Đề nghị đưa quan hệ đối tác giữa doanh nghiệp nền tảng và tài xế công nghệ vào Luật

"Nhất trí đưa quan hệ đối tác giữa doanh nghiệp nền tảng và tài xế công nghệ vào quy định của pháp luật, trước mắt trong Luật Bảo hiểm Xã hội và thống nhất, đồng bộ trong các luật liên quan như Bộ luật Lao động, Luật Việc làm và các luật liên quan". Đây là ý kiến nhận được sự thống nhất của các đại biểu dự Hội nghị Lấy ý kiến góp ý Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, do Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 18/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông Phạm Mi Sên, Phó Chủ tịch Nghiệp đoàn xe công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Liên đoàn Lao động Thành phố chia sẻ, tính chất công việc của tài xế công nghệ không khác gì những người lao động làm việc trong những ngành nghề khác, nhưng bởi vì các doanh nghiệp nền tảng công nghệ gọi tên tài xế là đối tác, cho nên là những người tài xế công nghệ không được tham gia tất cả những quy định bảo hiểm xã hội, an sinh xã hội... đó là một sự thiệt thòi rất lớn.

Hiện tại trong Bộ luật Lao động hiện hành không có điều khoản nào định danh chính xác về mối quan hệ lao động giữa tài xế công nghệ và các doanh nghiệp nền tảng công nghệ. Các tài xế công nghệ mong muốn có một định nghĩa chính xác, rõ ràng về mối quan hệ lao động. Hiện nay, việc định danh đối với tài xế công nghệ đã trở thành vấn đề cấp thiết, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, cuộc sống của hàng triệu tài xế xe công nghệ trên cả nước. Trên cơ sở đã được định danh bằng luật, những vấn đề liên quan đến quyền lợi an sinh xã hội, nghĩa vụ thuế sẽ được xác định đầy đủ, chính xác và hợp lý, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của cộng đồng tài xế công nghệ.

Ông Lê Tấn Lưu, Chủ tịch Nghiệp đoàn xe công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, riêng tại Thành phố có khoảng 400.000 tài xế đang hoạt động để chạy cho các nền tảng công nghệ như giao đồ ăn, giao hàng... Nếu tính chung cho cả nước thì con số có thể lên đến hàng triệu người.

Trên thực tế, tài xế xe công nghệ chịu sự quản lý, điều hành, phân công chuyến đi, kiểm soát mức cước, tỷ lệ chiết khấu áp dụng cho các hành trình, chế tài hoặc khóa tài khoản từ các doanh nghiệp nền tảng. Dù mang tính chất linh hoạt trong hoạt động nhưng thực tế tài xế hoàn toàn ở vị thế yếu thế trong giao dịch và phụ thuộc vào kinh tế doanh nghiệp; không được quyết giá cước, phải chịu chi phí khuyến mãi của các doanh nghiệp.

Theo ông Lê Tấn Lưu, đến nay tài xế xe công nghệ chưa được pháp luật quy định là đối tượng phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc; trong khi hầu hết tài xế công nghệ đều mong muốn được tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc để được hưởng chính sách an sinh, có lương hưu khi về già, có quỹ bảo hiểm chi trả chi phí khám và chữa bệnh khi tai nạn trên đường hoặc ốm đau. Vì vậy, ông Lưu đề nghị cơ quan chức năng xem xét đưa quan hệ đối tác giữa doanh nghiệp nền tảng và tài xế vào quy định của Bộ luật Lao động.

Bên cạnh đó, ông Lưu cho rằng cần có những quy định xây dựng một cơ chế đại diện và thương lượng phù hợp giữa doanh nghiệp nền tảng và người làm việc qua nền tảng. Vì hiện nay, gần như người làm việc qua nền tảng (cụ thể là tài xế xe công nghệ) không có quyền tham gia quyết định các điều kiện kinh doanh nền tảng đặt ra, ví dụ như không được đàm phán tỷ lệ phân chia doanh thu, giá cước, những thay đổi trong chính sách thưởng của doanh nghiệp nền tảng…

Thống nhất với quan điểm của đại diện Nghiệp đoàn xe công nghệ Thành phố, ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó Giám đốc Bảo hiểm Xã hội Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất bổ sung thêm 3 nhóm đối tượng vào Bộ Luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội gồm nhóm tài xế công nghệ; nhóm người kinh doanh trên sàn thương mại điện tử; doanh nghiệp sử dụng lao động tại các công trình xây dựng.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung góp ý vào Dự thảo Luật trong các nội dung như: đề nghị bổ sung các biện pháp xử lý hiệu quả hơn với hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội; làm rõ hơn quy định liên quan đến người hoạt động không chuyên trách trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội; đồng bộ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan trong lĩnh vực này và sửa đổi, bổ sung các Luật liên quan để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật.