Dấu mốc nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga

Nhận lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, ngày 7/9, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga.

Chuyến công tác diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi Việt Nam vừa hoàn thành Đại hội lần thứ XIV của Đảng và bầu cử Quốc hội khóa XVI, mở ra một kỷ nguyên mới phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. Ảnh: TTXVN

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, chuyến thăm mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng, bởi "đây là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga đầu tiên của người đứng đầu Đảng, Nhà nước ta kể từ năm 1991". Chuyến thăm là cơ hội ý nghĩa để lãnh đạo cao nhất hai nước trao đổi sâu rộng về những vấn đề chiến lược, xác lập tầm nhìn dài hạn và tạo dấu mốc mới, xung lực chính trị mới nhằm nâng tầm toàn diện quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga, gắn hợp tác song phương với các mục tiêu phát triển của mỗi nước trong giai đoạn mới.

Với ý nghĩa quan trọng của chuyến thăm, Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko bày tỏ sự tin tưởng sâu sắc khi cho biết: "Chúng tôi coi chuyến thăm Liên bang Nga sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Nga-Việt Nam", đồng thời bày tỏ kỳ vọng hai bên sẽ "thảo luận thực chất toàn bộ các vấn đề trong chương trình nghị sự song phương, thống nhất những hướng hợp tác mới trong dài hạn và đưa ra các quyết định cụ thể nhằm tiếp tục củng cố vững chắc quan hệ hai nước".

Đánh giá về tầm quan trọng cốt lõi của hoạt động đối thoại cấp cao đối với sự phát triển của ngoại giao song phương, ông Nguyễn Đăng Phát, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Hữu nghị Việt Nam - Liên bang Nga cho rằng, khi ngoại giao nguyên thủ được triển khai, nhiều vấn đề sẽ được xem xét, giải quyết và “chắc chắn chuyến thăm phải mang lại kết quả thực chất". Ông Nguyễn Đăng Phát nhấn mạnh thêm rằng, trên một nền tảng "rất tin tưởng sâu sắc về chính trị, độ tin cậy rất cao, truyền thống rất dày thì những kết quả sẽ mang lại rất tốt”.

Chuyến thăm cấp Nhà nước lịch sử này là minh chứng sống động cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại của Việt Nam. Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn TASS (Nga) trước thềm chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tái khẳng định đường lối nhất quán ấy, nêu rõ: "Việt Nam tiếp tục kiên định, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại trên tinh thần là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Trong tổng thể định hướng đó, quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga tiếp tục là một trong những ưu tiên hàng đầu, là lựa chọn chiến lược trong chính sách đối ngoại của Việt Nam". 

Sự lựa chọn chiến lược mang tính nhất quán này được vun đắp dựa trên tình hữu nghị truyền thống bền chặt, độ tin cậy chính trị cao độ đã được tôi luyện qua thời gian và những biến thiên thăng trầm của lịch sử.

Nhân dân Việt Nam luôn khắc ghi tình cảm thủy chung, nghĩa tình hiếm có trong quan hệ quốc tế, được bồi đắp không ngừng suốt hơn 75 năm qua. "Việt Nam không bao giờ quên những người bạn, người đồng chí, người anh em Xô Viết, trong đó có Nga, đã dành cho Việt Nam và nhân dân Việt Nam sự giúp đỡ vật chất, tinh thần, kể cả sự hy sinh xương máu trong suốt hai cuộc kháng chiến và kiến thiết đất nước cũng như phát triển và hội nhập. Sự hiểu biết, tình cảm gần gũi và sự ủng hộ nhiệt thành đó là tài sản quý báu, tạo nên sức sống đặc biệt của quan hệ giữa hai nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Chính từ nền tảng lịch sử và tình cảm sâu nặng đó, hai nước có thể trao đổi với nhau chân thành, cởi mở về những vấn đề chiến lược, trên tinh thần tôn trọng, hiểu biết và quan tâm đến lợi ích chính đáng của nhau, tạo thành sức mạnh tinh thần to lớn để cùng nhau vững vàng vượt qua mọi biến động phức tạp của tình hình quốc tế.

Bước vào kỷ nguyên mới, sự kế thừa và gìn giữ những thành quả lịch sử cần phải được song hành cùng việc chuyển hóa hiệu quả nguồn lực tinh thần ấy thành những kết quả hợp tác cụ thể, thực chất và mang tầm chiến lược, trong lĩnh vực năng lượng, dầu khí và quốc phòng - an ninh; hợp tác năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Đánh giá về triển vọng của các mối liên kết này, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng kỳ vọng chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo ra những "chuyển biến đột phá trong các trụ cột hợp tác truyền thống, trước hết là dầu khí, năng lượng, trong đó có điện hạt nhân; đưa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng phát triển hạ tầng trở thành động lực mới". 

