ĐBSCL đối mặt đỉnh lũ kết hợp triều cường, nguy cơ ngập úng nghiêm trọng

Lũ đầu nguồn sông Cửu Long khả năng sẽ đạt đỉnh lũ chính vụ của năm vào ngày 8-13/10/2025. Cơ quan chức năng khuyến cáo các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đặc biệt các địa phương thuộc vùng giữa và vùng ven biển ĐBSCL, cần đề phòng và chủ động các phương án ứng phó với những tác động do mưa, lũ chính vụ kết hợp triều cường trong hai tuần tới.

* Lũ đạt đỉnh trong thời gian từ 8-13/10 

Ngày 1/10, Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam cho biết, mưa kéo dài do ảnh hưởng của cơn bão số 10 xảy ra trên lưu vực hạ lưu sông Mê Công ở mức cao trên khu vực Lào và Thái Lan từ ngày 28-30/9/2025. Lượng mưa này dự kiến về ĐBSCL sẽ trùng với thời kỳ triều cường. Vì vậy, nhận định nguồn nước trên dòng chính sông Mê Công trong tuần tới sẽ có xu thế tăng mạnh.

Lũ đầu nguồn sông Cửu Long khả năng đạt đỉnh vào ngày 8-13/10/2025. Ảnh minh họa: TTXVN

Dự báo nguồn nước đầu nguồn sông Cửu Long tại Tân Châu và Châu Đốc sẽ tăng với cường suất khá cao trong hai tuần tới do lũ thượng nguồn tăng kết hợp triều cường và khả năng sẽ đạt đỉnh lũ chính vụ năm 2025 vào ngày 8 - 13/10/2025, tại Tân Châu đạt khoảng 3,7 - 3,9 m (trên báo động I từ 0,2 – 0,4 m; hơn cùng kỳ năm 2024 từ 0,32 – 0,52 m; xấp xỉ đỉnh lũ trung bình nhiều năm), tại Châu Đốc đạt khoảng 3,5 - 3,7 m (xấp xỉ hoặc cao hơn báo động II từ 0,01 - 0,2 m; hơn cùng kỳ năm 2024 từ 0,26 – 0,46 m; hơn đỉnh lũ trung bình nhiều năm từ 0,03 – 0,23 m).

Cũng theo nhận định của Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, khu vực Cần Thơ và Mỹ Thuận nhiều khả năng lập lại hoặc cao hơn đỉnh lũ lịch sử. Theo đó, lũ đầu nguồn tăng, kết hợp triều cường làm mực nước trên sông Hậu và sông Tiền tại Cần Thơ và Mỹ Thuận tăng mạnh và đạt đỉnh ở mức cao.

Đỉnh lũ tại trạm Cần Thơ được nhận định ở mức từ 2,25 - 2,3 m (trên đỉnh lũ trung bình nhiều năm và báo động III từ 0,25 - 0,3m; hơn cùng kỳ năm 2024 từ 0,05 - 0,1 m; xấp xỉ hoặc cao hơn đỉnh lũ lịch sử tại Cần Thơ (đạt cao nhất từ trước đến nay vào năm 2022 ở mức 2,27 m). Trong khi đó, đỉnh lũ tại trạm Mỹ Thuận có khả năng đạt mức từ 2,15 - 2,2 m (trên đỉnh lũ trung bình nhiều năm từ 0,26 - 0,31 m; trên báo động III 0,35–0,4 m; hơn cùng kỳ năm 2024 từ 0,01 – 0,06m; xấp xỉ hoặc cao hơn đỉnh lũ lịch sử tại Mỹ Thuận (đạt cao nhất từ trước đến nay vào năm 2022 ở mức 2,15m).

Nhận định thời điểm lũ năm 2025 tại ĐBSCL đạt đỉnh này cũng trùng với dự báo trước đó của Viện Khoa học thủy lợi miền Nam. Theo Viện Khoa học thủy lợi miền Nam, dự báo mực nước ở đầu nguồn ĐBSCL trong tháng 10 có xu thế tăng dần từ đầu tháng 10 và đạt đỉnh từ ngày 8 - 12/10 (có khả năng đây chính là đỉnh lũ năm 2025). Tại trạm Tân Châu đạt từ 3,3 - 3,5 m ở mức xấp xỉ báo động I, so với trung bình nhiều năm cao hơn từ 0,3 - 0,5 m, so với năm 2024 cao hơn từ 0,1  -0,6 m; tại trạm Châu Đốc đạt 3,2 - 3,3 m ở mức cao hơn báo động I từ 0,2 - 0,3 m, so với cùng kỳ trung bình nhiều năm cao hơn 0,1 - 0,5m, so với năm 2024 cao hơn 0,1 - 0,3 m.

