Đề xuất cơ chế mới cho hoạt động quảng cáo trên xe buýt

Sau gần 10 năm triển khai nhưng không đạt hiệu quả như kỳ vọng, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh đề xuất chấm dứt Đề án quảng cáo trên xe buýt, đồng thời cho phép các đơn vị kinh doanh vận tải tự tổ chức khai thác quảng cáo nhằm tạo thêm nguồn thu, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm chi ngân sách.

Theo đó, Sở Xây dựng đề xuất cho phép các đơn vị kinh doanh vận tải bằng xe buýt triển khai tổ chức quảng cáo trên xe buýt để tạo nguồn thu góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc tổ chức quảng cáo cũng góp phần giảm chi ngân sách nhà nước đối với các tuyến xe buýt có hỗ trợ kinh phí và triển khai các chính sách để thu hút người dân sử dụng xe buýt.

Về quản lý, các đơn vị kinh doanh vận tải, các đơn vị quảng cáo trên xe buýt phải chấp hành các quy định hiện hành về quảng cáo, việc quảng cáo không làm ảnh hưởng đến hoạt động trên xe buýt theo quy định. Các đơn vị kinh doanh vận tải trực tiếp tìm đối tác quảng cáo và quyết định mức giá cho thuê quảng cáo theo cơ chế thị trường.

Đối với nguồn thu, Sở Xây dựng đề xuất các đơn vị kinh doanh vận tải được hưởng 100% doanh thu từ quảng cáo trên xe buýt sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định, áp dụng đối với các tuyến không trợ giá, các tuyến trợ giá đấu thầu mới và các tuyến đang khai thác theo hợp đồng. Đối với các tuyến trợ giá đấu thầu mới, doanh nghiệp phải tự tính toán doanh thu quảng cáo để xây dựng giá dự thầu và tự chịu trách nhiệm về phương án tài chính.

Riêng các tuyến đang thực hiện hợp đồng, Sở Xây dựng kiến nghị cho phép tiếp tục khai thác quảng cáo đến hết thời hạn hợp đồng; đồng thời dành khoảng 30% nguồn thu từ quảng cáo để thực hiện các chương trình khuyến khích người dân sử dụng xe buýt, tuyên truyền giao thông công cộng, hỗ trợ miễn vé dịp lễ, Tết, bảo trì hạ tầng và bổ sung tiện ích cho hành khách theo yêu cầu của sở.

Thành phố hiện có 180 tuyến xe buýt đang hoạt động (gồm 109 tuyến trợ giá và 71 tuyến không trợ giá) với 2.432 phương tiện. Theo định hướng phát triển giao thông công cộng, mạng lưới xe buýt sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm hạn chế phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường. Theo Sở Xây dựng, quảng cáo trên xe buýt có lợi thế về độ phủ, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhãn hàng và là hình thức được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng.

Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, việc cho phép thực hiện quảng cáo trên xe buýt sẽ tạo nguồn thu, giúp đơn vị vận tải nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo phương tiện luôn an toàn, sạch sẽ và bổ sung các trang thiết bị (camera, internet, bảng Led), đồng thời có kinh phí để cải tạo hạ tầng bến bãi, nhà chờ, các tiện ích cho hành khách đi xe buýt. Điều này cũng phù hợp với quy định của Luật Quảng cáo, Luật Đường bộ.

Bên cạnh đó, các đơn vị vận tải sẽ mạnh dạn hơn trong xây dựng phương án giảm giá dự thầu khai thác tuyến, qua đó tiết kiệm kinh phí trợ giá từ ngân sách, góp phần giảm chi ngân sách; đồng thời có kinh phí triển khai các chính sách miễn giá vé vào một số ngày, chương trình tặng thưởng cho hành khách, chương trình truyền thông, tuyên truyền cổ động trong giao thông công cộng, nhằm thu hút người dân đi xe buýt.

Đề án quảng cáo trên phương tiện giao thông (xe buýt) trên địa bàn thành phố được UBND TP. Hồ Chí Minh phê duyệt năm 2017. Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng đã phê duyệt phương án đấu giá và giao Trung tâm Quản lý giao thông công cộng tổ chức đấu giá 4 gói thầu cho thuê quảng cáo trên thân xe buýt.

Kết quả chỉ có 1 gói đấu giá thành công (gồm 25 tuyến, 492 xe) với giá trúng đấu giá hơn 161 tỷ đồng. Các gói còn lại, dù Sở Xây dựng đã ba lần điều chỉnh phương án chia gói và tiếp tục tổ chức đấu giá, nhưng đều không có đơn vị tham gia hoặc đấu giá không thành. Đề án đã tạm ngưng từ tháng 3/2021 đến nay.

Theo Sở Xây dựng, đề án đã phát huy hiệu quả trong giai đoạn đầu khi tạo thêm nguồn thu cho ngân sách và góp phần đổi mới hình ảnh xe buýt. Tuy nhiên, trước những thay đổi về cơ sở pháp lý, phương thức quản lý và thị trường quảng cáo, việc tiếp tục thực hiện theo cơ chế cũ không còn phù hợp, cần chuyển sang cơ chế quản lý mới theo quy định hiện hành.