Đề thi, đáp án môn Ngữ Văn thi vào lớp 10 tại Hải Phòng năm 2026

Phần

Câu

Hướng dẫn giải của Tuyensinh247.com

Đọc hiểu

Câu 1.

(0,5 điểm)

- Thể thơ tự do

Câu 2.

(0,5 điểm)

- Những hình ảnh xuất hiện trong câu hát của mẹ: áo nâu, mưa nắng, cánh đồng, con đò

Câu 3. 

(1,0 điểm)

Ý nghĩa của hai dòng thơ:

- Hình ảnh “bão bao lần xô giật” gợi lên những khó khăn, thử thách của cuộc sống mà mẹ phải đối mặt

- Trong hoàn cảnh ấy, câu hát ru của mẹ có sức mạnh xoa dịu, chở che, khiến “giông tố hoá bình yên”, giúp con cảm thấy an toàn, vững lòng trước nghịch cảnh.

- Ca ngợi ý nghĩa lớn lao của lời mẹ ru và tình mẫu tử

Câu 4.

(1,0 điểm)

- Điệp ngữ: “Câu hát ru”

- Tác dụng:

+ Làm cho giọng thơ giàu nhạc điệu, tha thiết, sâu lắng

+ Nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa sâu sắc của câu hát ru trong cuộc đời con: theo con từ tuổi thơ đến khi trưởng thành

+ Gợi sự bền bỉ, thiêng liêng của lời ru mẹ, thể hiện tình mẫu tử sâu nặng

Câu 5.

(1,0 điểm)

- Bài thơ gửi gắm thông điệp về tình mẫu tử thiêng liêng, nhắc nhở mỗi con người cần biết yêu thương, biết ơn và trân trọng công lao, sự hi sinh của mẹ

- Những việc làm để thực hiện thông điệp:

+ Quan tâm, yêu thương, hiếu thảo với cha mẹ

+ Chăm ngoan, học tập tốt

+ Biết chia sẻ việc nhà, giúp đỡ cha mẹ trong khả năng của mình

+ Lắng nghe, thấu hiểu và thể hiện lòng biết ơn bằng những hành động cụ thể hằng ngày

…

Viết

Câu 1.

(2,0 điểm)

1. Mở đoạn:

Giới thiệu vấn đề nghị luận: Cảm nhận bài thơ “Câu hát”.

2. Thân đoạn

* Giá trị nội dung:

- Hình ảnh người mẹ hiện lên qua câu hát ru:

+ Cuộc đời lam lũ, tảo tần: Hình ảnh áo nâu, mưa nắng, cánh đồng, con đò gắn với tuổi trẻ nhiều vất vả.

+ Sự hi sinh và tình yêu thương của mẹ: Dù cuộc sống nhọc nhằn, mẹ vẫn dùng lời ru để nuôi dưỡng tâm hồn con. 

- Giá trị của câu hát ru:

+ Câu hát ru có sức mạnh xoa dịu gian khó, thể hiện tình yêu thương vô bờ bến của mẹ.

+ Câu hát ru không chỉ nuôi lớn tuổi thơ con mà còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

=> Khơi gợi lòng biết ơn, trân trọng đối với mẹ cũng như những câu hát ru thân thuộc.

* Đặc sắc nghệ thuật:

- Thể thơ tự do

- Hình ảnh giản dị, gần gũi, đậm chất làng quê.

- Điệp ngữ "câu hát ru" tạo âm hưởng nhịp nhàng mà da diết

- Giọng thơ chân thành, giàu cảm xúc.

3. Kết đoạn

Khẳng định lại giá trị của bài thơ

Câu 2.

(4,0 điểm)

1. Mở bài

Giới thiệu vấn đề nghị luận

2. Thân bài

* Giải thích

- “Thấu hiểu nỗi vất vả của cha mẹ” là nhận thức và cảm thông với những khó nhọc, hy sinh, lo toan của cha mẹ trong cuộc sống.

* Thực trạng vấn đề:

+ Một số bạn trẻ ngày này thường có thói quen đòi hỏi, hưởng thụ mà không quan tâm đến hoàn cảnh gia đình.

+ Chi tiêu lãng phí, không quý trọng công sức lao động của cha mẹ.

+ Thường xuyên cãi lời, trách móc hoặc có thái độ thiếu lễ phép với cha mẹ.

+ Ít chia sẻ việc nhà, không quan tâm đến sức khỏe, thờ ơ khi cha mẹ ốm đau, vất vả.

* Nguyên nhân và hậu quả:

- Nguyên nhân:

+ Tâm lý tuổi trẻ còn vô tư, ích kỷ, chỉ quan tâm đến bản thân. Được cha mẹ bao bọc quá mức nên chưa có cơ hội trải nghiệm khó khăn từ đó chưa hiểu hết  giá trị lao động và tiền bạc.

+ Người trẻ ngày nay dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, từ đó ít nhiều bị ảnh hưởng bởi bạn bè xấu, lối sống thực dụng của một bộ phận giới trẻ trên mạng dẫn đến việc ngày càng ít trò chuyện và gắn kết với cha mẹ. 

+ Một số bạn trẻ ngày nay thiếu sự giáo dục về lòng biết ơn và trách nhiệm trong gia đình, nhà trường.

- Hậu quả:

+ Bản thân người trẻ hình thành lối sống ích kỉ, thiếu trách nhiệm khiến cha mẹ buồn lòng, tổn thương về tinh thần.

=> Tình cảm gia đình ngày càng xa cách.

+ Làm mai một những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc như hiếu thảo, biết ơn.

HS tìm và lựa chọn các dẫn chứng phù hợp cho bài viết

* Giải pháp cho vấn đề:

- Đối với bản thân mỗi bạn trẻ:

+ Học cách đặt mình vào hoàn cảnh của cha mẹ để cảm thông.

+ Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi và thể hiện tình yêu thương với cha mẹ.

+ Chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để không phụ lòng cha mẹ.

+ Chia sẻ việc nhà, quan tâm đến sức khỏe và cảm xúc của cha mẹ.

+ Không phụ thuộc vào mạng xã hội, có sự chắt lọc nội dung tích cực khi sử dụng mạng xã hội.

- Đối với gia đình:

+ Cha mẹ nên dành thời gian trò chuyện, chia sẻ với con.

+ Giáo dục con về giá trị của lao động và lòng biết ơn.

- Đối với nhà trường và xã hội:

+ Tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng sống.

+ Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, thiện nguyện để học sinh hiểu hơn về giá trị của sự hi sinh và lao động.

* Mở rộng vấn đề, liên hệ bản thân

3. Kết bài

Khẳng định lại vấn đề nghị luận