Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 25/5/2026

1. Báo động đỏ nguồn cung dầu mỏ trước thềm mùa tiêu thụ cao điểm: Thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực lớn do xung đột Trung Đông làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt dầu. Chuyên gia Jeff Currie, Giám đốc chiến lược năng lượng tại Tập đoàn Carlyle, cho biết, châu Á đã tiến sát mức vận hành tối thiểu, trong khi châu Âu và Mỹ cũng đối mặt nguy cơ khan hiếm.

Phát biểu tại Hội nghị Thịnh vượng UBS ở Singapore, ông cảnh báo số liệu dự trữ toàn cầu có thể gây hiểu lầm vì phần lớn dầu không thể sử dụng ngay, do cần duy trì an toàn hệ thống đường ống và kho chứa. Điều này khiến lượng dầu thực tế sẵn có cho thị trường thấp hơn đáng kể. Ông nhấn mạnh châu Á đang ở rất gần ngưỡng “vận hành tối thiểu”. 

2. Xung đột Iran chấm dứt có thể mở đường cho Fed hạ lãi suất: Ông Kevin Hassett, Cố vấn kinh tế trưởng của Tổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng, cho rằng xung đột Iran hạ nhiệt có thể kéo giá năng lượng giảm, từ đó tạo điều kiện để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất.

Phát biểu trên Fox News, ông nhấn mạnh Nhà Trắng kỳ vọng giá dầu giảm khi đạt thỏa thuận với Iran, qua đó mở đường cho việc điều hành lãi suất linh hoạt hơn. Nhận định được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra theo hướng tích cực và có trật tự.

3. Dự trữ khí đốt châu Âu rơi vào trạng thái báo động do xung đột Trung Đông: Lãnh đạo tập đoàn năng lượng Equinor ASA (Na Uy) cảnh báo châu Âu có thể đối mặt với nguy cơ thiếu hụt khí đốt nếu vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài 1–3 tháng.

Trong bối cảnh mùa nạp kho khí đốt mùa Hè, dự trữ khí đốt của châu Âu hiện đạt khoảng 35–37%, vẫn thấp hơn mức mục tiêu 50%, sau khi từng giảm xuống khoảng 28% vào cuối mùa Đông. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại châu Âu khó đạt mục tiêu tích trữ 90% trước mùa Đông, qua đó gia tăng rủi ro mất cân đối nguồn cung năng lượng. 

4. Mỹ đẩy mạnh hoàn trả thuế nhập khẩu cho doanh nghiệp: Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP), đơn vị trực tiếp quản lý quy trình hoàn thuế, đã rút thêm khoảng 14 tỷ USD tiền hoạt động trong tháng 5/2026 so với toàn bộ tháng trước đó.

Điều này cho thấy hoạt động chi trả tiền hoàn thuế cho các nhà nhập khẩu đang gia tăng nhanh chóng. Theo dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ, tính đến ngày 20/5, CBP đã rút khoảng 17 tỷ USD tiền hoạt động, tăng mạnh so với mức 3 tỷ USD của cả tháng 4. Với tốc độ giải ngân như hiện nay, tổng số tiền hoàn trả trong tháng 5 nhiều khả năng sẽ cao hơn cả tổng số thuế nhập khẩu trị giá 22,12 tỷ USD mà Chính phủ Mỹ đã thu được trong tháng 4. 

5. "Nữ hoàng chip" của Huawei giới thiệu nguyên lý phát triển bán dẫn mới: Tại Hội nghị IEEE ở Thượng Hải ngày 25/5, bà Hà Đình Ba - người được mệnh danh là "nữ hoàng chip" của tập đoàn Huawei - đã giới thiệu “Định luật tỷ lệ Tau” (Tau Scaling Law), một nguyên lý phát triển bán dẫn mới.

Theo đó, thay vì tiếp tục thu nhỏ bóng bán dẫn như Định luật Moore vốn đang tiến gần giới hạn vật lý, ngành chip được đề xuất chuyển hướng sang tối ưu tốc độ truyền dữ liệu trên toàn bộ hệ thống từ thiết bị, mạch điện đến chip và máy tính. Đây được xem là định hướng mới nhằm duy trì đà tăng hiệu suất của ngành bán dẫn trong bối cảnh công nghệ thu nhỏ ngày càng khó khăn.

6. Các hãng xe Trung Quốc mở rộng hoạt động R&D tại châu Âu: Các hãng ô tô Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) tại châu Âu nhằm thiết kế các mẫu xe phù hợp hơn với quy định địa phương, điều kiện vận hành và nhu cầu người tiêu dùng.

Theo China Daily, Geely đã thành lập Geely Technology Europe – trung tâm R&D thống nhất tại châu Âu, tập hợp các nhóm kỹ sư ở Gothenburg (Thụy Điển) và Frankfurt (Đức). Trung tâm này phối hợp với Viện Nghiên cứu ô tô Geely tại Trung Quốc để lập kế hoạch và phát triển sản phẩm, phục vụ các chương trình xe toàn cầu. Mục tiêu là rút ngắn thời gian đưa sản phẩm từ Trung Quốc ra thị trường quốc tế xuống dưới 6 tháng và mở rộng thêm các dự án do châu Âu quản lý vào năm 2027.

7. ECB họp khẩn về mô hình AI Claude Mythos: ECB triệu tập các ngân hàng lớn tại châu Âu tham dự cuộc họp khẩn vào ngày 26/5 nhằm ứng phó với mô hình trí tuệ nhân tạo Claude Mythos của Anthropic, được đánh giá có khả năng vượt qua các tiêu chuẩn bảo mật công nghệ thông tin tiên tiến hiện nay. ECB cảnh báo các ngân hàng cần nhanh chóng triển khai biện pháp phòng vệ trước rủi ro an ninh mạng từ công nghệ này.

Đồng thời, ECB yêu cầu các định chế tài chính Mỹ, với lợi thế tiếp cận công nghệ sớm hơn, chia sẻ thông tin tình báo an ninh mạng với phía châu Âu. Trước đó, Anthropic chỉ cấp quyền truy cập hạn chế vào mô hình Mythos cho một số tổ chức tại Mỹ trong khuôn khổ dự án thử nghiệm mật mang tên Project Glasswing.