Kinh tế Hàn Quốc trước sức ép lạm phát và nợ công

Trong khi lạm phát quanh mức 3% kéo dài trong 6 tháng, Chính phủ Hàn Quốc dự kiến sẽ tăng chi ngân sách năm 2027 để hỗ trợ sức mua và chuyển đổi công nghiệp. Kế hoạch này đặt ra yêu cầu phân bổ nguồn vốn hiệu quả khi nguồn thu từ bán dẫn có thể suy giảm, còn chi phí an sinh và nghĩa vụ nợ công tiếp tục tăng.

Theo số liệu vừa công bố của Cơ quan Dữ liệu Quốc gia Hàn Quốc, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2026 của nước này đã tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 2,9% của tháng 9 và 3,1% của tháng 8. So với tháng trước, CPI tăng 0,2%. Lạm phát lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) tăng 2,8% trong tháng thứ hai liên tiếp, cho thấy áp lực giá vẫn hiện hữu ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ.

Giá sản phẩm dầu mỏ tăng 14,9%, đóng góp khoảng 0,56 điểm phần trăm vào mức tăng CPI trong tháng 10. Trong đó, giá dầu diesel tăng 19,7% và giá xăng tăng 11,6%, làm tăng chi phí đi lại, vận tải và sản xuất. Chính phủ Hàn Quốc ước tính biện pháp áp giá trần đối với sản phẩm dầu mỏ đã giúp giảm khoảng 0,8 điểm phần trăm trong mức tăng CPI tháng 10. Hiệu quả bình ổn trong thời gian tới còn phụ thuộc vào giá dầu thế giới và tình hình địa chính trị.

Giá thực phẩm chế biến trong tháng 10/2026 tăng 2,9%, cao hơn mức 2,1% của tháng trước đó. Giá dịch vụ ăn uống và lưu trú tăng 3%, trong khi giá nông sản và thủy sản giảm 1,7%, góp phần hạn chế mức tăng CPI. Khi các khoản chi thiết yếu tăng, hộ thu nhập thấp và trung bình có ít dư địa hơn để mua sắm. Doanh nghiệp phục vụ thị trường nội địa cũng chịu sức ép lên lợi nhuận do chi phí đầu vào tăng trong khi sức mua hạn chế khả năng tăng giá bán.

Ngày 22/10, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đã giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3% sau hai lần tăng liên tiếp. Cơ quan này phải cân nhắc giữa ổn định giá cả, hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm ổn định tài chính. Nới lỏng quá sớm có thể kéo dài áp lực lạm phát, trong khi việc tiếp tục thắt chặt sẽ làm gia tăng chi phí vay vốn của doanh nghiệp và hộ gia đình.

Theo dự toán ngân sách trình Quốc hội, Chính phủ Hàn Quốc dự kiến chi 820.900 tỷ won (khoảng 612 tỷ USD) trong năm 2027, tăng 12,8% so với năm 2026. Các ưu tiên gồm công nghệ chiến lược, công nghiệp tương lai, việc làm, tài chính vi mô và ổn định nhà ở. Đầu tư công được kỳ vọng hỗ trợ nhu cầu trong nước và nâng cao năng lực sản xuất trong bối cảnh đà tăng xuất khẩu bán dẫn và đầu tư AI chưa lan tỏa đồng đều.

Khó khăn nằm ở chỗ nguồn thu thuế từ bán dẫn phụ thuộc vào chu kỳ công nghệ và nhu cầu toàn cầu, trong khi nhiều khoản chi kéo dài qua nhiều năm. Theo phương pháp ước tính hiện hành, nguồn thu bổ sung từ đà tăng trưởng bán dẫn có thể suy giảm từ năm 2029. Nếu các dự án thuộc Quỹ Ứng phó Tương lai, có quy mô 162.300 tỷ won, chủ yếu dựa vào nguồn thu này, ngân sách có thể phải bố trí thêm vốn khi nguồn thu giảm, qua đó thu hẹp dư địa cho các nhiệm vụ khác.

Già hóa dân số cũng làm tăng nhu cầu chi cho lương hưu, y tế và chăm sóc xã hội. Đây là những khoản khó điều chỉnh nhanh khi đã trở thành cam kết chính sách. Theo kịch bản cơ sở của Bộ Tài chính và Kinh tế Hàn Quốc, tỷ lệ nợ công của nước này có thể lên tới 97,4% GDP vào năm 2045, 126,3% năm 2055 và 156,3% vào năm 2065. Nếu nợ tăng theo kịch bản này, chi phí trả lãi có thể chiếm tỷ trọng lớn hơn trong ngân sách và hạn chế nguồn lực dành cho đầu tư phát triển.

Để giảm áp lực lên chi phí sinh hoạt, các biện pháp bình ổn giá ngắn hạn cần đi cùng việc theo dõi sát giá năng lượng, bảo đảm nguồn cung và hạn chế biến động bất thường. Với thực phẩm, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, cải thiện hệ thống phân phối và giảm chi phí trung gian có thể giúp ổn định giá.

Tăng cường giám sát cạnh tranh và minh bạch thông tin giá cũng giúp hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý. Về dài hạn, tiết kiệm năng lượng và sử dụng nguyên liệu hiệu quả hơn có thể giảm mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và giúp doanh nghiệp ứng phó với biến động giá quốc tế.

Các chương trình hỗ trợ hộ thu nhập thấp và nhóm dễ bị tổn thương cần xác định rõ đối tượng, thời hạn và nguồn tài chính. Hỗ trợ có trọng tâm có thể bảo vệ sức mua, đồng thời hạn chế áp lực lên ngân sách và tránh kích thích nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng. Việc phân biệt hỗ trợ tạm thời với các chính sách tạo nghĩa vụ chi thường xuyên cũng giúp chính phủ tính đủ chi phí trong suốt thời gian thực hiện.

Trong đầu tư công, Hàn Quốc cần ưu tiên các dự án nghiên cứu và phát triển, hạ tầng số, bán dẫn và AI có khả năng nâng cao năng suất, thương mại hóa công nghệ, tạo việc làm ổn định và thu hút vốn tư nhân. Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cần gắn với khả năng tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Những chương trình không đạt mục tiêu cần được điều chỉnh hoặc thu hẹp để dành vốn cho các dự án có hiệu quả cao hơn.

Về nguồn thu, mở rộng cơ sở thuế và nâng hiệu quả quản lý thu có thể giúp giảm phụ thuộc vào chu kỳ bán dẫn. Cải cách thuế, lương hưu và an sinh cần có lộ trình phù hợp để kiểm soát nghĩa vụ tài chính dài hạn và duy trì động lực đầu tư, sản xuất. Hiệu quả của kế hoạch tăng chi năm 2027 vì thế phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ sức mua trước mắt, đồng thời chuyển vốn ngân sách thành năng suất và việc làm để duy trì tăng trưởng trong dài hạn.