Vững bước trên con đường ấm no: Dấu ấn giảm nghèo vùng cao xứ Huế

Bước sang giai đoạn mới, công tác giảm nghèo tại các xã vùng cao đang tiếp tục tạo nên những đổi thay sâu sắc, hướng tới mục tiêu thoát nghèo bền vững và cơ bản không còn hộ nghèo vào năm 2030.

Điểm tựa sinh kế

Trở lại xã Long Quảng hôm nay, không khó để nhận thấy những đổi mới đang hiện hữu trong từng nếp nhà, bản làng. Đời sống của phần lớn đồng bào dân tộc Cơ Tu nơi đây gắn liền với sản xuất nông, lâm nghiệp. Nhận thức rõ điều đó, cấp ủy, chính quyền địa phương đã triển khai nhiều mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện đất đai và khả năng lao động của từng hộ gia đình.

Câu chuyện của gia đình ông Hồ Sĩ Hoàng ở thôn A Gôn, xã Long Quảng là một minh chứng tiêu biểu. Mang trong mình bệnh tim và đang nuôi dưỡng đứa cháu mồ côi, cuộc sống của gia đình ông trước đây vô cùng cơ cực. Thế nhưng, nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thông qua chương trình hỗ trợ giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số, gia đình ông được trao tặng hai con bò giống sinh sản, đồng thời được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi.

Ông Hoàng cho hay, ngoài nuôi bò, ông còn trồng một héc-ta keo nhưng những năm qua bão đã phá hỏng hết cây trồng, để lại món nợ 100 triệu đồng. Nhờ có chương trình hỗ trợ bò giống và được tập huấn kỹ thuật, vợ chồng ông cố gắng chăm sóc thật tốt để bò béo, mau đẻ, không chăn thả rông như trước để tránh thiệt hại kinh tế. Giờ đây, cuộc sống đã có sinh kế ổn định, gia đình ông đã chính thức thoát nghèo.

Cùng chung niềm vui thoát nghèo, chị Trần Thị Lân (33 tuổi, người Cơ Tu, ở thôn A Gôn, xã Long Quảng) có chồng mất sớm, một mình gồng gánh nuôi hai con tuổi ăn học, nay đã có thể vơi bớt lo toan. Không chỉ được cấp đất, từ nguồn vốn chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số hỗ trợ 60 triệu đồng kết hợp với 20 triệu đồng từ nguồn lực địa phương, chị đã dựng được một ngôi nhà khang trang tại Điểm định canh định cư thôn A Gôn. Từ diện hộ nghèo, nay chị đã vươn lên thành hộ cận nghèo. Ngôi nhà mới nằm vững chãi trên tuyến đường bê tông có đèn điện chiếu sáng và cây xanh bóng mát, giúp ba mẹ con bớt đi nỗi lo lắng mỗi mùa mưa bão, tạo tiền đề vững chắc để ổn định cuộc sống.

Không chỉ riêng Long Quảng, tại xã A Lưới 2, hành trình làm giàu từ mô hình kinh tế tuần hoàn của anh Nguyễn Hải Teo ở thôn Hồng Quảng cũng truyền cảm hứng mạnh mẽ trong cộng đồng. Cuối năm 2018, anh bắt đầu trồng khoảng 2.000 gốc chuối già lùn. Hai năm sau, anh mạnh dạn liên kết với Tập đoàn Quế Lâm chăn nuôi lợn hữu cơ, kết hợp trồng trọt theo hướng tuần hoàn. Phân chuồng sau khi xử lý được tận dụng để bón cho vườn cây ăn quả rộng khoảng 1,5 héc-ta, giúp tiết kiệm chi phí vật tư và nâng cao năng suất. Hiện nay, mô hình này mang lại cho gia đình anh nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Giảm nghèo bền vững và toàn diện

Nhìn những bước chuyển mình của địa phương, ông Võ Hữu Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Long Quảng cho biết, xã hiện có khoảng 9.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 85,7%, chủ yếu là người Cơ Tu. Khảo sát sơ bộ cho thấy tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn xã đã giảm xuống còn 4,43%, cụ thể giảm được 15 hộ, gồm 8 hộ nghèo và 7 hộ cận nghèo so với năm trước. Địa phương đã tập trung hỗ trợ các hộ nghèo, cận nghèo mô hình chăn nuôi bò, lợn, trồng cây chủ lực cùng chuồng trại trị giá từ 35 đến 40 triệu đồng, giúp người dân vừa có sinh kế vừa có phân bón để phát triển cây trồng.

Theo ông Võ Hữu Tuấn, trong giai đoạn 2021 - 2025, việc thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia còn gặp nhiều rào cản do đối tượng tập trung chủ yếu vào hộ nghèo và cận nghèo. Tuy nhiên, sang giai đoạn tới, việc lồng ghép các chương trình tạo sự thông thoáng và rộng rãi hơn. Định hướng của Đảng ủy và UBND xã là đến năm 2030, theo nghị quyết đề ra, địa phương sẽ cơ bản không còn hộ nghèo.

Những năm qua, thành phố Huế đã dành nguồn lực rất lớn để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Giai đoạn 2022 - 2025, thành phố đã bố trí hơn 174 tỷ đồng để đầu tư xây dựng 110 công trình thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống. Các dự án giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt, trường học và nhà sinh hoạt cộng đồng đã tạo nền tảng vững chắc để người dân phát triển kinh tế. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 6%/năm. Đến cuối năm 2025, thành phố Huế còn 3.713 hộ nghèo, thu nhập bình quân trên đầu người đạt 48 triệu đồng/người/năm. Đặc biệt, huyện A Lưới cũ chính thức thoát khỏi danh sách huyện nghèo cả nước.

Trao đổi về định hướng chiến lược trong thời gian tới, ông Lê Xuân Hải, Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Huế cho biết, trong giai đoạn 2026 - 2035, các chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được tích hợp thành một chương trình tổng thể, trong đó hợp phần dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đặt ra các chỉ tiêu với kỳ vọng rất cao. So với chỉ tiêu đề ra của Quốc hội, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố Huế đã đạt. Tuy nhiên, so với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố – phấn đấu đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo – đây là một thách thức rất lớn. Điểm mới trong giai đoạn tới là vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ hưởng lợi từ hợp phần dân tộc mà còn được ưu tiên lồng ghép nguồn lực từ các hợp phần nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, y tế, giáo dục và văn hóa.

Bên cạnh đó, các giải pháp mới sẽ khắc phục những điểm hạn chế của giai đoạn trước bằng việc chú trọng phát triển các chuỗi giá trị gắn liền với sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức kinh tế tập thể. Công tác quảng bá sản phẩm, đẩy mạnh chuyển đổi số và đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử cũng được chú trọng để đồng bào dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp cận thị trường.

Đặc biệt, sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các cơ chế, chính sách đã được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ về cấp xã, giúp đưa chính sách đến gần hơn với người dân. Sự quyết tâm của chính quyền các cấp cùng tinh thần tự lực, tự cường, không ỷ lại của đồng bào dân tộc thiểu số chính là chìa khóa then chốt để thành phố Huế hiện thực hóa khát vọng giảm nghèo bền vững, đưa đời sống nhân dân vùng cao ngày càng ấm no, hạnh phúc.