Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 12/1/2026

1. Chủ tịch Fed rơi vào thế khó: Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đang đối mặt với sức ép chưa từng có khi Bộ Tư pháp Mỹ ban hành trát triệu tập đối với người đứng đầu ngân hàng trung ương, kèm theo nguy cơ truy tố hình sự. Vụ việc liên quan đến lời khai của ông trước Thượng viện về dự án cải tạo các tòa nhà của Fed. Ông Powell cho rằng đây là hành động mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm gây ảnh hưởng lên các quyết định lãi suất của Fed. Dù ông Trump phủ nhận việc biết về cuộc điều tra, ông vẫn tiếp tục công kích ông Powell và đẩy cuộc đối đầu giữa Nhà Trắng và Fed lên một nấc thang căng thẳng mới.

2. Giá vàng và bạc thế giới đồng loạt tăng kỷ lục: Giá vàng và bạc thế giới đã đồng loạt tăng vọt lên các mức kỷ lục mới trong phiên giao dịch ngày 12/1, với giá vàng có lúc vượt ngưỡng 4.600 USD/ounce, trong khi bạc vượt mốc 84 USD/ounce. Đà tăng được "kích ngòi" bởi những lo ngại về sự độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sau khi có thông tin về nguy cơ truy tố hình sự đối với Chủ tịch Jerome Powell, cùng với căng thẳng địa chính trị leo thang tại Iran. Sự hội tụ của các yếu tố như lãi suất Mỹ có xu hướng giảm và niềm tin vào đồng USD suy yếu đang thúc đẩy giới đầu tư tìm đến kim loại quý như một tài sản trú ẩn an toàn cuối cùng.

3. Các “ông lớn” bán lẻ và thanh toán bắt tay Google phát triển thương mại AI: Google đang hợp tác với các "ông lớn" bán lẻ và thanh toán như Walmart, Shopify, Mastercard và Visa để triển khai Giao thức Thương mại Toàn cầu (UCP), một tiêu chuẩn mở nhằm tạo ra "ngôn ngữ chung" cho các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) trong thương mại. Giao thức này sẽ là nền tảng cho tính năng thanh toán mới, cho phép người dùng mua sắm trực tiếp trong các công cụ AI của Google như Gemini.

4. Thị trường kim loại Trung Quốc thu hút dòng vốn đầu cơ kỷ lục: Thị trường kim loại của Trung Quốc đang thu hút những khoản tiền đặt cược kỷ lục, với kỳ vọng đà tăng giá của các kim loại cơ bản và lithium sẽ tiếp diễn. Số lượng các hợp đồng mở đối với đồng, nhôm và lithium trên các sàn giao dịch Thượng Hải và Quảng Châu đều đạt hoặc tiệm cận mức cao nhất lịch sử. Dòng vốn đầu cơ ồ ạt đổ vào thị trường được thúc đẩy bởi lo ngại nguồn cung thắt chặt, lãi suất thấp và kỳ vọng nhu cầu công nghiệp cho quá trình chuyển đổi năng lượng và AI vẫn vững chắc, bất chấp những bất ổn từ chính sách thương mại của Mỹ.

5. Giá đồng tăng hơn 20% từ giữa tháng 11/2025, tiệm cận kỷ lục mới: Giá đồng thế giới tiếp tục tăng mạnh, tiến sát mức kỷ lục với mức tăng hơn 20% kể từ giữa tháng 11/2025. Động lực chính đến từ nhu cầu tích trữ đồng tại Mỹ trước thềm các quyết định về thuế của Tổng thống Donald Trump, làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại các thị trường khác. Cùng với đó, đồng USD yếu và chính sách tiền tệ nới lỏng của Mỹ cũng đang thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào các kim loại cơ bản.

6. Trung Quốc đặt ra 8 nhiệm vụ chính cho ngành thương mại: Tại Hội nghị Công tác thương mại toàn quốc, Trung Quốc đã xác định 8 nhiệm vụ trọng điểm cho ngành thương mại trong năm 2026. Các nhiệm vụ này bao gồm việc thúc đẩy tiêu dùng nội địa thông qua các chương trình như "Mua sắm tại Trung Quốc" và "đổi cũ lấy mới"; kiện toàn hệ thống thị trường hiện đại; nâng cao thương hiệu "Xuất khẩu Trung Quốc" bằng cách phát triển thương mại dịch vụ và thương mại số; và tạo lợi thế mới để thu hút đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng sẽ kết nối với các quy tắc kinh tế tiêu chuẩn cao của quốc tế, làm sâu sắc thêm hợp tác đa phương và song phương, đồng thời tăng cường phòng ngừa rủi ro để đảm bảo an ninh cho chuỗi cung ứng.

7. Các chuyên gia kinh tế kêu gọi EU triển khai đồng euro kỹ thuật số: Hơn 60 nhà kinh tế đã kêu gọi các nghị sĩ Liên minh châu Âu (EU) ủng hộ việc triển khai đồng euro kỹ thuật số. Họ cảnh báo rằng nếu dự án này thất bại, Eurozone có nguy cơ "mất quyền kiểm soát" đối với đồng tiền của mình và trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào các công ty thanh toán của Mỹ như Visa và Mastercard. Bức thư ngỏ nhấn mạnh rằng đồng euro kỹ thuật số là một biện pháp bảo vệ thiết yếu cho chủ quyền và sự ổn định của châu Âu.

8. Trung Quốc và EU đạt bước tiến trong giải quyết tranh chấp thuế quan xe điện: Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận về các bước đi nhằm giải quyết tranh chấp thương mại liên quan đến xe điện (EV). Theo đó, EU sẽ ban hành các hướng dẫn về mức giá tối thiểu đối với các nhà xuất khẩu ô tô Trung Quốc, một động thái được Trung Quốc đánh giá là có lợi cho việc bảo vệ trật tự thương mại quốc tế. Tuy nhiên, hai bên không đề cập trực tiếp đến việc liệu thỏa thuận này có đồng nghĩa với việc EU chấm dứt mức thuế quan lên tới 35,3% áp đặt lên xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc từ năm 2024 hay không.