây là sản phẩm gạo được sản xuất hướng đến chế biến, nguyên liệu bột làm bánh,...

Theo bà Nguyễn Thúy Kiều Tiên, Phó Viện trưởng Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long, những giống lúa được trình diễn tại hội thảo là những giống lúa được lai tạo tại Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long phù hợp với điều kiện canh tác cũng như tác động của biến đổi khí hậu tại vùng; từng giống sẽ có những đặc tính phù hợp cho từng vùng sinh thái khác nhau.

Qua quá trình đóng góp của các giống lúa thơm, chất lượng cao cho sản xuất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long có sự chuyển biến rõ rệt: tỷ lệ cơ cấu giống lúa trong sản xuất thay đổi (cơ cấu giống lúa thơm, chất lượng cao chiếm trên 85%, tỷ lệ giống lúa trung bình giảm). Qua đó, cho thấy được vai trò tích cực của chương trình lựa chọn giống lúa, đóng góp vào sản xuất những giống lúa chất lượng cao, dẫn đến chất lượng gạo Việt Nam ngày càng được nâng cao, khẳng định vị thế trên thị trường xuất khẩu gạo trên thế giới.

Tuy nhiên, cũng theo bà Phó Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, khi tập trung quá nhiều vào giống lúa chất lượng cao, lúa thơm thì những phân khúc như lúa chế biến hiện tỷ lệ sản xuất thấp trong khi nhu cầu thị trường vẫn cần. Điều này vô tình làm chúng ta đem gạo chất lượng cao cạnh tranh với phân khúc gạo chế biến của các nước khác làm cho giá bán gạo của nước ta không được như mong muốn.

Vì thế, trong hội thảo lần này, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long đặc biệt giới thiệu một số giống lúa chế biến, năng suất rất cao, dễ trồng, cứng cây, tính thích nghi rộng trong sản xuất để nông dân có nhiều sự lựa chọn giống lúa.

"Khi chúng ta đáp ứng nhiều giống lúa, chủng loại phù hợp cho từng phân khúc thị trường thì mang lại lợi ích cho bà con nông dân nhiều hơn", bà Kiều Tiên chia sẻ.

Sau khi tham quan, tìm hiểu đặc tính các giống lúa được trình diễn, nông dân Trần Văn Hòa, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long đã lựa chọn được một số giống lúa: OM48, OM29, OM6976, OM18, OM344. Theo ông Hòa, đây là những giống lúa có năng suất cao, phù hợp với thổ nhưỡng, bông chùm, ít lép, ít bị bệnh đạo ôn, gạo đẹp. Mặc dù, nhận thấy được những ưu điểm của các giống lúa được lựa chọn nhưng nông dân Trần Văn Hòa cũng kỳ vọng các giống lúa này không "kháng lái" (được thương lái, thị trường đón nhận).

Thời gian qua, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long đã lai tạo và phóng thích trên 180 giống lúa phục vụ sản xuất nông nghiệp trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long và một số vùng miền khác trong cả nước. Các giống lúa OM của Viện lai tạo ra vừa đáp ứng điều kiện canh tác của từng vùng sinh thái vừa đáp ứng được nhu cầu các phân khúc của thị trường, bao gồm các nhóm chính như: nhóm lúa cao sản, nhóm giống lúa thơm- đặc sản, nhóm lúa chất lượng cao, nhóm giống lúa nếp- japonica, lúa màu dinh dưỡng. Trong đó, có các giống lúa ngắn ngày nhưng vẫn đảm bảo năng suất, chất lượng và tính chống chịu sâu bệnh tốt đã giúp nông dân trong vùng có điều kiện thâm canh, tăng vụ, né mặn, hạn.

Đến nay, diện tích gieo trồng các giống do Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long chọn tạo chiếm 60 - 70% tại vùng. Điều này khẳng định vị thế của giống lúa OM đối với sản xuất. Các giống lúa chủ lục trong sản xuất như như OM5451, OM18, OM6976, OM4900, OM6162... của Viện không chỉ được trồng tốt ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long mà lan tỏa đến các khu vực khác trong cả nước....Ngoài ra, hiện nay, giống lúa OM đã được trồng nhiều tại nước Đông Nam Á, các nước Nam Á, châu Mỹ Latin và Châu Phi.