Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 22/9/2026

1. Trung Quốc mở rộng kiểm soát xuất khẩu tiền chất hóa học sang Mỹ, Mexico và Canada: Các cơ quan quản lý của Trung Quốc ngày 22/9 đã công bố những điều chỉnh đối với danh mục kiểm soát xuất khẩu tiền chất hóa học sang Mỹ, Mexico và Canada, theo đó nâng số lượng hóa chất trong danh sách yêu cầu phải có giấy phép xuất khẩu từ 16 chất lên 18 chất. Theo thông báo, động thái này nhằm mục đích nâng cao hơn nữa công tác quản lý hoạt động xuất khẩu các loại tiền chất hóa học.

2. Mỹ đề xuất lập quỹ 10 tỷ USD tái thiết hạ tầng năng lượng Trung Đông: Tờ The Wall Street Journal ngày 21/9 dẫn lời các quan chức Mỹ và Trung Đông cùng các tài liệu mà tờ báo tiếp cận cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất đầu tư 5 tỷ USD vào một quỹ mới nhằm giúp các nước Trung Đông xây dựng lại cơ sở hạ tầng năng lượng bị tàn phá trong cuộc chiến với Iran. Theo kế hoạch của ông Trump, Mỹ sẽ tìm kiếm khoản đóng góp tương ứng từ 8 đối tác trong khu vực.

3. 50% số doanh nghiệp toàn cầu sẽ áp dụng các mô hình AI của Trung Quốc vào năm 2027: Báo cáo mới nhất của công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ Gartner cho thấy, một nửa số doanh nghiệp trên toàn thế giới dự kiến sẽ đưa các mô hình ngôn ngữ lớn và mô hình đa phương thức của Trung Quốc vào danh mục giải pháp AI của họ vào năm 2027, tăng mạnh từ mức 5% năm 2025, khi các công ty tìm kiếm những nền tảng có chi phí hợp lý và khả năng thích ứng cao cho các ứng dụng AI.

4. Trung Quốc ổn định nguồn cung lương thực: Ông Lưu Hoán Hâm, Cục trưởng Cục Dự trữ Lương thực và Vật tư Quốc gia Trung Quốc, ngày 21/9 cho biết nguồn cung lương thực của nước này nhìn chung vẫn ổn định và an ninh lương thực được đảm bảo, dù hiện tượng El Nino gia tăng cường độ, các xung đột địa chính trị và giá phân bón tăng cao – những yếu tố đang gây thêm bất ổn cho an ninh lương thực toàn cầu.

5. Nga miễn thuế xuất khẩu ngũ cốc đến cuối năm 2026: Bộ Nông nghiệp Nga ngày 21/9 thông báo nước này đã quyết định đưa mức thuế xuất khẩu đối với các mặt hàng ngũ cốc về bằng 0 từ nay cho đến cuối năm 2026. Theo sắc lệnh mới, cơ chế áp thuế xuất khẩu "thả nổi" (mức thuế thay đổi linh hoạt dựa trên biến động của giá thị trường) đối với lúa mỳ, lúa mạch và ngô sẽ tạm thời được bãi bỏ cho đến ngày 31/12/2026.

6. Ngành thép Ấn Độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới: Ngành thép của Ấn Độ đang tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất thế giới, nhờ xu hướng đầu tư mạnh cho năng lực sản xuất của các nhà sản xuất thép lớn như Tata Steel và JSW Steel trong vài năm trở lại đây. Tata Steel đặt mục tiêu sẽ sản xuất tổng cộng 36 triệu tấn thép trên toàn cầu trong năm 2026, trong khi JSW Steel có kế hoạch sản xuất 36,4 triệu tấn thành phẩm trong nước trong năm nay.

7. Tổng Thư ký LHQ: Thế giới ngày càng coi châu Phi là động lực mới của kinh tế toàn cầu: Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) António Guterres cho rằng thế giới đang ngày càng nhận thức rõ tiềm năng của châu Phi như một động lực mới đối với hoạt động kinh tế toàn cầu. Ông Guterres nhấn mạnh tương lai của châu Phi cần được định hình bởi chính người dân châu Phi, một xu hướng này đang ngày càng nhận được sự ủng hộ và tạo động lực mới cho tăng trưởng trên lục địa.

8. COP31 sẽ tập trung vào tác động khí hậu của AI và chuyển đổi năng lượng: Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ nhà Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), cho biết vấn đề tiêu thụ năng lượng và lượng phát thải của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là một trong những ưu tiên tại hội nghị diễn ra vào tháng 11 tới. Chủ tịch COP31, Bộ trưởng Khí hậu Thổ Nhĩ Kỳ Murat Kurum cho biết hội nghị sẽ thúc đẩy việc phát triển “AI có trách nhiệm với khí hậu” và khuyến khích các công ty công nghệ sử dụng năng lượng sạch để vận hành các trung tâm dữ liệu.

9. Sự cố viễn thông gây chao đảo ngành hàng không Mỹ: Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cuối ngày 21/9 thông báo đã khắc phục hoàn toàn sự cố đường truyền viễn thông tại trạm kiểm soát không lưu khu vực Đông Bắc, chấm dứt tình trạng gián đoạn giao thông hàng không quy mô lớn khiến khoảng 7.000 chuyến bay trên khắp nước Mỹ bị hủy hoặc chậm chuyến. Sự cố xảy ra đúng thời điểm nhạy cảm khi khoảng 130 nguyên thủ quốc gia và hàng chục bộ trưởng các nước đang bay tới thành phố New York để tham dự phiên thảo luận cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc.