Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 19/5/2026

1. ILO cảnh báo nguy cơ mất hàng chục triệu việc làm do xung đột Trung Đông: Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) cảnh báo xung đột tại Trung Đông có thể khiến 14 triệu việc làm toàn thời gian bị mất trong năm nay nếu giá dầu thô vượt mức trung bình đầu năm 50%. Con số này có thể tăng lên 38 triệu vào năm 2027. Chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn thương mại và áp lực chuỗi cung ứng đang gây ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế toàn cầu. Các quốc gia Arab và khu vực châu Á - Thái Bình Dương được dự báo sẽ là những nơi chịu tổn thương lớn nhất do phụ thuộc vào dòng chảy năng lượng và kiều hối từ vùng Vịnh.

2. Ông Kevin Warsh chuẩn bị tiếp quản Fed giữa áp lực lạm phát và lãi suất: Ông Kevin Warsh sẽ chính thức nhậm chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào ngày 22/5, thay thế ông Jerome Powell. Ông Warsh tiếp quản Fed trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao và thị trường lao động ổn định, khiến kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất tiếp theo trở nên mờ mịt. Dù được Tổng thống Donald Trump đề cử với kỳ vọng hạ lãi suất, các chuyên gia nhận định tân Chủ tịch có thể sẽ phải đối mặt với áp lực duy trì chính sách thắt chặt hoặc thậm chí tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát và tạo dựng uy tín trước thị trường.

3. EU ứng phó với giá phân bón tăng vọt do xung đột Trung Đông: Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giải ngân 200 triệu euro từ quỹ dự phòng khủng hoảng nông nghiệp để hỗ trợ nông dân đối phó với giá phân bón đang tăng vọt. Sự phong tỏa eo biển Hormuz do xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nguồn cung và đẩy giá phân bón nitơ tăng mạnh. EU đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và tăng cường sản xuất nội địa, nhưng loại trừ khả năng tạm dừng áp thuế biên giới carbon đối với phân bón nhập khẩu. Động thái này nhằm duy trì sự cạnh tranh công bằng cho các ngành công nghiệp nội khối và thúc đẩy sản xuất bền vững.

4. Các hãng hàng không giá rẻ châu Á lên kế hoạch mở rộng hoạt động: Bất chấp chi phí nhiên liệu máy bay tăng cao do xung đột tại Trung Đông, các hãng hàng không giá rẻ châu Á vẫn đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng hoạt động. Các hãng như Zipair, Scoot và AirAsia đều có kế hoạch mua thêm máy bay mới và mở thêm các tuyến bay dài hạn. Các hãng hàng không này kỳ vọng xung đột sẽ sớm kết thúc và tin tưởng vào chiến lược đầu tư dài hạn của mình, do việc đưa máy bay mới vào sử dụng thường nằm trong chu kỳ 5-10 năm và ít bị ảnh hưởng bởi biến động thị trường ngắn hạn.

5. Mỹ tạm cho phép một số nước nghèo tiếp cận dầu của Nga: Bộ Tài chính Mỹ sẽ ban hành giấy phép tổng quát tạm thời trong 30 ngày cho phép một số quốc gia nghèo và dễ bị tổn thương nhất tiếp cận nguồn dầu của Nga hiện đang bị kẹt ngoài khơi. Động thái này nhằm giúp các nước phụ thuộc năng lượng giảm bớt cú sốc từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, đồng thời hạn chế khả năng Trung Quốc tích trữ dầu giá rẻ. Quyết định này phản ánh nỗ lực của Mỹ trong việc cân bằng giữa duy trì áp lực trừng phạt đối với Nga và Iran, đồng thời bảo vệ các nền kinh tế yếu kém trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

6. TikTok tiến gần thỏa thuận dàn xếp 400 triệu USD với Bộ Tư pháp Mỹ: TikTok đang tiến gần tới một thỏa thuận dàn xếp trị giá khoảng 400 triệu USD với Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến các cáo buộc vi phạm quyền riêng tư dữ liệu trẻ em. Mức phạt này thấp hơn đáng kể so với khoản 1 tỷ USD từng được thảo luận trước đó. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy thỏa thuận này, với dự kiến sử dụng khoản tiền nộp phạt cho các dự án chỉnh trang tại thủ đô Washington. Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ trẻ em chỉ trích mức phạt này là quá nhẹ và không đủ sức buộc TikTok thay đổi các thiết kế gây nghiện.

7. Trung Quốc thúc đẩy tích hợp sâu rộng giữa AI và công nghệ sản xuất tiên tiến: Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp sâu rộng giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sản xuất tiên tiến, đặc biệt là thông qua phát triển robot thông minh. Ông kêu gọi tăng cường nghiên cứu cơ bản, đột phá trong các công nghệ cốt lõi và đẩy nhanh đổi mới máy móc, linh kiện và hệ thống điều khiển thông minh. Trung Quốc mong muốn tận dụng lợi thế thị trường lớn, chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh và các chính sách hỗ trợ để thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của ngành công nghiệp robot.

8. Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Ngư dân Hàn Quốc bỏ biển vì giá dầu tăng cao: Nhiều ngư dân tại đảo Yeonpyeong, Hàn Quốc, đã phải bỏ biển và neo đậu tàu cá ngay giữa cao điểm mùa đánh bắt cua xanh do giá nhiên liệu và ngư cụ tăng vọt. Chi phí nhiên liệu cho mỗi chuyến ra khơi đã tăng gần 50% so với năm ngoái do tác động của căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Sản lượng đánh bắt sụt giảm mạnh khiến doanh thu không đủ bù đắp chi phí, buộc nhiều chủ tàu phải cắt giảm lao động hoặc tạm ngừng hoạt động.

9. Khủng hoảng năng lượng toàn cầu bước vào giai đoạn nguy hiểm: Khủng hoảng năng lượng toàn cầu đang trở nên nghiêm trọng hơn khi mùa cao điểm tiêu thụ mùa Hè đến gần, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung dầu và đe dọa hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Gần 80 quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp để đối phó với giá năng lượng tăng vọt. Nhu cầu dầu toàn cầu đã vượt sản lượng, và việc xả kho dự trữ chiến lược của nhiều nước dự kiến sẽ kết thúc vào tháng 7, làm gia tăng nguy cơ suy thoái toàn cầu nếu eo biển Hormuz không sớm được mở lại.