* Nguy cơ ngập úng nghiêm trọng tại Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang

Theo các cơ quan khí tượng thủy văn, tác động của lũ kết hợp triều cường là khá lớn, nhiều ô bao bảo vệ sản xuất vụ Thu Đông trên vùng ĐBSCL có nguy cơ bị mất an toàn và nhiều khu vực có địa hình thấp thấp trũng, khu vực ven sông, kênh chính thuộc vùng giữa và vùng ven biển ĐBSCL có nguy cơ cao sẽ xảy ra ngập úng và ngập úng nghiêm trọng, đặc biệt từ ngày 8 - 13/10/2025.

Triều cường dâng cao có nguy cơ ngập úng nghiêm trọng tại Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang. Ảnh minh họa: Lê Thúy Hằng – TTXVN

Ông Phạm Văn Mạnh, Phó viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, lưu ý các địa phương ĐBSCL, đặc biệt các địa phương thuộc vùng giữa và vùng ven biển ĐBSCL, các khu vực có địa hình thấp trũng, các khu dân sinh, đô thị ven sông chính, cần đề phòng và chủ động các phương án ứng phó với những tác động do mưa, lũ chính vụ kết hợp triều cường trong hai tuần tới, đặc biệt từ ngày 8 - 13/10; trong đó, nguy cơ ngập nghiêm trọng nhất là các khu vực đô thị trung tâm thuộc thành phố Cần Thơ (gồm cả tỉnh Hậu Giang, tỉnh Sóc Trăng cũ) và tỉnh Vĩnh Long, do mưa, lũ kết hợp triều cường sẽ tác động tới sinh hoạt, đi lại của người dân.

Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam đề xuất các địa phương cần rà soát, gia cố các bờ bao xung yếu và chủ động các phương án tiêu thoát nước phòng, chống ngập úng cho vụ lúa Thu Đông và các khu vực trồng cây ăn trái và rau màu. Các địa phương chịu tác động mạnh bởi triều cường kết hợp lũ đầu nguồn, đặc biệt địa bàn thuộc vùng giữa ĐBSCL cần khuyến cáo người dân hạn chế tham gia giao thông vào các giờ triều cường cao từ 5 giờ sáng đến 8 giờ sáng và từ 4 giờ chiều đến 7 giờ tối trong các ngày từ 8-13/10.

Trong khi đó, Viện Khoa học thủy lợi miền Nam nhận định mực nước nội vùng hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé chịu tác động chủ yếu bởi triều cường và mưa nội vùng cùng với nguồn nước lũ đầu nguồn về làm chậm khả năng tiêu thoát, gây ngập úng. Dự báo mực nước lớn nhất tại hạ lưu cống Cái Lớn từ 1,2 - 1,25m, tại hạ lưu cống Cái Bé từ 1,18 - 1,21 m xuất hiện trong kỳ triều cường giữa tháng 10/2025 từ ngày 10 - 13/10.

Khả năng ngập úng có thể xảy ra tại các khu vực ven biển Tây và ven sông Cái Lớn thuộc các xã Tây Yên, An Biên, Bình An thuộc tỉnh An Giang do hạ tầng chưa đảm bảo, nếu xảy ra mưa lớn, gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh trùng với kỳ triều cường từ ngày 10 - 13/10/2025. Các khu vực trong nội đồng chịu ảnh hưởng của nguồn nước lũ thượng nguồn và mưa nội vùng như các xã Long Thạnh, Vĩnh Hòa Hưng của tỉnh An Giang, các xã Hồng Dân, Vĩnh Lộc của tỉnh Cà Mau, các xã Vĩnh Viễn, Vĩnh Thuận Đông thuộc thành phố Cần Thơ mực nước ở mức cao có thể xảy ra ngập úng cục bộ.

Đồng thời, đề phòng trường hợp mưa lớn kết hợp nước lũ về gia tăng, gió mùa Tây hoạt động mạnh có thể làm mực nước dâng cao gây ngập cục bộ tại một số khu vực trũng thấp tại các xã An Minh, An Biên, Đông Hòa, Vĩnh Thuận, Vĩnh Bình của tỉnh An Giang.

Trước diễn biến nguồn nước về Đồng bằng sông Cửu Long và dự báo mực nước, nhận định tình hình ngập úng trong tháng 10/2025, ông Nguyễn Phú Quỳnh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học thủy lợi miền Nam cho biết, cống Cái Lớn, Cái Bé, Xẻo Rô cần thiết phải vận hành linh hoạt về thời gian, số lượng cửa van đối với cống Cái Lớn, Cái Bé và Xẻo Rô để kiểm soát triều, hỗ trợ tiêu nước cho hệ thống trong kỳ triều cường từ ngày 10 - 13/10.

Theo đó, cống Cái Lớn vận hành đóng tối đa 7/11 cửa van, mở 11/11 cửa van vào các ngày 10, 11, 12 và 13/10/2025; cống Cái Bé đóng, mở 2/2 cửa van vào các ngày 10, 11, 12 và 13/10/2025; cống Xẻo Rô vận hành đóng/mở theo yêu cầu của địa phương.