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành một hướng ưu tiên chiến lược mới, hai nước đã chọn năm 2026 là "Năm chéo Việt - Nga về khoa học và giáo dục", đồng thời Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ nhiệt đới hỗn hợp Nga - Việt, mô hình hợp tác độc đáo của hai nước chuẩn bị kỷ niệm 40 năm thành lập vào tháng 3/2027. Cùng với đó, hai bên tiếp tục triển khai các dự án nghiên cứu thiết thực về biển, sinh thái, biến đổi khí hậu, y sinh và khoa học vật liệu.

Hai nước cũng đang định hướng mạnh mẽ sang các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh thông tin, xây dựng thành phố thông minh và các giải pháp số trong quản lý công nghiệp, giao thông.

Cầu nối giáo dục - đào tạo tiếp tục được phát huy mạnh mẽ. Kế thừa truyền thống đào tạo gần 40.000 cán bộ cho Việt Nam từ thời kỳ Liên Xô, Chính phủ Nga tiếp tục duy trì cấp 1.000 suất học bổng ngân sách hằng năm cho học sinh, sinh viên Việt Nam. Các hoạt động liên kết học thuật cũng được thúc đẩy thiết thực thông qua các kỳ Diễn đàn Hiệu trưởng các trường đại học Nga - Việt.

Phân tích về tiềm năng phát triển của lĩnh vực này, Đại sứ Gennady Bezdetko khẳng định con người chính là "nguồn lực đáng tin cậy và bền vững nhất của hai nước", đồng thời đề xuất tầm nhìn: "Nếu chúng ta kết hợp nguồn lực con người được 'tích lũy' qua nhiều thập niên với chiến lược đổi mới sáng tạo mới và các thành tựu của tiến bộ công nghệ, hợp tác giáo dục sẽ trở thành động lực thúc đẩy các dự án khoa học, công nghệ và kinh tế quy mô lớn giữa Nga và Việt Nam".

Bên cạnh hợp tác kinh tế và tri thức, giao lưu văn hóa và nhân dân chính là chất keo dính kết nối tâm hồn và củng cố tình cảm gắn bó giữa nhân dân hai nước. Các chương trình nghệ thuật như "Những ngày Văn hóa Nga tại Việt Nam năm 2026", hay Lễ hội Văn hóa Việt Nam "Sắc màu từ miền nhiệt đới" tổ chức tại Moskva vào mùa Hè năm 2025 đã ghi lại những dấu ấn sâu sắc trong lòng công chúng.

Nhờ việc khôi phục các chuyến bay thẳng, hoạt động du lịch đã phục hồi ngoạn mục khi Việt Nam đón tới 742 nghìn lượt khách Nga chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, gấp 2,8 lần cùng kỳ năm ngoái. Sự kết nối bền chặt này còn được củng cố bởi mối quan hệ hợp tác năng động của khoảng 20 cặp địa phương kết nghĩa, cùng những đóng góp bền bỉ của cộng đồng gần 80 nghìn người Việt Nam đang học tập, sinh sống và làm việc tại Liên bang Nga.

Để mạch nguồn hữu nghị ấy mãi mãi trường tồn, một trong những nhiệm vụ chiến lược được Lãnh đạo cấp cao hai nước đặc biệt chú trọng là truyền ngọn lửa tình cảm, sự gắn bó sâu sắc từ các thế hệ đi trước sang thế hệ trẻ hôm nay và mai sau. Việc củng cố nền tảng xã hội và nhân văn thông qua việc giảng dạy ngôn ngữ, tăng cường giao lưu thế hệ trẻ là tiền đề cốt lõi.  

Chỉ ra tầm quan trọng của công tác này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Tình hữu nghị bền vững Việt Nam - Liên bang Nga phải được kế thừa và phát huy qua các thế hệ. Hai bên cần tạo thêm nhiều cơ hội để thế hệ trẻ hai nước hiểu nhau hơn, tăng cường giao lưu thanh niên, sinh viên, hợp tác giáo dục, văn hóa, dạy và học tiếng Nga, tiếng Việt, để những giá trị tốt đẹp của tình hữu nghị truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục được bồi đắp trong điều kiện mới, sống mãi với thời gian".

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quyết tâm chính trị cao nhất, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chắc chắn sẽ kiến tạo một nấc thang mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga. Trên nền tảng quá khứ hào hùng và hiện tại vững chắc, hai nước đang cùng nhau kiến tạo một tương lai thịnh vượng, đóng góp xứng đáng vào hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.